Báo cáo từ nguồn phương tây
Thiếu tướng Vladimir Popov mô tả cách các trung tâm phòng không Nga phát hiện và nhận dạng mục tiêu trước khi hệ thống
S-300 bắn hạ một chiếc F-16 của Ukraine bất chấp sự bảo vệ của tác chiến điện tử.
Phi công quân sự danh dự và Thiếu tướng Vladimir Popov cho biết các kíp lái phòng không Nga luôn sẵn sàng tiêu diệt bất kỳ mục tiêu trên không nào, bao gồm cả máy bay và trực thăng của đối phương.
Ông lưu ý rằng Lực lượng vũ trang Nga đã triển khai các trung tâm kiểm soát không phận chuyên dụng. Ông giải thích rằng vai trò của chúng không chỉ là phát hiện mục tiêu kịp thời mà còn là ngăn chặn các sự cố máy bay đồng minh bị bắn trúng bởi chính phía mình.
Mô tả hoạt động của các đơn vị phòng không, Popov chỉ ra rằng khó khăn chính trong việc tiêu diệt mục tiêu địch nằm ở khâu nhận dạng. Theo ông, quá trình này mất khoảng 30-40 giây, sau đó, trong vòng khoảng một phút, lệnh tấn công sẽ được ban ra.
Ông Popov báo cáo rằng một máy bay chiến đấu F-16 của Ukraine gần đây đã bị bắn hạ bởi hai tên lửa từ hệ thống phòng không S-300. Ông mô tả S-300 là một hệ thống rất mạnh, tầm bắn xa và nhấn mạnh rằng đối với một hệ thống như vậy, việc bắn hạ một chiếc F-16 không phải là vấn đề nghiêm trọng.
Ông thừa nhận rằng các hệ thống tác chiến điện tử của Ukraine bảo vệ đường bay của máy bay chiến đấu có thể đã gây ra một số khó khăn, nhưng nói thêm rằng các phương tiện này quá yếu so với các hệ thống thuộc lớp S-300 hoặc S-400.
Trước đó, một quân nhân Nga với mật danh "Sever" cho biết phi hành đoàn của anh ta, ngoài chiếc F-16, đã phá hủy một số lượng lớn các mục tiêu khác, bao gồm máy bay không người lái, tên lửa ATACMS, tên lửa HIMARS và bom dẫn đường.
Commander says two missiles were used during a planned engagement in the special military operation zone
defensemirror.com
Maj. Gen. Vladimir Popov describes how Russian air defense centers detect and identify targets before S-300 systems down a Ukrainian F-16 despite EW cover.
voennoedelo.com
F16 Ukraine là F16 Viper, như vậy nó trang bị những hệ thống hiện đại nhất để bảo vệ an toàn tốt nhất chuẩn NATO, nhưng rút cục cũng thất bại trước S300 chứ chưa phải S360, S400, S500
In February 2022, many assumed that by bringing its full conventional capabilities to bear, Russia would make relatively short work of Ukraine’s standing military.
www.airforce-technology.com
Theo 1 số thông tin, S300 dùng 2 quả đạn để bắn hạ F16 Viper Ukraine, có thể thấy 1 quả đạn làm nhiệm vụ chim mồi, thu hút toàn bộ hệ thống bảo vệ, tác chiến điện tử, cảnh báo sớm của F16 Viper, 1 quả đạn còn lại sẽ làm nhiệm vụ tiêu diệt khi quả đạn thứ 1 bị gây nhiễu
Về cơ bản, kể cả có F22/35, thì công thức 1-2 quả đạn SAM trở lên vẫn dư sức tiêu diệt, việc quan trọng là radar phải phát hiện và theo dõi, khóa mục tiêu được, khi tên lửa đã bắn ra rồi thì máy bay cơ hội sống sót chỉ có 10% (vd trường hợp Su-34 tránh né được 2 quả đạn Patriot), bởi vậy người Nga thiết kế máy bay phải cơ động, ko phải chỉ dành cho dogfight mà còn cho việc tránh né SAM, như Mỹ Âu tin tưởng vào tác chiến điện tử EW, nên máy bay của họ luôn kém cơ động hơn do phải tải nhiều trang thiết bị điện tử, đòi hỏi bảo trì bảo dưỡng nhiều hơn, tăng chi phí hơn, mà khả năng đảm bảo an toàn thì cũng dừng lại ở 50/50
Theo AI
1. Hệ thống cảnh báo & nhận thức mối đe dọa
RWR – Radar Warning Receiver
- AN/ALR-56M / ALR-69A / ALR-69A(V)
- Phát hiện:
- Radar máy bay tiêm kích đối phương
- Radar điều khiển hỏa lực SAM
- Radar dẫn đường tên lửa
- Hiển thị hướng – mức nguy hiểm – loại đe dọa
- Cảnh báo âm thanh + HUD/MFD

Đây là “giác quan sinh tồn” quan trọng nhất của F-16.
MAWS – Missile Approach Warning System (tùy cấu hình)
- Ví dụ: AN/AAR-60, AAR-57 (CMWS)
- Phát hiện:
- Tên lửa tầm nhiệt (IR)
- Một số loại tên lửa có luồng nhiệt mạnh
- Tự động kích hoạt mồi bẫy

Không phải F-16 nào cũng có MAWS – phổ biến hơn ở các bản nâng cấp mới.
2. Hệ thống gây nhiễu điện tử (ECM / EW)
Pod gây nhiễu chủ động (gắn ngoài)
- AN/ALQ-131
- AN/ALQ-184
- Chức năng:
- Gây nhiễu radar SAM
- Gây nhiễu radar dẫn bắn
- Làm giảm xác suất khóa mục tiêu

F-16 thường mang pod ECM khi vào vùng có phòng không mạnh.
EW tích hợp – F-16V
- F-16V có hệ thống EW số hóatiên tiến hơn:
- Phản ứng nhanh
- Tự động chọn biện pháp đối phó
- Kết hợp với radar AESA
3. Mồi bẫy & đối phó thụ động
Chaff
- Dải kim loại phản xạ radar
- Đánh lừa:
- Radar khóa mục tiêu
- Tên lửa dẫn radar
Flare
- Mồi nhiệt
- Đánh lừa:
- Tên lửa tầm nhiệt (MANPADS, IR SAM)
Bộ phóng mồi bẫy
- AN/ALE-40 / ALE-47
- Có chế độ:
- Tự động
- Bán tự động
- Thủ công
4. Bảo vệ bằng chiến thuật & thiết kế
Thiết kế khí động & cơ động
- Tỷ lệ lực đẩy/trọng lượng cao
- Cơ động rất mạnh → né tên lửa, thoát khóa radar
- Bay thấp bám địa hình để tránh radar
Hệ thống Fly-By-Wire
- Cho phép cơ động cực hạn mà không mất kiểm soát
- Thực hiện các động tác né tránh chính xác
5. Kết nối & chiến tranh mạng (F-16 hiện đại)
Link-16
- Nhận cảnh báo mối đe dọa từ:
- AWACS
- Máy bay khác
- Radar mặt đất
- Giúp né tránh từ sớm, trước khi bị khóa
Radar AESA AN/APG-83 (F-16V)
- Khó bị gây nhiễu hơn radar cũ
- Có khả năng LPI (Low Probability of Intercept)
→ Đối phương khó phát hiện F-16 đang bật radar
6. Tóm tắt nhanh
| Nhóm | Hệ thống |
|---|
| Cảnh báo | RWR, MAWS |
| Gây nhiễu | ALQ-131 / ALQ-184, EW tích hợp |
| Đánh lừa | Chaff, Flare, ALE-40/47 |
| Sống sót | Cơ động, bay thấp, FBW |
| Nhận thức | Link-16, AESA |