Puerto Rico và Cuba đều từng thuộc về Tây Ban Nha và cùng bị Mỹ chiếm từ TBN năm 1898. Nhưng sau đó Cuba độc lập còn Puerto Rico thành 1 lãnh thổ của Mỹ.
Sự khác nhau giữa Puerto Rico và Cuba là, Puerto Rico có gần 90% dân da màu và lai da màu, còn Cuba có những hơn 70% da trắng. Người da trắng có khuynh hướng độc lập và hướng tới nhiều giá trị hơn người da màu. Nên mới không dễ dàng chấp nhận sự bán mình đơn giản cho Mỹ mà vật vã với các mô hình khác, cho dù thất bại hoặc khổ ải.
Không phải VN, TQ hay Luther King, mà có 1 mô hình tại chỗ Cuba rất nên tham khảo là Chile. Chile có thể coi là 1 lịch sử ngược của Cuba: Cuba là theo Mỹ trước (Batista), XHCN sau (Phidel); còn Chile là XHCN trước (Allende), theo Mỹ sau (Pinochet). Chile đã vượt qua cả hai quá khứ và hiện đạt mức cân bằng khá tốt giữa 2 hình thái.