[CCCĐ] Hành trình vòng quanh thế giới: Đến với Patagonia, vùng đất cực nam của Châu Mỹ

_DSF6291 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6294 by Hieu Tran, on Flickr

Cạnh đó là nhà thờ cũng được xây bằng đá sillar màu trắng

_DSF6256 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6273 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6276 by Hieu Tran, on Flickr

Phía trước là quảng trường Yanahuara, được trang hoàng cho lễ giáng sinh và năm mới

_DSF6249 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6248 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6253 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6255 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6285 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6303 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6304 by Hieu Tran, on Flickr



_DSF6300 by Hieu Tran, on Flickr

Trước khi về đến nhà nghỉ ở Arequipa, cả nhà ghé qua Mundo Alpaca để tìm hiểu về lịch sử của Alpaca cũng như Vecuna, Llama. Nơi này miễn phí và vào đây bạn sẽ được tận mắt chứng kiến các con vật vốn tiến hóa từ lạc đà ở Châu Phi và chỉ xuất hiện ở vùng núi cao của dãy Andes như Llama, vinuna và alpaca.

Cơ ở khá xinh xắn, có cả trông xe miễn phí luôn

_DSF6305 by Hieu Tran, on Flickr

Tất cả những loài vật giống lạc đà như Alpaca, vicuna và Llama đều có nguồn ngốc từ lạc đà châu Phi, trải qua quá trình di cư từ hàng chục triệu năm cũng với việc tiến hóa và thích nghi với vùng khí hậu cao và khô cằn của vùng núi Andes, và quá trình thuần hóa thì thành ra 4 loại lạc đà chủ yếu dọc theo dải Andes đó là Llama. Alpaca (những con này được thuần hóa) và Vicuna và Guanaco (những con này không được thuần hóa). Trong đó Vicuna xuất hiện ở vùng núi cao còn Guanaco thì ở phía thấp hơn, chủ yếu xuất hiện ở miền Nam Chile nơi dãy Andes có độ cao thấp hơn so với ở Peru và Bolivia).

Do những con này chỉ xuất hiện ở dãy Andes nên người Tây Ban Nha đã dùng nguyên tiếng bản địa để gọi tên những con này, sau này được chuẩn hóa theo tên gọi quốc tế

PXL_20251223_210927699 by Hieu Tran, on Flickr

Nếu nhìn theo bản đồ này thì thấy Vicuna và Alpaca chủ yếu xuất hiện ở Peru.

Peru là quốc gia dẫn đầu trong lĩnh vực chăn nuôi lạc đà Alpaca. Peru có khoảng 4 triệu con Alpaca (chiếm khoảng 80% tổng số lượng Alpaca trên toàn cầu), đất nước này trở thành nơi trú ẩn an toàn cho loài vật này. Những conAlpaca này là nguồn sinh kế kinh tế của hơn 120 nghìn hộ gia đình, những người trực tiếp làm việc với sợi lông của chúng, từ khâu chăn nuôi đến chế biến.

Đối với người dân Peru, alpaca không chỉ là một loài vật nuôi — nó là nền tảng sinh kế, là ký ức văn hóa, và là một phần rất thật của đời sống trên dãy Andes khắc nghiệt.

Trước hết, alpaca là nguồn sống. Ở những vùng cao trên 3.500–4.500 mét, nơi đất đai cằn cỗi, không trồng trọt được nhiều và khí hậu lạnh buốt quanh năm, alpaca gần như là lựa chọn lý tưởng duy nhất. Chúng chịu lạnh tốt, ăn cỏ nghèo dinh dưỡng, ít phá hoại môi trường hơn gia súc lớn. Với nhiều cộng đồng Quechua và Aymara, số lượng alpaca họ sở hữu gần như phản ánh mức độ ổn định của cả gia đình.

Quan trọng hơn cả là lông alpaca. Đây được xem là “vàng mềm” của Andes: nhẹ, giữ ấm cực tốt, không gây ngứa và có độ bền cao. Từ hàng nghìn năm trước thời Inca, người dân đã biết dệt lông alpaca thành áo choàng, poncho, chăn, mũ — vừa để chống rét, vừa thể hiện địa vị xã hội. Đến ngày nay, lông alpaca trở thành mặt hàng xuất khẩu chiến lược của Peru, nuôi sống hàng trăm nghìn hộ gia đình ở vùng cao nguyên.

Alpaca cũng gắn chặt với bản sắc văn hóa. Những hoa văn dệt truyền thống không chỉ để làm đẹp, mà còn kể chuyện: về núi, về mùa màng, về gia đình và cộng đồng. Nhiều nghi lễ cổ xưa liên quan đến chăn nuôi alpaca vẫn còn được duy trì, từ lễ tạ ơn Pachamama (Mẹ Đất) cho đến các nghi thức cầu cho đàn vật nuôi khỏe mạnh. Alpaca vì thế không đơn thuần là tài sản, mà là một phần của đời sống tinh thần.

Ở góc độ sinh thái, alpaca còn đóng vai trò bảo vệ cao nguyên Andes. Bàn chân mềm của chúng không làm xói mòn đất như bò hay cừu, giúp duy trì thảm cỏ tự nhiên. Điều này đặc biệt quan trọng ở những vùng mong manh về môi trường, nơi chỉ cần thay đổi nhỏ cũng có thể dẫn đến suy thoái đất nghiêm trọng.

Ai đến đây cũng được phát cho một nắm cỏ để cho Alpaca ăn

_DSF6306 by Hieu Tran, on Flickr

Bọn trẻ con (và cả người lớn ) rất thích thú khi cho Alpaca ăn

_DSF6312 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6313 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6315 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6316 by Hieu Tran, on Flickr

Alpaca có hai loại chính là Huacaya và Suri. Huacaya chiếm đa số, lông ngắn, xoăn và phồng như bông, giữ ấm rất tốt nên được nuôi phổ biến và dùng nhiều trong ngành dệt. Suri hiếm hơn, lông dài, thẳng và rủ xuống thành từng lọn, bề mặt sợi bóng mượt, sang trọng nhưng khó nuôi và ít giữ nhiệt hơn. Hai loại này không khác nhau về kích thước hay tập tính, mà khác chủ yếu ở cấu trúc lông và giá trị sử dụng.

Như trong hình này thì con màu trắng là giống Suri còn con màu nâu là giống Huacaya

_DSF6309 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6308 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6318 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6320 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6323 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6310 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6328 by Hieu Tran, on Flickr

Vào đây cũng tìm hiểu thêm về lịch sử của loài vicuna, từ khi được coi như con vật thiêng thời Inca cho đến thời thực dân và sau này bị săn bắn bừa bãi đến mức gần như tuyện chủng, và những nỗ lực nhằm bảo tồn loài động vật quý hiếm này

Thời Inca, vicuña được xem là loài vật thiêng liêng. Người Inca hiểu rõ giá trị đặc biệt của bộ lông vicuña — sợi tự nhiên mảnh và ấm nhất thế giới — nhưng họ không săn giết bừa bãi. Nhà nước Inca tổ chức nghi lễ chaccu: hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người xếp thành vòng tròn, dồn vicuña lại, cắt lông rồi thả về tự nhiên. Việc giết vicuña bị cấm tuyệt đối, và vải dệt từ lông vicuña chỉ dành cho Sapa Inca và tầng lớp quý tộc cao nhất. Đây là một hệ thống quản lý tài nguyên mang tính bền vững hiếm thấy ở thời tiền Columbus.

Nghi lễ Chaccu

PXL_20251223_213025747 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251223_213114668 by Hieu Tran, on Flickr

Thời kỳ thực dân Tây Ban Nha đánh dấu bước ngoặt bi thảm đối với vicuña . Trật tự Inca sụp đổ, luật lệ bảo vệ vicuña biến mất. Người châu Âu nhanh chóng nhận ra giá trị kinh tế khổng lồ của lông vicuña và bắt đầu săn bắn hàng loạt bằng súng, thay vì chaccu truyền thống. Vicuña bị giết chỉ để lấy lông, xác bỏ lại trên cao nguyên. Trong vài thế kỷ, số lượng vicuña từ hàng triệu cá thể giảm xuống mức cận tuyệt chủng. Đến những năm 1960, ước tính toàn dãy Andes chỉ còn khoảng 5.000 con.

Từ thập niên 1960, Peru và các quốc gia Andes bắt đầu ban hành luật bảo vệ vicuña, cấm săn bắn và khôi phục nghi lễ chaccu theo cách hiện đại. Năm 1979, Công ước Bảo tồn Vicuña giữa các nước Andes được ký kết, cho phép khai thác lông không giết hại, với sự tham gia trực tiếp của cộng đồng bản địa. Lông vicuña chỉ được thu hoạch theo định kỳ, có truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt và giá trị cực cao. Nhờ những nỗ lực này, vicuña trở thành một trong những câu chuyện bảo tồn thành công nhất Nam Mỹ. Ngày nay, số lượng vicuña đã phục hồi, và hiện có khoảng 500.000 cá thể, vẫn sống hoang dã, không thuần hóa, và tiếp tục giữ vị trí đặc biệt trong văn hóa Andes.

Ở đây trưng bày các loại lông của vicuna và alpaca

_DSF6331 by Hieu Tran, on Flickr

Triển lãm ngành dệt truyền thống

_DSF6329 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6330 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6334 by Hieu Tran, on Flickr

Về khách sạn, nhà em lấy phòng. Nghỉ tại khách sạn này (hix em quên ko chụp ảnh). Lý do em chọn khách sạn này vì hôm đặt phòng có chương trình giảm giá, hình như đang từ $60 xuống $40 . Vả lại đọc review cũng rất nhiều người khen, lại được để xe miễn phí mặc dù để vào trung tâm phải đi bộ tầm 800m trong đó có khá nhiều đoạn dốc.

Khách sạn khá ấn tượng, đẹp, dường như là một căn biệt thự từ thời thực dân để lại. Ấn tượng hơn nữa là em thấy đúng có mỗi một người phục vụ là ông già chắc phải 70 tuổi, ông phụ trách hết, từ nhận khách, thanh toán, mở cổng cho đến phục vụ ăn sáng

Ông cũng khá hiếu khách, nhưng có lẽ vẫn duy trì kiểu kinh doanh từ xưa, ít quảng cáo nên hôm em đến có vẻ chỉ có đúng nhà em ở đó (vì sáng hôm sau ăn sáng, thấy mỗi nhà em ăn sáng)

Lấy phòng xong nhà em đi bộ ra quảng trường trung tâm. Đường đi khá dốc, em cong mông đẩy xe cho con bé con nên ko chụp dc ảnh, ra đến quảng trường trung tâm thì thấy ngõ ngàng với vẻ đẹp nơi đây. Ấn tượng nhất là nhà thờ lớn được xây hoàn toàn bằng đá sillar hoàn toàn màu trắng (loại đá từ núi lửa), với 2 tháp chuông hai bên, mặt trước của nhà thờ chiếm trọn một mặt của quảng trường trung tâm

_DSF6341 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6345 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6347 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6350 by Hieu Tran, on Flickr

Một điểm ấn tượng khác của quảng trường trung tâm đó là ngoài một mặt là nhà thờ chính thì 3 mặt còn lại là các hành lang mái vòm rất quyến rũ, có cái gì đó rất kiến trúc thực dân

_DSF6342 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6352 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6353 by Hieu Tran, on Flickr

Arequipa được biết đến với biệt danh Ciudad Blanca (tiếng Tây Ban Nha nghĩa là "Thành phố Trắng") . Đây là thành phố đông dân thứ hai ở Peru, sau thủ đô Lima, với dân số đô thị khoảng 1.3 triệu người.

Một đặc điểm cực kỳ quan trọng của Arequipa thời thuộc địa là việc sử dụng đá sillar – một loại đá núi lửa nhẹ, dễ đẽo nhưng chịu lực tốt, có sẵn ngay từ các ngọn núi lửa bao quanh thành phố. Nhờ đặc tính này, sillar tỏ ra phù hợp hơn gạch thông thường trong một vùng thường xuyên xảy ra động đất, đồng thời tạo nên sắc trắng đặc trưng cho Arequipa (bởi vậy còn có tên là thành phố trắng). Màu trắng được người Tây Ban Nha xem như biểu tượng của quyền lực, trật tự và “nền văn minh Thiên Chúa giáo”. Từ thế kỷ XVI đến XVIII, hầu hết nhà thờ, tu viện và dinh thự của tầng lớp quý tộc đều được xây dựng bằng sillar, qua đó hình thành nên phong cách Baroque Andes rất riêng của Arequipa, với mặt tiền dày, ít cửa sổ và các hoa văn Công giáo được chạm khắc tinh xảo, đan xen những yếu tố bản địa như chim muông, hoa lá và hình tượng mặt trời.

_DSF6354 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6356 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6357 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6359 by Hieu Tran, on Flickr

hieutcnd nói:

Tết dương lịch năm nay nhà em lại tiếp tục với hành trình vòng quanh thế giới. Lần này là chuyến đi Nam Mỹ. Gọi là Nam Mỹ cho nó oai chứ thực ra chỉ đi được hai nước là Peru và Chile. Sở dĩ chọn hai nước này là bởi vì nhà em không phải mất thủ tục để xin visa đi vào hai nước này. Do thằng con chỉ được nghỉ được hai tuần nên sau khi cân lên nhấc xuống chán chê thì vợ chồng em cũng cũng chốt được lịch trình cho… 17 ngày, tất nhiên là phải viết giấy phép cho thằng con nghỉ 2 ngày. Thôi coi như cho nó đi học ngoại khóa phiên bản hành xác vậy

Chuyến đi gói gọn trong 17 ngày, trong đó mất nguyên 2 ngày cho các chuyến bay đi và về

Trước khi đi, em cũng có lục lại đọc bài của các chã đi trước, đặc biệt là các chã Avalon và Michael Jo. Phải nói là các bài viết vừa chi tiết vừa nhiều thông tin, đọc xong thấy máu đi chơi sôi sùng sục. Nhân đây xin cảm ơn các chã đã tiếp thêm động lực cho nhà em với chuyến đi này.

Chưa đi nhưng hai vợ chồng cũng đã xác định tinh thần: chuyến này sẽ vất vả. Lý do thì rất đơn giản: ít thời gian mà lại tham, thấy chỗ nào cũng muốn ghé, thành ra tự hành xác là chính.

Sơ sơ tính ra, cả nhà sẽ bay tổng cộng 8 chặng, thuê xe tự lái 5 chặng, đi tàu 1 chặng (lên Machu Picchu một trong 7 kỳ quan thế giới mới), và thêm 1 chuyến bus đêm từ Santiago đi Puerto Montt để tiết kiệm thời gian (và cả tiền khách sạn he he)

Nói chung là chưa đi mà đã thấy mệt, nhưng thôi kệ, đi chơi là phải thế, càng mệt về càng có chuyện để kể có phải không các cụ nhỉ

Đây là lịch trình dự kiến của nhà em, hy vọng sẽ bám đúng lịch trình

Đây là các bài viết về hành trình vòng quanh thế giới của nhà em

Còn đây là các chuyến đi road trip của nhà em ở Mỹ

Nhấn vào đây để mở rộng...

e lại kê dép hóng chuyến đi của gđ cụ Chủ hieutcnd , Chúc gđ cụ có chuyến đi vui vẻ ạ

Gia Bảo Anh nói:

e lại kê dép hóng chuyến đi của gđ cụ Chủ hieutcnd , Chúc gđ cụ có chuyến đi vui vẻ ạ

Nhấn vào đây để mở rộng...

Cảm ơn cụ đã tiếp thêm "nhiên liệu" cho em

Cũng như Lima, Arequipa là thành phố được thành lập hoàn toàn bởi người Tây Ban Nha. Lima là trụ sở hành chính của chính quyền phó vương, tập trung giới nhà giàu quyền lực, những người điều hành chính phủ và kiểm soát toàn bộ dòng bạc từ Potosí (nay thuộc Bolivia). Thành phố giàu lên nhờ thuế, thương mại và trung chuyển, chứ không phải sản xuất.

Trong khi đó Arequipa phát triển nhờ nông nghiệp, chăn nuôi (len alpaca, vicuña) và thương mại giữa cao nguyên Andes với cảng biển phía nam. Thành phố mang tính kinh tế thực, không sống bằng thuế và quyền lực như Lima. So với Lima, Arequipa có tỷ lệ người lai (mestizo) và người bản địa cao hơn,

Tuy nhiên, Arequipa trông “thuộc địa” hơn Lima vì thành phố này ít bị can thiệp và tái thiết qua các thời kỳ. Trong thời thuộc địa và cả sau độc lập, Lima luôn là trung tâm quyền lực nên liên tục bị phá bỏ, xây mới theo các phong cách kiến trúc và nhu cầu chính trị khác nhau. Ngược lại, Arequipa là thành phố khu vực, phát triển chậm và ổn định hơn, nên giữ lại được cấu trúc đô thị và kiến trúc từ thế kỷ 17–18.

Bên cạnh đó, Arequipa được xây chủ yếu bằng đá núi lửa sillar, vật liệu bền, khó thay đổi, khiến các công trình thuộc địa thường được gia cố sau động đất thay vì bị thay thế. Trong khi Lima dễ dàng “thay áo” kiến trúc, Arequipa gần như bị thời gian đóng khung trong dáng dấp thuộc địa. Vì vậy, ngày nay Arequipa mang cảm giác cổ kính và thống nhất hơn, còn Lima phản ánh rõ sự chồng lớp và biến động của lịch sử.

_DSF6371 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6373 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6374 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6379 by Hieu Tran, on Flickr

Hoàng hôn cuối ngày phản chiếu lên dãy núi Andes một màu đỏ rực

_DSF6364 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6365 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6366 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6380 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6381 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6382 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6384 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6385 by Hieu Tran, on Flickr

Di dạo trên đường phố có cảm giác những căn nhà ở đây vẫn nguyên thủy từ thời thực dân

_DSF6386 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6387 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6390 by Hieu Tran, on Flickr

Đi trên phố thỉnh thoảng lại gặp những người địa phương dắt theo những con Alpaca xinh xắn. Ai muốn chụp ảnh thì tất nhiên cần phải trả tiền . Tuy nhiên cũng thường là tùy tâm, bạn cho bao nhiêu cũng được, nhưng chắc chắc là phải trả tiền, nếu bạn chưa trả tiền mà giơ máy ảnh lên họ se nói money, money (dường như câu tiếng Anh duy nhất họ biết ). Và tất nhiên ai đên Peru thì cũng muốn chụp ảnh với Alpca, vì như em nói, trên toàn thế giới Alpaca chỉ xuất hiện ở vùng núi cao Andes, trong đó Peru chiếm đến 80% số lượng Alpaca toàn cầu.

_DSF6391 by Hieu Tran, on Flickr

Em bé trên lưng mẹ ngủ ngon lành

_DSF6395 by Hieu Tran, on Flickr

Bọn này thấy người là xứ xông lại thơm

_DSF6408 by Hieu Tran, on Flickr

Hai phía bên hai đầu của nhà thờ chính tòa, mỗi bên có một cổng mái vòm nhìn rất nguy nga và tráng lệ

_DSF6415 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6417 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6418 by Hieu Tran, on Flickr

Nhà thờ lớn đẹp lung linh về đêm

_DSF6419 by Hieu Tran, on Flickr