[CCCĐ] Hành trình vòng quanh thế giới: Đến với Patagonia, vùng đất cực nam của Châu Mỹ

Tu viện được thành lập dưới thời thuộc địa Tây Ban Nha nên kiến trúc và thẩm mỹ chịu ảnh hưởng mạnh từ miền Nam Tây Ban Nha, nơi các công trình tôn giáo thường sử dụng màu sắc đậm để phản chiếu ánh sáng mạnh và tạo cảm giác mát mẻ. Khi phong cách này được mang sang châu Mỹ, tại Arequipa - do ở độ cao gần 300m so với mực nước biển nên bầu trời rất xanh, ánh nắng gay gắt và không khí khô - màu sắc càng trở nên rực rỡ hơn dưới ánh sáng tự nhiên.

_DSF6610 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6611 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6613 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6614 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6615 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6617 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6620 by Hieu Tran, on Flickr

Đây là khu giặt giũ công cộng của các nữ tu. Nước được dẫn vào qua các kênh nhỏ xây bằng đá, chảy liên tục nhờ độ dốc tự nhiên của địa hình Arequipa. Từ đây có các vòi dẫn đến các bồn giặt. Nếu ai muốn lấy nước thì dùng tay chặn dòng chảy lại để nước chảy vào bồn giặt của mình

Vơ em đang hý hửng nghich với hệ thống dẫn nước hoàn toàn tự nhiên nơi đây

PXL_20251224_144850168.MP by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251224_144755478 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6626 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6633 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6636 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6528 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6635 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6638 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6645 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6646 by Hieu Tran, on Flickr

Con ngõ mang địa danh Sevilla ở Tây Ban Nha, em biết địa danh này vì có đội bóng cùng thành phố

_DSF6647 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6649 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6661 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6665 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6669 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6677 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6681 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6524 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6525 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6530 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6534 by Hieu Tran, on Flickr

Các ngõ ngách nơi đây chỗ nào cũng đẹp và duyên dáng, nếu như dư dả về thời gian chắc nhà em cũng sẽ đi hết từng ngõ ngách, từng căn phòng. Khổ nỗi vừa đi vừa lo ngáy ngáy sợ muộn giờ máy bay nên cũng chẳng đi được hết các ngóc ngách.

_DSF6536 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6539 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6540 by Hieu Tran, on Flickr

Gần chỗ đài phun nước có lối lên ban công ngắm toàn cảnh khá ấn tượng

_DSF6544 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6547 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6552 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6683 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6684 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6688 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6689 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6693 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6695 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6696 by Hieu Tran, on Flickr

Đây là nhà nguyện bên trong tu viện, nơi các tu sỹ đến cầu nguyện hàng ngày vào buổi sáng sớm và chiều tối

PXL_20251224_145939953 by Hieu Tran, on Flickr

Giờ đây một phần của công trình trở thành bào tàng để trưng bày và lưu giữ những đồ vật được dùng bởi các nữ tu khi xưa

PXL_20251224_145926471 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251224_145959640 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251224_150018360 by Hieu Tran, on Flickr

Một bảo tàng rất nổi tiếng ở Arequipa là bảo tàng về xác ướp thiếu nữ Juanata (Juanata mummy). Nhưng do nhà em ko có đủ thời gian nên ko ghé qua được

Xác ướp Juanita, thường được gọi là “Ice Maiden” (Thiếu nữ băng giá), là một trong những phát hiện khảo cổ học gây chấn động nhất tại Peru. Cô bé được tìm thấy năm 1995 trên đỉnh núi lửa Mount Ampato, cao hơn 6.000 mét so với mực nước biển, gần thành phố Arequipa. Do điều kiện băng giá khắc nghiệt trên đỉnh núi, thi thể của cô bé được bảo quản gần như nguyên vẹn suốt hơn 500 năm, trở thành một “xác ướp tự nhiên” hiếm có trên thế giới.

Khi băng tan do hoạt động núi lửa trong khu vực, thi thể cô dần lộ ra khỏi lớp tuyết và tro núi lửa. Juanita được tìm thấy trong tư thế ngồi co chân, đầu cúi nhẹ - tư thế mai táng mang tính nghi lễ của người Inca. Xung quanh cô là các vật phẩm hiến tế tinh xảo như tượng nhỏ bằng vàng và bạc, vải dệt thủ công cao cấp và lông chim quý, cho thấy cô có địa vị đặc biệt trong xã hội Inca.

Các nghiên cứu khoa học cho thấy Juanita khoảng 12 đến 14 tuổi vào thời điểm qua đời và hoàn toàn khỏe mạnh. Cô là một phần của nghi lễ Capacocha - nghi thức hiến tế linh thiêng của Đế chế Inca nhằm dâng lên thần linh những sinh linh thuần khiết nhất để cầu bình an, mùa màng và xoa dịu thiên tai như động đất hay núi lửa. Phân tích CT cho thấy cô bị một cú đánh mạnh vào đầu gây vỡ hộp sọ, có thể là cách kết thúc nghi lễ một cách nhanh chóng trước khi cơ thể bị bỏ lại trên đỉnh núi và nhanh chóng đóng băng trong giá lạnh.

Trong văn hóa Inca, những trẻ em được chọn cho nghi lễ Capacocha được xem là một vinh dự lớn, theo quan niệm của chính người Inca thời đó.

juanita-la-dama-del-ampato-921c0e89-85df-46bb-a25b-be15080f2a13 by Hieu Tran, on Flickr

Bên phải là ảnh phục dựng hình ảnh cô bé

juanita-mummy-06-1619 by Hieu Tran, on Flickr

Nhà em rời khỏi tu viện đã khoảng 11:30, chuyến bay đến Cusco khổi hành lúc 2h chiều. Bởi vậy cũng chẳng kịp ăn trưa cho đàng hoàng, vội tìm quán đồ ăn Tàu mua tạm mấy hộp cơm mang ra sân bay ăn tranh thủ sau khi checkin và đợi máy bay

Sau khi Peru bãi bỏ chế độ nô lệ năm 1854, nước này thiếu lao động cho các đồn điền mía, bông, khai thác guano và xây dựng đường sắt. Từ năm 1849, hàng chục nghìn lao động Trung Quốc, chủ yếu từ tỉnh Quảng Đông, được đưa sang Peru theo hợp đồng lao động dài hạn. Điều kiện làm việc rất khắc nghiệt và nhiều trường hợp gần giống lao động cưỡng bức.

Thời điểm đó (giữa những năm 1800), tỉnh Quảng Đông rơi vào tình trạng rất bất ổn:

Chiến tranh và bạo loạn: Khu vực Hoa Nam chịu ảnh hưởng của các cuộc xung đột lớn như Chiến tranh Nha phiến giữa nhà Thanh và Anh, cùng nhiều cuộc nổi dậy nội địa. Xã hội hỗn loạn, kinh tế đình trệ, đời sống người dân cực kỳ khó khăn.

Dân số quá đông: Quảng Đông là vùng đông dân, đất canh tác hạn chế. Gia đình đông con nhưng ruộng ít, chia nhỏ qua nhiều thế hệ nên không đủ nuôi sống mọi người. Nhiều thanh niên gần như không có cơ hội thăng tiến hay tích lũy tài sản.

Nghèo đói và thiên tai: Hạn hán, lũ lụt và mất mùa xảy ra liên tục. Khi nông nghiệp thất bát, người dân gần như không có lưới an sinh nào để dựa vào.

Mạng lưới môi giới lao động: Khi các nước như Peru cần lao động thay thế nô lệ, các công ty môi giới đến tận Quảng Đông tuyển người. Họ hứa hẹn mức lương ổn định, cơ hội kiếm tiền gửi về cho gia đình (nghe hao hao bọn môi giới rủ các thanh niên dang Cam bây giờ ấy ạ )

Ngoài ra, Quảng Đông có vị trí ven biển, gần các cảng lớn như Quảng Châu và Hồng Kông, nên việc xuất cảnh bằng tàu biển thuận tiện hơn các vùng nội địa Trung Quốc. Điều này khiến người Quảng Đông trở thành nhóm di cư sớm và đông đảo nhất trong làn sóng “lao động hợp đồng” sang châu Mỹ

Sau khi hết thời hạn hợp đồng, nhiều người không quay về Trung Quốc mà ở lại Peru. Họ mở cửa hàng tạp hóa, quán ăn, tham gia buôn bán nhỏ và dần hòa nhập với xã hội địa phương. Nhiều người kết hôn với phụ nữ Peru và hình thành cộng đồng lâu dài

PXL_20251224_162032408 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251224_162035780 by Hieu Tran, on Flickr

Quay lại chỗ lấy xe, hý hừng vào cổng nhưng tìm hoài không thấy xe đâu. Em vã hết cà mồ hôi, định hình một lúc thì nhớ ra là mình gửi xe ở bãi khác gần đấy, cùng con phố nhưng do các cổng bãi gửi xe giống hệt nhau nên em nhầm. Cả nhà lại cuống cuồng chạy thêm 1 đoạn để đến bãi đỗ xe. Đã vậy, lục tung các túi quần túi áo ko thấy vé xe đâu. Có lẽ em đút túi quần rồi móc điện thoại ra nên nó rơi ra. Cũng may người bảo vệ vẫn nhớ nhà em (chắc do da vàng mũi tẹt ) nên bảo ko sao, họ thu đúng tiền rồi cho nhà em đi

Nhưng nào đã hết vận đen, bật google map lên để tìm đường ra sân bay thấy tá hỏa, tối hôm qua xem chỉ hết tầm 20 phút mà giờ lên đến tận 40 phút. Đi theo google chỉ, thấy đường loằng ngoằng, bèn hỏi người lái taxi họ bảo đường này ko đi được, phải quay lại. Nhưng khi em quay lại google map cứ chỉ đường cũ. Lúc nãy vã hết cả mồ hôi hột, chỉ sợ ko kịp máy bay. Thôi đành liều, cứ chạy thêm 1 đoạn hy vọng map sẽ cập nhật. Cũng may quay lại 1 đoạn thì máp cập nhập, chỉ cho đường tránh rất là loằng tà là ngoằng kiểu như đường làng.

Lúc đầu dự định đổ đày bình xăng để trả xe cho đỡ phải nộp tiền phạt. Nhưng đi đường làng chẳng thấy cây xăng nào. Vả lại thời gian còn rất ít nên nhà em cũng chẳng còn tâm trí đâu mà đổ xăng. Đi vội ra đến sân bay thả ba mẹ con bỏ đồ đạc vào để làm thủ tục check in trước còn em đi trả xe.

Trả xe xong phi vội vào cứ băn khoăn không biết là có kịp giờ hay không. Khi vào thì thấy ba mẹ con đang ngồi chờ rất ung dung. Hóa ra là cái sân bay bé tí nên check in siêu nhanh chắc chỉ tầm 5 phút

Đi vào phòng chờ cửa ra máy bay, thấy họ vẽ hai lối. Lối đi cho gate 1 và 2, lối còn lại để cho ra gate3 và 4. Thầm nghĩ hóa ra sân bay này cũng không quá nhỏ.

PXL_20251224_180916377 by Hieu Tran, on Flickr

Nhưng hóa ra em nhầm, các bạn chia làm hai cổng đi vào nhưng khi vào trong phòng chờ thì lại chung một phòng chờ . Chẳng hiểu sao phải chia 2 cổng

PXL_20251224_180849638.MP by Hieu Tran, on Flickr

Nhà em vẫn còn đủ thời gian để đổi mới hộp cơm ra ăn trong lúc chờ lên máy bay

PXL_20251224_175031309 by Hieu Tran, on Flickr

Bay đến gần Cusco nhì xuống thì thấy cả một mảng xanh tươi, khác hẳn với vẻ khô cằn và trơ trọi của Arequipa

PXL_20251224_192713749 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251224_192809532 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251224_194724212 by Hieu Tran, on Flickr

Em thuê xe gần sân bay, bên thuê xe cho người ra đón nhà em đến văn phòng rồi bàn gia xe. Giờ là lúc đi khám phá thung lũng thiêng (Sacred Valley)

Trên đường từ Cusco đến Pisac, nhà em dừng chân ở Awana Kancha, là một làng nghề quảng bá nghề dệt và nhuộm. Nơi đây có trang trại nuôi lạc đà Alpaca và Vicuna để lấy lông làm các sản phẩm may mặc lưu niệm

Lúc này bé con lăn ra ngủ nên chỉ có bố và Khánh đi vào. Qua cửa gặp em hướng dẫn viên , nhìn mặt biết ngay người gốc Quechua. Em nói tiếng Anh đủ dùng, em bảo 2 bố con đi theo em ấy

Tấm bảng giải tích các giống lạc đà ở Nam Mỹ, chia ra 2 loại, loại thuần hóa và hoang dã. Hoang dã thì có vicuna và guanaco, còn loại thuần hóa có Alpaca Suri (lông dài), Alpaca Huacayo (lông ngắn và xoăn), Llama Qẩ và Llama Chaku

_DSF6711 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6713 by Hieu Tran, on Flickr

Em gái đưa cho 2 bố con mỗi người một bó cỏ để cho Alpaca và Llama ăn

_DSF6716 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6717 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6719 by Hieu Tran, on Flickr

Cầm bó cỏ trên tay, bọn nó cứ nhoài người thò cổ ra ăn, nhìn tận mặt từng con một, cảm giác khá thích thú

_DSF6721 by Hieu Tran, on Flickr

PXL_20251224_210920006 by Hieu Tran, on Flickr

Ở đây có cả vicuna, loài thường sống hoang dã. Lông của loài này thuộc loại đắt nhất trong số các loại lông thú

_DSF6722 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6723 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6727 by Hieu Tran, on Flickr

Alpaca suri với bộ lông dài và mượt

_DSF6728 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6731 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6733 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6729 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6734 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6736 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6738 by Hieu Tran, on Flickr

Các công đoạn nhuộm được làm hoàn toàn thủ công và nguyên liệu nhuộm được chiết xuất từ cây lá tự nhiên

_DSF6740 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6741 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6742 by Hieu Tran, on Flickr

_DSF6743 by Hieu Tran, on Flickr