[Funland] Nho giáo - nền tảng cho cấu trúc xã hội Đông Á

radiogaga nói:

Em nghĩ là nhà nước nên áp dụng "nam nữ thụ thụ bất thân", vì các nước theo chủ nghĩa cởi mờ về Tinhduc sau 40-100 năm đều bị suy giảm dân số. Các nước Tư Bản Châu Âu dân số giảm, vì tỷ lệ sinh của 1 nữ còn lai <= 1,6. Ngày xưa Việt Nam tỷ lệ sinh 3-4 con mỗi mẹ là bình thường, thậm chí 6-7-8.

Các xu hướng tỷ lệ sinh chính (Dữ liệu 2023-2025):
Tỷ lệ cao nhất (Châu Phi và Trung Á): Nigeria, Niger, Somalia,... duy trì mức sinh cao, thường >5 con/phụ nữ. Tuy nhiên, "tỷ lệ sinh hiệu quả" (số con sống sót đến tuổi trưởng thành) thường thấp hơn do tử vong ở trẻ em cao.
Tỷ lệ thấp nhất (Đông Á và một số nước châu Âu): Hàn Quốc (thấp nhất thế giới, thường dưới 0,8), Trung Quốc (~1,0), Nhật Bản, Singapore và Đài Loan ghi nhận mức sinh thấp kỷ lục, tạo ra "mùa đông nhân khẩu học".
Tỷ lệ trung bình (Mỹ, châu Âu, một phần châu Á): Các khu vực này có tỷ lệ sinh thấp, thường từ 1,3–1,7 con/phụ nữ, thấp hơn nhiều so với mức thay thế 2,1 con/phụ nữ.
Tình hình tỷ lệ sinh tại Việt Nam:
Năm 2024-2025, mức sinh của Việt Nam đạt khoảng 1,91 con/phụ nữ, thuộc top 5 nước có tỷ lệ sinh thấp nhất khu vực Đông Nam Á, chỉ cao hơn Brunei, Malaysia, Thái Lan và Singapore.

Nhấn vào đây để mở rộng...

qddt nói:

"Lễ" ở đây là "Lễ" trong "Ngũ thường" Nhân-Nghĩa-Lễ-Trí-Tín

Mặc dù Nhân-Nghĩa mới là gốc của Ngũ thường, nhưng Lễ là bộ khung xương quy tắc chung của xã hội, hoặc có thể hiểu rộng ra là Lễ pháp (mà ta vẫn hay gọi trại là lễ phép). Đối với giáo dục, Lễ chính là gốc rễ, vì nó cụ thể hóa, quy tắc hóa các khái niệm trừu tượng và phức tạp của Nhân Nghĩa.

Vì thế mới có câu "Tiên học lễ, hậu học văn".

Văn thì có rất nhiều nghĩa, văn tự văn chương văn hóa văn hiến... Trong thời hiện đại có thể hiểu là tri thức nói chung.

Câu này thực ra có khi là của chúng ta chế ra, tất nhiên là trên nền các sách vở của Khổng Tử. Trước đây có ông tướng nào bảo Lễ là Lễ bái còn Văn là môn Văn học, bây giờ phải học Toán học Tin chứ ai học văn, cho nên câu này cũ rồi nên bỏ đi. Còn lên báo hẳn hoi. Thực là đáng cười

Nhấn vào đây để mở rộng...

radiogaga nói:

Thực tế thì xã hội em thấy có phân tầng con người rõ ràng. Ai cũng thích làm việc với "người có học" - học lễ nghĩa hơn là các bà hàng tôm hàng cá. Những người không học về Lễ thì ít kiềm chế cản xúc, gây ảnh hưởng xấu đến số đông người xung quanh.

Càng ở vị trí cao trong xã hội thì lễ lại càng cần cẩn trọng. Như anh nhạc sỹ họ Đinh La ấy, trong một lần nhậu, không giữ lễ nghĩa mà mắng đàn em xối xả, nên bị vạ đấy.

Nhấn vào đây để mở rộng...

qddt nói:

"Lễ" ở đây là "Lễ" trong "Ngũ thường" Nhân-Nghĩa-Lễ-Trí-Tín

Mặc dù Nhân-Nghĩa mới là gốc của Ngũ thường, nhưng Lễ là bộ khung xương quy tắc chung của xã hội, hoặc có thể hiểu rộng ra là Lễ pháp (mà ta vẫn hay gọi trại là lễ phép). Đối với giáo dục, Lễ chính là gốc rễ, vì nó cụ thể hóa, quy tắc hóa các khái niệm trừu tượng và phức tạp của Nhân Nghĩa.

Vì thế mới có câu "Tiên học lễ, hậu học văn".

Văn thì có rất nhiều nghĩa, văn tự văn chương văn hóa văn hiến... Trong thời hiện đại có thể hiểu là tri thức nói chung.

Câu này thực ra có khi là của chúng ta chế ra, tất nhiên là trên nền các sách vở của Khổng Tử. Trước đây có ông tướng nào bảo Lễ là Lễ bái còn Văn là môn Văn học, bây giờ phải học Toán học Tin chứ ai học văn, cho nên câu này cũ rồi nên bỏ đi. Còn lên báo hẳn hoi. Thực là đáng cười

Nhấn vào đây để mở rộng...

X_axe nói:

Đúng là lễ rất quan trọng kể cả ở phương Tây. Ví dụ, nó có thể phân biệt giữa một người giàu nhiều đời hoặc có truyền thống vs một người mới giàu giàu xổi.

Nhưng lễ cần xuất phát từ căn cơ (ví dụ trọn bộ ngũ thường, hay một hệ giá trị nào đó, nguyện ý, có chiều sâu) chứ nên hạn chế chế việc cưỡng bức, căn cơ thì mới toát lên thần thái.

Chứ Lễ cưỡng bức thì dễ hay sợ hãi, mắt không dám nhìn thẳng, luôn cụp mắt xuống mất hẳn thần thái, tự tin ---> bệnh phu.

Nhấn vào đây để mở rộng...

Garrard_1967 nói:

Cụ hiểu nhầm rồi, cái gọi là lễ ở p.tây thực ra là những bộ quy tắc, được định hình qua nhiều giai đoạn, năm tháng. Ko có quy chuẩn nào về lễ, bó hẹp, mở rộng hay quy tắc riêng cho từng giai cấp.
E ko tiện thảo luận, có những việc, hành xử, giao tiếp … trong tiềm thức, nhận thức của tụi mũi lõ là chuẩn mực, nhưng với ng phương đông lại là lạ lẫm, hoặc ngược lại.

Nhấn vào đây để mở rộng...

Common sense hay những điều cơ bản trong cuộc sống con cần phải biết

Hiểu về common sense – những quy tắm ngầm trong cuộc sống, công việc, tình cảm và cách cha mẹ giúp con trở thành người ứng xử hài hòa, hợp lý

huongnghiep.rmit.edu.vn

X_axe nói:

Lễ của phương tây là lễ về nguyên lý, thực chất và linh hoạt cho bối cảnh chứ không cứng nhắc hình thức, ví dụ Lẽ thường (common sense)

Trích: Đó là bởi vì trong tâm trí chúng ta và cộng đồng nói chung đã định sẵn những quy tắc ngầm về ứng xử, hành động phù hợp bối cảnh. Trong tiếng Anh có một cụm từ chuyên dùng để chỉ khái niệm này: “common sense”.

Tức là những quy tắc ngầm, chung (số đông), phân tích lý trí để hợp lý, phù hợp bối cảnh

Cũng có những lễ, quy tắc giao tiếp truyền thống, như quy ước về phép lịch sự hay tôn giáo

Common sense hay những điều cơ bản trong cuộc sống con cần phải biết

Hiểu về common sense – những quy tắm ngầm trong cuộc sống, công việc, tình cảm và cách cha mẹ giúp con trở thành người ứng xử hài hòa, hợp lý

huongnghiep.rmit.edu.vn

Nhấn vào đây để mở rộng...

thientudolong nói:

tư tưởng ko hợp nhau cụ cứ phải cố tranh luận với các cụ ấy làm gì

Nhấn vào đây để mở rộng...

X_axe nói:

Đây gọi là chia sẻ thông tin, cho các thông tin quan điểm va đập xem nó tới đâu và cũng học thêm từ các quan điểm các thông tin khác chứ phải "cố tranh luận" đâu tranh luận mà không vui vẻ xây dựng thì tranh luận làm gì block luôn cho khỏe, online -- vô danh làm gì phải "cố"

Cụ ấy nói đúng, "lễ" quy tắc cho từng giai cấp & quý tộc ở phương tây không còn phổ biến nhiều như xưa (tức là tính phân biệt về quy tắc không quá rõ, mà cơ bản quy tắc là "quy tắc ngầm chung" cả xã hội như phép lịch sự)

Nhưng ở một số nước một số nhóm vẫn còn quy ước phân biệt nhất là các sự kiện trang trọng. Hơn nữa câu chuyện không phải là "giai cấp" mà người ta sống trong môi trường đó, qua nhiều đời có những quy tắc của gia đình và giao tiếp xung quanh được rèn luyện thì ứng xử tự nhiên thôi. Không phải khoe không phải xưng là công tước bá tước, giai cấp này giai cấp kia

Nhấn vào đây để mở rộng...

thientudolong nói:

e thấy cụ chia sẻ rất từ tốn và có dẫn chứng khoa học cụ thể
còn mấy cụ me tây kia thì cũng ko nên cố làm gì, vì nó đã ăn sâu vào nhận thức của người ta rồi

Nhấn vào đây để mở rộng...

hoaoaihuong nói:

Em nhớ triều Nguyễn có quan Thượng Thư Bộ Lễ, chả hiểu Lễ đó có phải lễ các cụ nói ko?

Nhấn vào đây để mở rộng...

telefunken nói:

Tình hình căng quá các cụ ây , Mọc Răng chơi đến cùng thế này thì còn lâu mới dừng được . Ic Xà thành công ngoạn mục việc thay thế nhanh chóng dàn lãnh đạo mọc răng cũ bằng đội mới có vẻ hăng máu hơn . Ai có giải pháp gì không chứ cứ để thế này chết mất

Nhấn vào đây để mở rộng...

theanh90 nói:

Ủa thế ko phải vì tiền mà me tây à

Nhấn vào đây để mở rộng...

X_axe nói:

Trung Quốc dùng Nho giáo và Pháp gia làm thước đo cho AI. Một bài đọc tham khảo thêm hệ tư tưởng Trung Quốc đương đại

Trung Quốc dùng Nho giáo và Pháp gia làm thước đo cho trí tuệ nhân tạo

Để thấu hiểu tận cùng chiến lược trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc, chúng ta buộc phải nhìn sâu vào tầng địa chất văn hóa đang kiến tạo nên nó.

1thegioi.vn

Nhấn vào đây để mở rộng...

chuot08 nói:

Em ko dám nghĩ đến chứ chưa nói là luận bàn về chức năng làm nền tảng xã hội của Nho giáo; cơ mà lúc rảnh em lại thích học chữ với Cô Cô em.
Từ ngày được Cô nhận riêng làm đệ tử chân truyền, em thấy mình chăm chỉ hẳn lên, bớt đi bia riệu nhưng kiến thức thì lúc nhớ lúc quên, hay bị Cô trách phạt, rất phiền lòng, nhiều lúc muốn bỏ học cho xong!
Cô em đang viết, có bài “Vọng Thiên môn sơn” của Lý Bạch:

Sở giang cuồn cuộn mở Thiên Môn
Nước chảy về đông lại đổ dồn
Hai bờ núi biếc song song đối
Một cánh buồm con lướt bên trời

Nhấn vào đây để mở rộng...

XPQ nói:

Thiên Môn nứt hở ra sông
Nước nôi giàn giụa đến đông lộn về
Hai bờ hai dải bề hê
Gầm trời thấp thoáng một le lói buồm

Nhấn vào đây để mở rộng...