Rủi ro với Mỹ nếu đảm bảo Điều 5 Natp cho Ukraine.
Một lời hứa nghe rất “NATO”.
Nhưng cái giá có thể là chiến tr*nh trực diện Mỹ – Nga.
Chính quyền ông Trump đang khiến cả Washington lẫn châu Âu sững sờ khi bàn tới bảo đảm an ninh cho Ukraine theo mô hình Điều 5 NATO - tức coi một cuộc tấn công vào Ukraine là têcông vào chính Mỹ.
Ông Zelensky đã xác nhận đề xuất này ngày 24/12.
Với một thông điệp rất rõ:
nếu Nga đánh, Mỹ sẽ phải phản ứng quân sự.
Nghe thì mạnh vậy.
Nhưng rủi ro thì cũng rất lớn:
Thứ 1 - Cam kết quá lớn, nhưng độ tin cậy lại quá thấp:
Nếu Ukraine thực sự là lợi ích sống còn, thì Mỹ đã đưa quân vào từ năm 2014.
Nhưng suốt hơn một thập kỷ, mọi đời tổng thống Mỹ đều né điều đó.
Không phải vì họ thiếu giấy tờ pháp lý.
Mà vì đối đầu quân sự với Nga - một cường quốc hatnhân - là cái giá Washington không sẵn sàng trả.
Mà lịch sử cũng chỉ rất rõ:
Mỹ từng can thiệp Kuwait không cần hiệp ước.
Mỹ vào Triều Tiên năm 1950 không có nghĩa vụ pháp lý.
Và Mỹ chỉ đánh khi lợi ích đủ lớn, không phải khi chữ ký đủ nhiều.
Và tất nhiêu Moscow biết điều đó.
Thứ 2 - Hứa mà không làm thì sẽ là quả bom hẹn giờ với đồng minh
Nếu có một cam kết kiểu Điều 5 nhưng không được thực thi sẽ phá hủy uy tín chiến lược của Mỹ.
Không chỉ ở Ukraine.
Mà ở NATO, châu Âu, châu Á.
Nhưng trớ trêu là chính các nước NATO lại đang thúc ép Washington hứa nhiều hơn với Kiev, trong khi chính an ninh của họ sẽ lung lay nếu Mỹ bị lộ điểm yếu về độ tin cậy.
Nếu một lời hứa không thể giữ, đôi khi nguy hiểm hơn… không hứa gì cả.
Thứ 3 - Nếu nghĩ “Mỹ Sẵn sàng đá’nh Nga vì Ukraine” là điều rất khó?
Đó mới là cốt lõi của Điều 5.
Nếu răn đe thất bại, Mỹ sẽ chịu áp lực chính trị khổng lồ là:
Hoặc phải đưa lính Mỹ ra tiền tuyến.
Hoặc phải nuốt lời trước thế giới.
Lựa chọn nào cũng tệ.
Và kịch bản xấu nhất luôn treo lơ lửng là có thể: leo thang hatnhân.
Những người ủng hộ thì nói đây là “con dao hai lưỡi”.
Nhưng thực tế là: Nga đã chứng minh họ sẵn sàng chịu rủi ro vì Ukraine hơn Mỹ rất nhiều.
Tóm lại là:
Ukraine cần bảo đảm an ninh - điều đó không ai phủ nhận.
Nhưng bảo đảm phải đáng tin, không phải hoành tráng.
Một Điều 5 “phiên bản Ukraine” có thể trông cứng rắn trên giấy,
nhưng ngoài thực địa, nó có nguy cơ trở thành cái bẫy chiến lược lớn nhất của Washington.
Với ông Trump, câu hỏi không phải là hứa bao nhiêu cho Kiev.
Mà là: Mỹ sẵn sàng trả giá đến đâu - và vì ai.
Và nếu câu trả lời là “không đến mức đ*’nh Nga”,
thì mọi lời hứa vượt quá điều đó… chỉ là ảo tưởng nguy hiểm mà thôi.
____
@mrluaan
Nguồn tham khảo: Washington Post, AFP, Reuters, VnExpress