Cụ xem lại lịch sử sẽ thấy khác hoàn toàn. Không chỉ là những người lính tham chiến trực tiếp mà cả từ phía báo chí chính thống đã đăng trong nhiều năm qua.
Thực tế là chính quyền Cộng hòa Việt Nam (VNCH) đã quyết tâm giữ gìn Hoàng Sa trong nhiều năm. Kể cả khi T.Q đánh hơi và tìm cách chiếm đóng những năm 73, 74. Tuy vậy T.Q đã tính bài đi đêm mặc cả với Mỹ để đảm bảo khi T.Q chiếm Hoàng Sa thì Mỹ không can thiệp. Sau khi Mỹ bật đèn xanh cho T.Q về chuyện không can thiệp thì T.Q mới dám đánh.
Ngày 18,19/01 khi TQ cho mấy tàu ra đánh lực lượng hải quân của chính quyền Cộng hòa VN đã chiến đấu rất anh dũng khi bắn cháy hoặc bắn hỏng các tàu của phía TQ đồng thời quân số hi sinh cũng tương đối nhiều.
Kể cả khi bị lực lượng T.Q chiếm đảo xong, tổng thống Thiệu đã ra lệnh cho 100 máy bay chiến đấu chuẩn bị xuất kích để ra chiếm lại đảo nhưng khi phi đoàn chuẩn bị cất cánh thì có yêu cầu từ phía Đại sứ quán Mỹ không ra chiếm lại đảo. Vì thế số máy bay này đã phải nằm im hoặc quay về.
Nếu phía Mỹ không ngăn cản việc này thì với vũ khí thời điểm bấy giờ trên dàn máy bay chiến đấu của quân đội Cộng hòa VN dư sức bắn cháy, bắn chìm những tàu hải quân của T.Q thời điểm đó vì vũ khí mạnh hơn, vượt trội rõ ràng. Chưa kể là tinh thần quyết tâm gìn giữ biển đảo quê hương của những người con đất Việt.
Do đó có thể nói hải quân Cộng hòa VN đã chiến đấu anh dũng, hết mình để quyết tâm bảo vệ biển, bảo vệ đảo của Tổ quốc.
