Ở đời chết vì tham rất nhiều và mất tiền vì ngu cũng không ít.
Thà ngu vì bị lừa tình, tham đầu tư chứ sao mình cảm thấy tội nghiệp những người lương thiện tích lũy tài sản mà mất trắng do lừa đảo chỉ vì sợ công quyền (công an giả) do giáo dục từ nhỏ.
Phản xạ phục tùng: “điểm mù” trong tâm lý xã hội
Theo Thượng tá, TS. Đào Trung Hiếu, nguyên nhân sâu xa khiến nhiều người dễ bị lừa lại nằm ở mô hình giáo dục và văn hóa phục tùng trong xã hội: “Từ nhỏ, chúng ta được dạy phải nghe lời cha mẹ, thầy cô, và tuyệt đối tuân thủ người mặc sắc phục công quyền. Trẻ ngoan là trẻ biết vâng lời".
Cách giáo dục đó, dù mang ý nghĩa rèn nếp sống kỷ luật, lại vô tình triệt tiêu tư duy phản biện và khả năng đặt câu hỏi. Khi gặp người tự xưng là công an, phản xạ phục tùng trỗi dậy khiến nạn nhân ngoan ngoãn nghe lệnh, không dám nghi ngờ. “Chỉ cần đặt vài câu hỏi như ‘Anh thuộc đơn vị nào?’, ‘Số hiệu cơ quan anh là gì?’ – kẻ gian sẽ lộ ngay. Nhưng chúng ta không được rèn để hỏi ngược, mà chỉ được dạy phải nghe lời,” Thượng tá, TS. Đào Trung Hiếu nói.
Phản xạ ấy, theo ông, chính là một phản xạ có điều kiện – được hình thành qua nhiều năm trong môi trường giáo dục, gia đình và xã hội. Nó khiến con người dễ bị dẫn dắt khi gặp tình huống căng thẳng, đặc biệt là khi người đối diện khoác lên mình vẻ ngoài của “người có thẩm quyền”.