“Sân bay Đại Hưng, Bắc Kinh (Trung Quốc) công suất 100 triệu hành khách, có 7 đường băng cất hạ cánh, giá thành chỉ có 11,5 tỷ USD thôi anh”.
Một bạn nhà báo đã nhắn tin riêng với tôi như vậy.
Đã định bỏ qua vì chưa định bàn về chủ đề này, nhưng rồi trên new feed lại có một số bài nhắc đến giá thành sân bay Đại Hưng (Bắc Kinh) chỉ 11,5 tỷ USD và coi đây như một chuẩn mực về giá thành làm sân bay quốc tế công suất 100 triệu hành khách.
Thấy thông tin sai, mà không hiểu tại sao lại rất nhiều người đều nói chắc như đinh đóng cột rằng giá thành sân bay Đại Hưng chỉ có 11,5 tỷ USD, đành phải viết bài này nhằm chính xác về giá thành của sân bay Quốc tế Đại Hưng để sau này mọi người không nhầm lẫn nữa.
Thực chất tổng giá thành của sân bay Đại Hưng có 3 con số 11,5 tỷ USD (80 tỷ NDT), 17,5 tỷ USD (120 tỷ NDT) và 63 tỷ USD (450 tỷ NDT), tùy vào phạm vi hạng mục (Scope of work).
1) Giá thành 11,5 tỷ USD:
Là giá thành phần "Cơ sở hạ tầng sân bay cốt lõi" (Core Airport Facilities), bao gồm: Nhà ga hình sao biển (700.000 m2) và 4 đường băng đầu tiên. Đây thường được gọi là "phần xác" hay phần xây dựng thô và hệ thống cơ điện cơ bản (điện, nước điều hòa).
2) Giá thành 17,5 tỷ USD
Là giá thành cho "Toàn bộ dự án hàng không" (Total Aviation Project), bao gồm phần cơ sở hạ tầng sân bay cốt lõi 11,5 tỷ USD trên cộng với 6 tỷ USD cho phần trang thiết bị và các công trình phụ trợ, bao gồm: Hệ thống Quản lý Bay (ATC) và Radar, Hệ thống phân loại hành lý thông minh (BHS), nhận diện khuôn mặt, robot, tháp không lưu, nhà ga hàng hóa, xưởng bảo trì máy bay (Hangars), hệ thống cung cấp nhiên liệu, tòa nhà điều hành của các hãng hàng không, khu vực chế biến suất ăn.
3) Chi phí đền bù và đất đai: 3,5 tỷ USD
Đây là chi phí “thu hồi đất và phá dỡ nhà cửa” để tái định cư cho người dân. Theo báo cáo từ Xinhua và The Economic Times (2015), chính quyền Bắc Kinh đã phải phê duyệt khoản ngân sách khoảng 23,8 tỷ Nhân dân tệ (tương đương khoảng 3,5 tỷ USD) riêng cho việc đền bù giải tỏa và tái định cư cho hàng chục ngôi làng tại khu vực Đại Hưng. Khoản chi phí này do chính quyền Bắc Kinh chi trả từ ngân sách địa phương, không tính vào giá thành sân bay.
4) Giá thành 63 tỷ USD
Là tổng giá thành hệ sinh thái sân bay Đại Hưng mà Trung Quốc đã chi ra để sân bay này hoạt động được, bao gồm phần xây dựng và trang thiết bị cho sân bay Đại hưng (17,5 tỷ USD), tiền đền bù đất đai (3,5-4,0 tỷ USD), hạ tầng kết nối (đường sắt cao tốc Xiong'an, tàu điện ngầm Express, đường cao tốc mới và khu kinh tế sân bay).
5) Về số đường băng:
Cho đến hiện tại sân bay Đại Hưng mới chỉ có 4 đường băng, chứ không phải 7 đường băng như thiết kế ban đầu và mọi người hay viện dẫn.
Tôi có một quan sát như sau: Về giá thành một sân bay hay một ĐSCT, rất nhiều người chỉ đọc đâu đó rồi chọn con số thấp nhất (chẳng hạn 11,5 tỷ USD cho sân bay Đại Hưng, chứ không phải 17,5 tỷ USD), những người khác tin ngay và luôn dùng con số ấy làm chuẩn mực khi tham chiếu viết bài, tranh luận, so sánh với các công trình tương tự của Việt Nam, bất chấp rằng so sánh ấy là không tương đồng vì các hạng mục công việc và thông số kỹ thuật là không giống nhau. Rất tiếc rằng, đây là một sai lầm rất tai hại, có tính lặp lại nhiều lần.
Cre: CaoBao Do