[CCCĐ] Hành trình vòng quanh thế giới: Đến với Patagonia, vùng đất cực nam của Châu Mỹ

Đi bộ lang thang trên những con phố ở khu trung tâm Lima khá dễ chịu, đường xá sạch sẽ và không quá đông đúc, ồn ào mặc dù là đi vào dịp lễ.

_DSF5781 by Hieu Tran, on Flickr

Thấy mình giơ máy ảnh lên chụp, một chụ lao công hưởng ứng ngay

_DSF5785 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5786 by Hieu Tran, on Flickr

Nhớ mãi hàng xoài anh này bán, xoài siêu thơm và ngọt

_DSF5793 by Hieu Tran, on Flickr

Đang đi lang thang ở quảng trường thì có đôi này có vẻ muốn xin chụp ảnh cùng, ngôn ngữ bất dồng không hiểu họ nói gì, thôi thì cứ chụp ảnh đã

_DSF5796 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5797 by Hieu Tran, on Flickr

Một chi tiết khá đặc biệt nhà em quan sát ở Peru đó là mặc dù các nhà có chiếc cửa rất to và đẹp nhưng luôn đi kèm là cái cửa bé tí tẹo ở trong cái cửa to.

Kiểu cửa này bắt nguồn từ kiến trúc Tây Ban Nha thời thuộc địa. Ngày xưa, cửa lớn dùng để xe ngựa ra vào, chở hàng hóa hoặc đón tiếp những dịp quan trọng, dẫn thẳng vào khoảng sân trong – không gian sinh hoạt chính của ngôi nhà. Tuy nhiên, đời sống thường ngày đâu cần lúc nào cũng mở toang cánh cổng ấy, nên người ta thiết kế thêm một cửa nhỏ bên trong để đi lại cho tiện.

Cửa nhỏ còn giúp giải quyết bài toán an ninh và môi trường đô thị. Mở cửa lớn đồng nghĩa với việc phơi bày toàn bộ không gian bên trong ra đường phố, vừa dễ mất an toàn, vừa hứng trọn bụi bặm, tiếng ồn và cái nắng gắt đặc trưng của Peru. Cửa nhỏ đủ cho người ra vào, nhưng vẫn giữ được sự kín đáo, mát mẻ và yên tĩnh cho ngôi nhà.

Về mặt văn hóa, hai kiểu cửa còn mang ý nghĩa phân biệt rất rõ ràng: cửa nhỏ dành cho sinh hoạt thường ngày, còn cửa lớn chỉ mở khi có việc trọng – lễ lạt, khách quý, cưới hỏi hay tang lễ. Giống như một quy ước ngầm, không phải lúc nào cũng cần “mở cửa chính điện”.

Dù ngày nay xe ngựa đã biến mất và cuộc sống hiện đại hơn nhiều, kiểu cửa to – cửa bé ấy vẫn được giữ lại như một dấu vết sống động của thời thuộc địa, vừa thực dụng, vừa mang đậm bản sắc kiến trúc Peru.

Nhưng hơi khôi hài là cái cửa bé đôi lúc ... bé quả thể, nên nhiều lúc em thấy người lớn đi vào phải khom hết cả mình

_DSF5800 by Hieu Tran, on Flickr

Người đàn này cùng lúc vừa đàn, vừa ca, vừa sáo

_DSF5801 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5803 by Hieu Tran, on Flickr

Vương cung thánh đường và Tu viện San Francisco, lúc nhà mình đến đang đóng cửa, phải đến 5h chiều mới mở cửa trở lại. Mà nhà mình đã lên lịch buổi chiều cuối ngày quay lại khu phố ven biển Barranco và Miraflores nên không đợi được

_DSF5805 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5806 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5807 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5809 by Hieu Tran, on Flickr

Đi bộ từ quảng trường trung tâm tầm chưa đến 1km ra đến cây cầu Piedra bắc qua con sông Rimac là một Lima khác hẳn với vẻ tráng lệ của khu phố cổ. Nếu như khu phố cổ với những công trình hoành táng, mang đậm dấu ấn quyền lực của Tây Ban Nha thời thuộc địa. thì chỉ cần bước qua cầu là thấy một Lima trần trụi và nghèo khó.

Cây cầu Piedra bắc qua con sông Rimac,đứng bên này là khu phố cổ tráng lệ, nhưng ngây phía bên kia của con sông là khu ổ chuột.

_DSF5787 by Hieu Tran, on Flickr

Khu ổ chuột Rímac hiện ra với những khu nhà tự phát san sát, leo lên sườn đồi, được dựng bằng gạch thô, tôn và đủ loại vật liệu chắp vá. Đường sá hẹp, hạ tầng yếu, không gian sống chật chội và thiếu dịch vụ công cộng. Đây là nơi tập trung của người nghèo đô thị và những làn sóng di cư từ vùng Andes đổ về Lima, mang theo hy vọng đổi đời nhưng thường phải chấp nhận một cuộc sống bấp bênh.

_DSF5792 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5812 by Hieu Tran, on Flickr

Sự đối lập giữa Rímac và khu phố cổ không chỉ nằm ở hình thức kiến trúc, mà phản ánh rõ rệt cấu trúc xã hội hình thành từ thời thuộc địa. Người Tây Ban Nha chiếm giữ trung tâm đô thị tốt nhất, trong khi người bản địa và tầng lớp nghèo bị đẩy dần ra vùng ven. Sau khi Peru giành độc lập, trật tự ấy hầu như không thay đổi, chỉ chuyển giao quyền lực ở tầng trên, còn sự bất bình đẳng thì vẫn nguyên vẹn.

Điều đáng suy ngẫm là khoảng cách giữa hai thế giới này chỉ tính bằng vài trăm mét. Đứng ở Plaza Mayor, giữa không gian sạch sẽ và trang nghiêm, chỉ cần nhìn sang bên kia sông đã thấy những mái nhà chồng chất của Rímac. Lima vì thế không chỉ là thành phố của những quảng trường đẹp đẽ, mà còn là nơi quá khứ thuộc địa vẫn in dấu rõ ràng trong đời sống đô thị hôm nay.

Lúc tìm hiểu em đã định lên kế hoạch đến khu ổ chuột này để tận mắt chứng kiến một Peru đời thường, nhưng sau khi đọc tìm hiểu thì rất nhiều người khuyên không nên đi vì sợ ko an toàn. Mà họ khuyên nếu có đi thì phải để hết máy ảnh, điện thoại, và ví ở nhà. He he thế thì thôi, em đành đứng từ xa mà ngắm và tả bằng mồm và chatgpt vậy

_DSF5813 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5814 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5816 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5818 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5824 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5826 by Hieu Tran, on Flickr

Rời khu phố cổ nhà em tìm đường đi ra chợ trung tâm để ngó nghiêng. Vừa ra khỏi khu phố cổ và ra đến trục đường lớn thì lại là một Lima khác hẳn, đường kín đặc xe, giao thông loạn xà cào và đặc biệt rất nhiều xe cũ rích tham gia giao thông. Thằng con em nó ngồi nhìn xe rồi họa hoằn thỉnh thoảng reo lên a cái này nhìn mới

_DSF5827 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251221_195954365 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251221_200012043.MP by Hieu Tran, on Flickr

Những người được đánh giày ở đây đều ngồi trên những cái ghế rất oách xà lách

PXL_20251221_200138350 by Hieu Tran, on Flickr

Đến chợ trung tâm, có cái gì đó ... rất Việt Nam .

Xung quanh là các quầy ăn, được kê ghế vây quanh các quầy bar để khách ngồi ăn. Không gián khá chật hẹp, chắc cũng tấc đất tấc vàng

_DSF5828 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251221_201219693 by Hieu Tran, on Flickr

Thấy quán đông nên nhà em đoán ngon, thế là kiên nhẫn đứng đợi chờ xếp ghế. Đến Lima nói riêng và đến Peru nói chung thì không thể không thưởng thức món ceviche. Đây là món ẩm thực nổi tiếng của Peru

_DSF5829 by Hieu Tran, on Flickr

Ceviche ở Lima nổi tiếng vì nơi đây hội tụ đúng ba yếu tố: hải sản tươi bậc nhất, nước sốt chuẩn mực và kỹ thuật lâu đời. Peru nằm trên dòng hải lưu Humboldt lạnh, giàu sinh vật biển, nên cá làm ceviche luôn săn chắc, ngọt thịt và thường được dùng ngay trong ngày. Cá chỉ được “làm chín” rất nhanh bằng chanh, vừa đủ tái để giữ trọn vị tươi.

Mãi rồi cũng đến lượt nhà em, đĩa ceviche tổng hợp có giá 50 soles (khoảng 15 đô), bao gồm rất nhiều loại hải sản, tôm, mực, bạch tuộc...

PXL_20251221_202525690 by Hieu Tran, on Flickr

Cái ngon nhất của ceviche đó là nước sốt, thứ nước sốt chua cay đặc trưng. Nhà em ăn ceviche ở nhiều nơi nhưng phải công nhận nước sốt ở đây có cái gì rất cuốn hút, ăn hết cá rồi cầm thìa múc nước sốt lên cho vào miệng mà nó cuốn hút lạ thường. Nước sốt được pha từ nước cốt chanh Peru, nước cá tươi, ớt, hành tím và muối; thêm chút cần tây, tỏi. Ceviche được ăn kèm khoai lang và ngô Andes để cân vị.

PXL_20251221_202620371 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251221_202443232 by Hieu Tran, on Flickr

Ngồi ngắm dòng người qua đường cùng với các phượng tiện giao thông đan chen nhau khi tham gia giao thông mà nhớ về quê nhà quá

_DSF5830 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5831 by Hieu Tran, on Flickr

Ở đây phương tiện giao thông công cộng bằng xe bus khá phổ biến, và đặc biệt các chiếc xe bus này rất cũ, sứt mẻ tứ tung. Chiếc này là còn khá, xe đi nhưng của lên xuống cứ mở ra, có em lwo xe nhìn rất chất

_DSF5832 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5833 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5836 by Hieu Tran, on Flickr

Từ chợ trung tâm nhà em bắt uber về khu phố Baranco nơi nổi tiếng với những bức họa đường phố

Những góc phố rất xinh xắn

_DSF5839 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5840 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5842 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5844 by Hieu Tran, on Flickr

Có lẽ nổi tiếng nhất ở khu Baranco là cây cầu Puente de los Suspiros – (Bridge of Sighs, cây cầu Than thở. Theo truyền thuyết địa phương, nếu nín thở và đi hết cây cầu trong một hơi, điều ước của bạn sẽ thành sự thật.

Em cũng làm thủ, hít một hơi thật dài rồi đi hết cầu, vừa đi vừa ước lần này xin vợ sẽ cho mua con camper, để thỉnh thoảng lái đi camping có chỗ ngủ, vệ sinh trong xe luôn. Sang đến đầu cầu thở hắt ra, rồi bảo vợ "vợ ơi, hay nhà mình làm con camper đi, từ giờ đi camping khỏi dựng lều, mùa hè thì mát. mùa đông thì ấm lại có giường, có bếp luôn". Vợ em nghe thấy phang luôn cho câu "ông dở à, tốn tiền, năm đi dc mấy lần rồi là mất tiền gửi xe vào bãi, mất tiền khấu hao bla bla...". . Thế nên đếch phải nín thở là điều ước thành sự thật đâu các cụ à

_DSF5845 by Hieu Tran, on Flickr

Và tất nhiên đến Barranco thì không thể không nhắc đến các bức tường đày họa tiết rất sống động, màu sắc

_DSF5846 by Hieu Tran, on Flickr

Ngay dưỡi chân cầu là bố đi bộ Bajada de Baños, phố này 1 đầu dẫn ra cây cầu cạn Montero Bernales, nơi có rất nhiều tranh tường đầy màu sắc sống động, còn đầu kia dẫn ra phía biển

_DSF5847 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5848 by Hieu Tran, on Flickr

Những bức tranh tường được vẽ quanh cây cầu Montero Bernales

_DSF5849 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5851 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5853 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5854 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5855 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5856 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5857 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5858 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5862 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5863 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5868 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5872 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5874 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5875 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5876 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5877 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5878 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5879 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5883 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5891 by Hieu Tran, on Flickr

Cuối con phố Bajada de Baños có đường dẫn ra biển. Vì cả thành phố Lima nằm trên lưng của dãy núi nên để đi ra biển bắt buộc phải đi qua những cây cầu vượt.

_DSF5892 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5893 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5894 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5895 by Hieu Tran, on Flickr

Cũng có một điểm cần lư ý khi đi chơi ở Lima đặc biệt là phía biển Barranco và Miraflores đó là đến cuối giờ chiều trời trở lạnh khá nhanh. Nếu như buổi trưa lên đến 27-28 độ thì đến cuối giờ chiều nhiệt độ giảm rất nhanh. Nhà em tầm 5h ra biển nhiệt độ chỉ còn tầm 19-20 độ cộng thêm gió mạnh nên khá là lạnh. Vì chủ quan em ko mang theo áo gió vì vậy mà sau hôm này bị viêm họng mất cả tuần

_DSF5898 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5901 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5902 by Hieu Tran, on Flickr

Bãi biển ở đây ko đẹp, biển khá là đục và bãi toàn là sỏi, ít có cát

_DSF5903 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5907 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5915 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5922 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5928 by Hieu Tran, on Flickr

Con bé nhà em nó cứ đồi nghich cát nên phảinhượng nó mặc dù trời đã khá lạnh, những bù lại phải cam kết với bố mẹ chỉ nghịch cát chứ ko nghịch nước

_DSF5929 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5930 by Hieu Tran, on Flickr

Nó nghịch cát, bố nó lia máy ảnh một vòng không thấy có cô nào mặc bikini mà nhìn ưng con mắt cả, nên giục con về sớm kẻo lạnh

_DSF5931 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF5935 by Hieu Tran, on Flickr