Hãy tưởng tượng thế này:
AI có năng lực copy sao chép và tái hợp các mô hình hoạt động do con người làm ở mức gần như vô hạn. Thực chất toàn bộ hoạt động của não bộ con người chỉ có đúng 4 thao tác:
1. Định nghĩa 1 hiện tượng/sự vật nào đó.
2. Liên tưởng nó với sự vật/hiện tượng khác.
3. Tính toán các thao tác để vượt qua khoảng cách giữa hiện tượng/sự vật ban đầu và hiện tượng/sự vật đích.
4. Thực hiện nó cho đến khi sự liên tưởng đó trở thành hiện thực.
Ví dụ:
1. Nhìn lên trời, con người nhìn thấy chim bay. Bay là một khái niệm được phát triển từ trong những truyện cổ tích cho đến ngày nay. Mất hàng ngàn năm để con người định nghĩa "sự bay".
2. Con người liên tưởng "sự bay" này với khả năng chính con người bay.
3. Mô phỏng, tính toán qua hàng nghìn năm để tìm cách làm sao cho con người bay được như chim. Từ tạo đôi cánh lượn cho đến chiếc máy bay đầu tiên và drone ngày nay.
4. Thử nghiệm bằng cách vật lý hóa quá trình tính toán, lập luận.
...
Với AI (trí thông minh nhân tạo) thì tất cả các thao tác trên đều có thể làm bởi AI ở trình độ cao. Hiện nay thì khả năng liên tưởng (liên kết dữ liệu) đang ngày càng cao.
Tôi đang hình dung ngành thiết kế quy hoạch và kiến trúc sẽ được thực hiện bởi AI trong tương lai không xa. Vai trò của con người sẽ giảm dần từ chỗ tự làm lấy đến giám sát, đánh giá, "nếm gia vị", để sản phẩm "gần tính người nhất" có thể. Còn mọi dữ liệu đầu vào và cách dùng nó (xào nấu, tính toán) thì AI làm tốt, tốt hơn người.
Nếu 1 ngày toàn bộ lực lượng lao động không còn cần thiết tồn tại, kể cả bộ máy công chức nhà nước (đang bị thay thế ráo riết) hay các nhà nghiên cứu các thể loại khoa học, từ 3 môn 9 điểm đến 9 môn 3 điểm vì AI thay thế hoàn toàn, thì nghịch lý xảy ra là các nhà đầu tư sản xuất ra để bán hàng cho nhau ư? Bởi vì giai cấp bán sức lao động coi như tuyệt chủng vì có làm việc đâu mà có thu nhập?
Khi đó có 2 trường hợp:
1. Toàn bộ xã hội chuyển hết lên làm "nhà đầu tư". Tức 100% dân số là cổ đông của các công ty, tổ chức. Lao động không còn là vinh quang, mà đã bị thay thế bởi AI. Khi đó cấu trúc tầng bậc của xã hội hiện nay cũng sẽ tự sụp đổ. Tất cả thành viên xã hội sẽ dần trở thành chủ của các "hợp tác xã AI". Các nhu cầu của con người sẽ được trao đổi giữa các tổ hợp sản xuất-dịch vụ mà con người đóng vai trò làm chủ, còn hoạt động sản xuất là AI. Không còn "người lao động".
2. Hoặc chỉ có lượng các nhà đầu tư không thay đổi lớn, thì toàn bộ dân số còn lại là những "nhà thất nghiệp". Tháp nhu cầu xã hội cũng sẽ sụp đổ vì phần lớn dân số sẽ nhận lương từ chính phủ để ăn chơi.
...
Tuy nhiên nhu cầu năng lượng để vận hành AI sẽ vô cùng lớn. Chưa biết tìm đâu ra.
Nhưng đừng lo, AI sẽ du hành các hành tinh Pandora mang năng lượng về.