Nếu ở Việt Nam, người ta quen với các sạp đồ si, đồ thùng, thì tại Mỹ, cái tên quen thuộc nhất trong thế giới đồ cũ chính là Goodwill. Goodwill không chỉ đơn thuần là một chuỗi cửa hàng bán đồ giá rẻ, mà đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống kinh tế và văn hóa từ thiện của người Mỹ.
Bước vào một cửa hàng Goodwill, có thể bắt gặp đủ mọi tầng lớp xã hội. Có sinh viên tìm mua chiếc bàn hay chiếc sofa giá vài đô cho căn hộ mới thuê. Có những gia đình trẻ sắm lại đồ gia dụng để tiết kiệm chi phí. Thậm chí, không hiếm người khá giả hoặc người sưu tầm ghé qua để săn những món đồ cổ hay hàng hiệu bị bỏ quên giữa những kệ hàng bình thường. Goodwill vì thế giống như một thế giới thu nhỏ, nơi giá trị của món đồ không nằm ở vẻ ngoài cũ kỹ mà ở cơ hội được sử dụng lại.
Điểm đặc biệt nhất của Goodwill là nguồn hàng hoàn toàn đến từ sự quyên góp. Quần áo, giày dép, sách vở, đồ điện tử, đồ gia dụng… đều do người dân tự nguyện mang đến tặng. Tại mỗi cửa hàng thường có khu vực nhận đồ rất tiện lợi, người tặng chỉ cần lái xe đến, nhân viên sẽ hỗ trợ mang đồ xuống và gửi lại một tờ biên lai xác nhận. Thay vì vứt bỏ đồ cũ ra bãi rác, người Mỹ chọn cách trao cho chúng một cuộc đời thứ hai. Năm nào gia đình em cũng dọn dẹp nhà cửa và đem những thứ quần áo, giày dép, đồ gia dụng không cần dùng nữa đi cho Goodwill.
Goodwill không phải là một doanh nghiệp bán lẻ thông thường. Đây là tổ chức phi lợi nhuận. Doanh thu từ việc bán đồ được dùng để tài trợ cho các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ tìm việc và tạo cơ hội việc làm cho người khuyết tật, người có hoàn cảnh khó khăn hoặc những người gặp trở ngại khi tham gia thị trường lao động. Bên cạnh đó, việc tái sử dụng hàng triệu tấn đồ mỗi năm cũng góp phần giảm lượng rác thải, bảo vệ môi trường một cách thiết thực.
Một nét văn hóa thú vị gắn liền với Goodwill là phong trào “thrifting”, nghệ thuật săn đồ giá hời. Nhiều người tìm thấy những món hàng hiệu còn rất tốt với giá chỉ vài đô la. Ngoài ra, hệ thống giảm giá theo màu nhãn dán mỗi tuần cũng tạo nên sự hào hứng cho khách hàng. Đi Goodwill vì thế không chỉ là mua sắm, mà còn là một trải nghiệm khám phá đầy bất ngờ.
Cộng đồng người Việt tại Mỹ cũng rất ưa chuộng Goodwill. Nhiều gia đình đến đây để mua đồ gia dụng bền, rẻ; sinh viên mới sang có thể trang bị gần như đầy đủ vật dụng sinh hoạt với chi phí thấp. Có người còn chọn những chiếc áo ấm, quần jean còn mới để gửi về cho người thân ở Việt Nam. Đó là cách tiết kiệm nhưng vẫn đảm bảo chất lượng.
Một lý do khác khiến người Mỹ tích cực quyên góp là lợi ích về thuế. Khi tặng đồ, họ nhận được biên lai và có thể ước tính giá trị món đồ để khấu trừ vào thu nhập chịu thuế khi khai thuế cuối năm. Điều này vừa khuyến khích tinh thần chia sẻ, vừa mang lại lợi ích tài chính hợp pháp.
Có thể nói, mua sắm tại Goodwill không phải là điều đáng ngại. Ngược lại, đó là một lựa chọn thông minh và mang tính nhân văn. Người mua tiết kiệm được tiền, người bán gây quỹ cho các chương trình xã hội, và môi trường cũng được hưởng lợi từ việc tái sử dụng. Trong một xã hội đề cao tiêu dùng, mô hình của Goodwill nhắc chúng ta rằng giá trị không nằm ở việc sở hữu đồ mới, mà ở cách chúng ta sử dụng và chia sẻ những gì mình đang có.
Dù vậy, khi mua đồ cũ, người tiêu dùng vẫn nên giặt giũ, khử trùng quần áo trước khi mặc và kiểm tra kỹ các thiết bị điện để đảm bảo an toàn.