[Funland] Tình hình Iran từ 28/2/2026

Lão Còi nói:

Đã trên 24h mà chưa thấy các bên phang nhau tiếp các cụ nhỉ.

Nhấn vào đây để mở rộng...

Em đoán 2 bên vẫn phang tưng bừng nhưng đều bưng bít thông tin nên sẽ có độ trễ

Đạicasố1 nói:

Đương nhiên là giả rồi, cụ làm như Mỹ nó ngu lắm ấy. Mà Irăng cũng ko cần cụ hướng dẫn phải làm như thế nào, mấy chục năm thực chiến rồi, còn nhiều hơn số tuổi của cụ đấy.

Nhấn vào đây để mở rộng...

hbu082 nói:

em bị văng miểng xịt lốp bên đó rồi cụ, giờ sang đó hóng thôi không còm đc.

Nhấn vào đây để mở rộng...

Vậy tránh đem thông tin liên quan bên đó vào đây vì bị đu cửa sổ nữa là hết chém

Em hóng

Lực lượng phòng không Kuwait xác nhận: "Con gì đang bay, trúng tôi đều bắn"
Sau vụ này thì tha hồ mà viết bản kiểm điểm, úp mặt hết vào tường đi thôi

Em hóng tin.

Không lo làm lo ăn, tối ngày chỉ nhăm nhăm đi xin tiền, tụ tập phá làng phá xóm, đánh chửi, nói xấu mấy cái thằng nhà giàu
Gặp đứa hiền lành nó còn kệ, gặp cái đám đã giàu lại còn hung hăng, hậu quả nhãn tiền rồi còn gì

Fiat2007 nói:

Với tấc độ spam tên lửa như mấy ngày qua, thì ko biết bên nào hết kho trước nhỉ cccm?

Nhấn vào đây để mở rộng...

Iran hết trước vì sx có hạn.

DeLyon nói:

Vòm mõm vô dụng với vũ khí siêu vượt âm từ đợt đánh bên Uka rồi ko nên nói lại nữa.
Ích xà diện tích bé quá thật. Nó cứ bắn kiểu rải thảm thì toàn quốc phẳng lỳ luôn chứ ko bỡn.

Nhấn vào đây để mở rộng...

Ước mơ của giáo chủ lúc sinh thời: "tiêu diệt nhà nước Do Thái"
Nhưng giữa nói và làm, giữa tưởng tượng và thực tế, giữa hành động và kết quả (làm vài lần rồi), vẫn chỉ là ước mơ... cho đến khi ngài đi gặp Allah

Lý do đây ạ.


Thủ tướng Israel Netanyahu cho rằng các cơ sở hạt nhân Iran sẽ đạt trạng thái "bất khả xâm phạm" trong vài tháng tới, nên cần hành động khẩn cấp.

"Iran gần đây bắt đầu xây dựng các cơ sở, địa điểm mới, boongke ngầm để giúp chương trình tên lửa đạn đạo và bom nguyên tử của họ trở nên bất khả xâm phạm chỉ trong vài tháng tới", Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 2/3 cho hay.

Al Jazeera trước đó cùng ngày đưa tin có tiếng nổ lớn ở khu vực gần cơ sở hạt nhân và căn cứ không quân ở thành phố Isfahan, miền trung Iran. Đại sứ Iran tại Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Reza Najafi cho hay cơ sở hạt nhân tại Natanz cũng đã bị Israel và Mỹ tập kích hôm 1/3.

"Nếu không hành động ngay lúc này, thì trong tương lai sẽ không còn cơ hội để hành động. Và rồi họ có thể nhắm mục tiêu vào nước Mỹ, tống tiền nước Mỹ, đe dọa chúng tôi và tất cả mọi người. Vì vậy, cần phải hành động", Thủ tướng Israel nói.

Trong khi đó, đại sứ Iran Najafi tuyên bố các cơ sở hạt nhân này "đảm bảo an toàn và chỉ phục vụ mục đích hòa bình".


Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại cuộc họp báo ở Jerusalem ngày 26/2. Ảnh: AFP

Chương trình hạt nhân của Iran là một trong những lý do mà Israel và Mỹ nêu ra để tiến hành chiến dịch tập kích hồi tháng 6/2025, cáo buộc Tehran đang tiến quá gần đến khả năng chế tạo bom nguyên tử.

Tuy nhiên, những gì còn lại của các cơ sở hạt nhân Iran sau cuộc tấn công đó của Mỹ và Israel dường như vẫn được bảo toàn trong chiến dịch lần này.

"Chúng tôi không ghi nhận dấu hiệu nào cho thấy bất kỳ cơ sở hạt nhân nào đã bị hư hại hoặc bị tấn công", Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế Rafael Grossi ngày 2/3 cho biết. Ông Grossi không nêu lý do có sự khác biệt giữa thông tin của ông với của đại sứ Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay sau chiến dịch Búa Đêm hồi tháng 6/2025, Mỹ đã cảnh báo Iran không xây dựng lại chương trình hạt nhân ở địa điểm khác. "Nhưng họ đã phớt lờ cảnh báo đó và không từ bỏ việc theo đuổi vũ khí hạt nhân", ông nói với báo giới tại Nhà Trắng hôm 2/3.


Vị trí các cơ sở hạt nhân Iran. Đồ họa: AFP

Ông nhấn mạnh việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là điều "không thể chấp nhận được" đối với Mỹ, nên ông đã ra lệnh cho quân đội tấn công để ngăn chặn chương trình hạt nhân và tên lửa của Tehran.

"Đây là cơ hội tốt nhất cuối cùng của chúng ta để loại bỏ mối đe dọa không thể chấp nhận được do chế độ này gây ra", Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.

Mỹ và Israel tiến hành đợt tập kích quy mô lớn vào Iran từ ngày 28/2, phá hủy nhiều khu vực và hạ sát các quan chức cấp cao, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Iran đáp trả lại bằng các đợt phóng tên lửa, máy bay không người lái về phía Israel cũng như các căn cứ quân sự Mỹ tại khắp các nước Vùng Vịnh.

Huyền Lê (Theo AFP, Guardian)

sudichat2002 nói:

Không lo làm lo ăn, tối ngày chỉ nhăm nhăm đi xin tiền, tụ tập phá làng phá xóm, đánh chửi, nói xấu mấy cái thằng nhà giàu
Gặp đứa hiền lành nó còn kệ, gặp cái đám đã giàu lại còn hung hăng, hậu quả nhãn tiền rồi còn gì

'Trục Kháng chiến' thế nào khi Lãnh tụ Tối cao Iran bị hạ sát

Cái chết của ông Khamenei đã làm suy yếu hệ thống chỉ huy tại Iran, đẩy các nhóm dân quân thân Tehran trong "Trục Kháng chiến" vào tình thế khó khăn.

vnexpress.net

View attachment 9508542

Nhấn vào đây để mở rộng...

Xin tiền, phá làng phá xóm cũng là kiếm tiền.
Thằng giàu mạnh nhất thế giới cũng phá làng phá xóm, ..... để kiếm tiền đó thôi.

Ngoan hiền mà kiếm được tiền thì chỉ có ngồi trên núi vàng & nhận bảo kê của thằng số 1 còn không thì quên đi nhá.

Iran nếu mất quyền kiểm soát bầu trời, không quân Mỹ, Israel tự do hoạt động thì theo logic tất yếu là mọi cơ sở quốc phòng, căn cứ quân sự, nhà máy công nghiệp ... đều sẽ bị oanh tạc dẹp sạch sẽ. Tiềm lực quân sự của Iran sẽ tiêu hao rất nhanh trong vòng 1 tuần. Sau đó khả năng tấn công tầm xa của Iran sẽ giảm dần về 0.

Tuy nhiên nếu Iran quyết đánh đến cùng thì họ vẫn đe dọa tuyến vận tải qua eo biển Hozmuz bằng các loại vũ khí cỡ nhỏ và pháo binh, dễ ẩn náu trên dải bờ biển hàng trăm km. Chỉ cần 1 khẩu pháo ngụy trang tốt là đủ khiến các tàu dầu phải chuyển hoặc dừng lộ trình.

Vấn đề là đội ngũ lãnh đạo của Iran sẽ tư duy theo hướng nào và năng lực tiêu diệt các chỉ huy thuộc trường phái cứng rắn của liên minh Mỹ - Israel đến đâu. Nếu Israel cũng làm được điều tương tự như với giáo chủ Khomenei với các chỉ huy Iran chủ chiến thì môi trường quyền lực của Iran sẽ để lại nhiều khoảng trống cho những người chủ hòa. Tiền lệ Venezuela cho thấy Mỹ không quan tâm ai đang nắm quyền, miễn là họ hợp tác với Mỹ.

Do đó vấn đề trong 1 tuần tới nằm ở 2 điểm mấu chốt:
1. Tốc độ diệt khí tài nặng, các cơ sở quốc phòng, tên lửa, nhà máy công nghiệp, hệ thống năng lượng ... của Iran của liên quân Mỹ, Israel. Việc này sẽ triệt tiêu năng lực tấn công tầm xa.
2. Khả năng tiêu diệt các lãnh đạo Iran thuộc trường phái chủ chiến còn sống sót.

Eo biển Hozmuz chắc chắn bị khóa cho đến khi Mỹ và tân chính phủ Iran đạt được thỏa thuận. Việc này nhanh hay chậm phụ thuộc vào tốc độ của các hành động (1) và (2) ở trên.

Cuộc chiến này đã chính thức tái định nghĩa lại hình thái chiến tranh hiện đại, tiếp sau sự kiện Venezuela: Để đạt mục tiêu không cần đổ quân tấn công chiếm đóng một quốc gia, mà chỉ cần tiêu diệt các lãnh đạo đối phương thuộc phe cứng cổ, cho đến khi có một lãnh đạo đủ thực dụng lên thay thế. Mỹ đã thành công rất đẹp ở Venezuela. Còn Iran là một thử thách khó nhằn.

Khách quan mà nói, chính người Do Thái đã khai sinh ra hình thái chiến tranh kiểu mới này trong cuộc chiến với Hezbolah và Hamas. Israel đã diệt sạch các lãnh đạo, người kế nhiệm của lãnh đạo và người kế nhiệm của người kế nhiệm lãnh đạo, khiến các tổ chức này tê liệt và coi như bị vô hiệu hóa.

Mỹ với tiềm lực vượt trội đang copy nguyên xi hình thái chiến tranh này và đang tái áp đặt nó ở quy mô lớn hơn nhiều. Điều này sẽ khiến mọi quốc gia phải tái định hình lại chính sách quốc phòng và chiến lược phòng thủ của mình, bên cạnh các tác động lớn của kỷ nguyên AI, robot và các phương tiện chiến tranh không người lái.

Binh pháp xưa nay luôn nhấn mạnh "Cầm tặc tiên cầm vương", là cách nhanh nhất để thắng chiến tranh nhưng cũng khó làm nhất, vì mục tiêu càng trọng yếu thì càng được bảo vệ kỹ. Trong kỷ nguyên của vũ khí chính xác cao, vệ tinh thám sát và AI phân tích dữ liệu hoạt động 24/24 không ngừng nghỉ, thì điều vốn luôn cực khó xưa nay trong mọi cuộc chiến là chặt đầu đối phương lại trở thành điều khả thi với các cường quốc. Việc này sẽ dẫn tới những thay đổi sâu sắc về chiến lược ngoại giao - quốc phòng - phòng thủ của tất cả các quốc gia trên thế giới.

Phòng không Kuwait xịn đấy chứ. Quân ta quân địch đều bắn rụng được hết.


Phòng không Kuwait liên tiếp bắn nhầm ba tiêm kích F-15E Mỹ có thể do lỗi con người, sai sót trong khâu phối hợp hoặc bị Iran gây nhiễu.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, thông báo 3 tiêm kích đa năng F-15E Strike Eagle đã bị lực lượng phòng không Kuwait bắn nhầm hôm 2/3, khiến các tổ bay phải phóng ghế thoát hiểm.

"Kuwait đã thừa nhận sự việc. Chúng tôi rất biết ơn những nỗ lực và sự hỗ trợ của họ trong chiến dịch hiện tại", CENTCOM cho hay, thêm rằng họ đang tiến hành điều tra.





Khoảnh khắc tiêm kích F-15E trúng tên lửa trên bầu trời Kuwait hôm 2/3. Video: X/AMK Mapping
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã bắn hạ một máy bay Mỹ tại Kuwait. Tuy nhiên, cựu đại tá không quân Mỹ Jeffrey Fischer cho rằng kịch bản này gần như không thể xảy ra. "Với mục tiêu lớn như máy bay cảnh báo sớm thì có thể, tiêm kích thì không", ông nhận định.

Không rõ ba chiếc F-15E làm nhiệm vụ gì vào thời điểm xảy ra sự việc. Nhiều khả năng chúng phụ trách bắn hạ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa hành trình Iran, nhằm giúp phòng không Kuwait tập trung đánh chặn tên lửa đạn đạo.

"Thực tế thì không phải vậy, do các hệ thống phòng không Kuwait đã nhắm bắn cả UAV lẫn tên lửa. Điều này cho thấy sự hiệp đồng chưa tốt giữa lực lượng hai nước", Stephen Bryen, cựu quan chức quốc phòng Mỹ, nêu quan điểm trong bài viết trên Asia Times.

Quân đội Kuwait được trang bị nhiều hệ thống phòng không từ tầm ngắn đến xa, trong đó uy lực nhất là Patriot do Mỹ phát triển. Dù vậy, một trong những điểm yếu của Patriot là chỉ có thể đánh chặn tên lửa đạn đạo ở độ cao tương đối nhỏ, khi quả đạn đã đến rất gần mục tiêu. Đây cũng là vùng trời mà tiêm kích F-15E Mỹ hoạt động.

Để tránh kịch bản bắn nhầm đồng đội, các nước đều trang bị hệ thống nhận diện địch - ta (IFF) trên khí tài. Thiết bị này có nhiệm vụ phát và nhận tín hiệu mã hóa, giúp các lực lượng tham chiến phân biệt giữa đồng đội và đối phương.

Lưới phòng không Kuwait nhiều khả năng được kết nối với trung tâm chỉ huy IFF của CENTCOM tại Qatar. Máy bay quân sự Mỹ sẽ không hoạt động tại không phận do đồng minh kiểm soát, trừ khi IFF của các tổ hợp phòng không ở đó đã được cập nhật mã nhận dạng.


Bộ phát đáp của hệ thống IFF Mark XIIA. Ảnh: BAE Systems

"Kuwait đã tiến hành đợt nâng cấp lớn đối với những thành phần thuộc hệ thống IFF của tổ hợp Patriot, cả phần mềm lẫn phần cứng. Dù quá trình nâng cấp chưa hoàn thành, những cải tiến đã được áp dụng cũng như cấu trúc hiện có đáng lẽ vẫn đủ để ngăn chặn sự cố bắn nhầm đồng đội", Bryen cho hay.

Giới chuyên gia phương Tây cũng không loại trừ khả năng lực lượng tác chiến điện tử Iran đã tác động đến mạng lưới IFF ở Kuwait. Có ít nhất ba hệ thống gây nhiễu Iran được cho là đang hoạt động vào thời điểm tiêm kích F-15E Mỹ bị bắn nhầm.

Một trong số đó là hệ thống Cobra V8 gắn trên xe tải, có tầm hoạt động 250 km, được thiết kế nhằm đối phó radar đường không và tín hiệu vệ tinh, thường triển khai gần các vùng ven biển như Bandar Abbas. Hai hệ thống còn lại gồm Sayyad 4 có thể gây nhiễu tín hiệu định vị nước ngoài và Avtobaza-M chuyên làm gián đoạn tín hiệu liên lạc giữa các máy bay.

Tuy nhiên, cả ba thiết bị này đều ở quá xa địa điểm tiêm kích F-15E Mỹ bị bắn hạ, trong đó Bandar Abass cách tới khoảng 1.600 km.

Trong trường hợp IFF không bị gây nhiễu, nguyên nhân dẫn đến sự việc có thể là sai sót của kíp phòng không Kuwait. "Bắn nhầm một chiếc F-15 được coi là tai nạn ngoài ý muốn, chứ hạ tới 3 chiếc liên tiếp thì là sự tắc trách trong khâu vận hành", Bryen nêu quan điểm.

Tiêm kích F-15E bay nhanh hơn UAV rất nhiều, song lại chậm hơn đáng kể so với tên lửa. Do đó, ngay cả khi IFF không hoạt động, kíp vận hành Kuwait đáng lẽ vẫn có thể phân biệt được mục tiêu dựa trên tín hiệu radar và tham số bay. "Thay vào đó, họ dường như đã nhắm bắn mọi thứ trên màn hình", cây viết của Asia Times cho hay.


Tiêm kích F-15E Mỹ bay tại khu vực do CENTCOM phụ trách tháng 12/2025. Ảnh: USAF

Áp lực từ những cuộc tấn công cường độ cao và tần suất lớn của Iran cũng làm tăng nguy cơ sai sót trong vận hành. Quân đội Iran đã phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo và UAV nhằm vào mục tiêu quân sự Mỹ và Israel tại Trung Đông, trong đó có nhiều căn cứ ở Kuwait.

"Những người dán mắt vào màn hình radar phải ra quyết định ngay lập tức dựa trên bản năng, kiến thức đã được huấn luyện và công nghệ hỗ trợ. Họ không được phép mắc sai sót khi phán đoán và đây là một trong những nguyên nhân lớn nhất dẫn đến các vụ bắn nhầm đồng đội", Debanish Achom, biên tập viên của trang NDTV, cho hay.

Phạm Giang (Theo Reuters, Asia Times, NDTV)

Opel Astra nói:

Thế nào là Nhanh với tầm cỡ Iran, cũng khó nói lắm bác ạ.
Hôm rồi, anh Chum đưa con số 4 tuần.

Không rõ ảnh ban đầu chỉ dự kiến 1 tuần - giờ phải đưa ra 4 tuần;
Hay, ảnh thực sự dự kiến 4 tuần và có thể nó sẽ bôi ra đến hơn 14 tuần cũng nên??!!

Nhấn vào đây để mở rộng...

Cụ cứ lấy cái mốc 24h mà anh ấy từng tuyên bố rồi nhân lên là ra

Tlbooks nói:

Điều hành chiến tranh ở Iran là lực lượng Vệ binh cộng hoà, lực lượng này có tổ chức vững chắc đủ để điều hành chiến tranh mà ko phụ thuộc vào nhánh hành pháp và giới giáo sĩ. Họ có đủ kịch bản để ứng phó những trường hợp này
Nên giáo chủ và bộ trưởng BQP và các tướng lĩnh bị "chặt đầu", vẫn không làm rối loạn chỉ huy tác chiến;
Mỗi tướng lãnh có quy hoạch 3 kế cận, 3 kế tiếp...; nên ngắn hạn chiến cuộc vài ba tuần, nếu có đủ nguồn lực vũ khí và hỗ trợ tình báo, họ vấn đánh tốt

Nhấn vào đây để mở rộng...

Rủi ro lớn nhất là quyền lực bị phân tán và sẽ phát sinh mâu thuẫn nội bộ. Giáo chủ ko trực tiếp cầm súng đánh nhau, nhưng trong một nhà nước thần quyền như Iran thì đó là tổn thất rất lớn và khó thay thế.

Ở Iran IRGC, quân đội và chính quyền dân sự tồn tại song song. Các thực thể này chỉ nghe lời mỗi giáo chủ. Việc ko có chất gắn kết này sớm muộn sẽ đẩy Iran vào chia rẽ nội bộ và cả đối ngoại. Iran hiện tại chống đỡ lại là do nội lực của họ mạnh (Không phải ngẫu nhiên mà mấy tháng trời Mỹ nó phải huy động một đống khí tài đến Trung Đông) và sự trung thành của IRGC với giáo chủ. Chứ được Nga giúp thì giờ này không phận đã ko bị Israel với Mỹ nó thoải mái bay vào thả hàng trăm lượt bom.

NewC nói:

Iran nếu mất quyền kiểm soát bầu trời, không quân Mỹ, Israel tự do hoạt động thì theo logic tất yếu là mọi cơ sở quốc phòng, căn cứ quân sự, nhà máy công nghiệp ... đều sẽ bị oanh tạc dẹp sạch sẽ. Tiềm lực quân sự của Iran sẽ tiêu hao rất nhanh trong vòng 1 tuần. Sau đó khả năng tấn công tầm xa của Iran sẽ giảm dần về 0.

Tuy nhiên nếu Iran quyết đánh đến cùng thì họ vẫn đe dọa tuyến vận tải qua eo biển Hozmuz bằng các loại vũ khí cỡ nhỏ và pháo binh, dễ ẩn náu trên dải bờ biển hàng trăm km. Chỉ cần 1 khẩu pháo ngụy trang tốt là đủ khiến các tàu dầu phải chuyển hoặc dừng lộ trình.

Vấn đề là đội ngũ lãnh đạo của Iran sẽ tư duy theo hướng nào và năng lực tiêu diệt các chỉ huy thuộc trường phái cứng rắn của liên minh Mỹ - Israel đến đâu. Nếu Israel cũng làm được điều tương tự như với giáo chủ Khomenei với các chỉ huy Iran chủ chiến thì môi trường quyền lực của Iran sẽ để lại nhiều khoảng trống cho những người chủ hòa. Tiền lệ Venezuela cho thấy Mỹ không quan tâm ai đang nắm quyền, miễn là họ hợp tác với Mỹ.

Do đó vấn đề trong 1 tuần tới nằm ở 2 điểm mấu chốt:
1. Tốc độ diệt khí tài nặng, các cơ sở quốc phòng, tên lửa, nhà máy công nghiệp, hệ thống năng lượng ... của Iran của liên quân Mỹ, Israel. Việc này sẽ triệt tiêu năng lực tấn công tầm xa.
2. Khả năng tiêu diệt các lãnh đạo Iran thuộc trường phái chủ chiến còn sống sót.

Eo biển Hozmuz chắc chắn bị khóa cho đến khi Mỹ và tân chính phủ Iran đạt được thỏa thuận. Việc này nhanh hay chậm phụ thuộc vào tốc độ của các hành động (1) và (2) ở trên.

Cuộc chiến này đã chính thức tái định nghĩa lại hình thái chiến tranh, tiếp sau sự kiện Venezuela: Để đạt mục tiêu không cần đổ quân tấn công chiếm đóng đối phương, mà chỉ cần tiêu diệt các lãnh đạo đối phương thuộc phe cứng cổ, cho đến khi có một lãnh đạo đủ thực dụng lên thay thế. Mỹ đã thành công rất đẹp ở Venezuela. Còn Iran là một thử thách khó nhằn.

Khách quan mà nói, chính người Do Thái đã khai sinh ra hình thái chiến tranh kiểu mới này trong cuộc chiến với Hezbolah và Hamas. Israel đã diệt sạch các lãnh đạo, người kế nhiệm của lãnh đạo và người kế nhiệm của người kế nhiệm lãnh đạo, khiến các tổ chức này tê liệt và coi như bị vô hiệu hóa.

Mỹ với tiềm lực vượt trội đang copy nguyên xi hình thái chiến tranh này và đang tái áp đặt nó ở quy mô lớn hơn nhiều. Điều này sẽ khiến mọi quốc gia phải tái định hình lại chính sách quốc phòng, bên cạnh các tác động lớn của kỷ nguyên AI, robot và các phương tiện chiến tranh không người lái.

Nhấn vào đây để mở rộng...

Iem dự rắn đã mất hết đầu, thì gồng lắm chỉ được 1 tuần là xìu thôi
Kiểm chứng

Bất ổn quá. Giá cao là một chuyện, có để dùng hay không mới là quan trọng.


Trước sức ép từ Mỹ - Israel, Iran đe dọa khóa chặt yết hầu Hormuz nhằm đẩy giá dầu tăng vọt, dùng khủng hoảng kinh tế gây áp lực trở lại đối thủ.

Đòn tập kích hiệp đồng của Mỹ và Israel vào Iran hôm 28/2 đã làm bùng phát xung đột khu vực, khiến một trong những tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới rơi vào nguy hiểm.

Sau khi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei bị hạ sát, Iran đã đáp trả bằng cuộc tấn công hàng loạt căn cứ quân sự Mỹ trên khắp khu vực. Sau hai ngày phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào các mục tiêu ở 9 nước Trung Đông, Iran bắt đầu chuyển sang mục tiêu mới: Eo biển Hormuz.

"Eo biển đã bị đóng cửa. Nếu bất kỳ ai cố gắng đi qua, những người anh hùng của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và hải quân sẽ đốt cháy những con tàu đó", Ebrahim Jabari, cố vấn cấp cao cho Tổng tư lệnh IRGC, cảnh báo.

Hormuz, với điểm hẹp nhất rộng gần 34 km và giáp miền nam Iran, là một yết hầu quan trọng trong giao thương dầu mỏ toàn cầu. Ước tính khoảng 20% lượng dầu thô và khí hóa lỏng của thế giới được vận chuyển từ các cường quốc dầu mỏ ở Vùng Vịnh qua eo biển này để xuất khẩu tới toàn thế giới.


Vị trí eo biển Hormuz và các quốc gia xung quanh. Đồ họa: NASA

Ít nhất 5 con tàu đã bị nhắm mục tiêu tại eo biển này sau khi Mỹ, Israel mở chiến dịch tập kích Iran, khiến chính phủ nhiều nước được cho là đã cảnh báo tàu thuyền không di chuyển qua đây.

Các quốc gia Vùng Vịnh, với nền kinh tế phụ thuộc nặng nề vào việc lưu thông thông suốt qua Hormuz để tiếp cận thị trường dầu mỏ toàn cầu, đang đối mặt tình trạng gián đoạn vận chuyển. Dữ liệu lưu thông cho thấy lượng tàu đi qua eo biển này đã giảm 70% sau ngày 28/2.

Căng thẳng khu vực leo thang đã khiến giá dầu và khí đốt tăng vọt. Hôm 2/3, giá dầu thô Brent, tiêu chuẩn giá dầu quốc tế, đã tăng tới 13% sau đó giảm nhẹ so với tuần trước. Giá dầu giao dịch tại Mỹ cũng tăng hơn 6,5%. Giá khí đốt tăng mạnh 50%, phần lớn do tập đoàn dầu khí khổng lồ QatarEnergy ngừng sản xuất vì các cơ sở của họ bị UAV Iran tấn công.

Hàng loạt công ty vận tải đã chuyển hướng tàu vòng qua mũi phía nam châu Phi nhằm tránh xung đột, nhưng điều này có thể dẫn đến chi phí vận chuyển cao hơn và chậm trễ đơn hàng. Lời đe dọa mới nhất của Iran có thể chặn hoàn toàn yết hầu năng lượng này.

Răn đe

Theo John Phillips, chuyên gia về an ninh và rủi ro toàn cầu ở Anh, chiến lược hiện tại của Iran là cố gắng bám trụ dưới áp lực tập kích nghẹt thở từ Mỹ và Israel, tái thiết năng lực cốt lõi và khôi phục khả năng răn đe bằng các cuộc tấn công bất đối xứng bằng tên lửa, UAV vào mục tiêu có giá trị cao của đối phương.

"Việc đe dọa phong tỏa Eo biển Hormuz cũng nằm trong tính toán này. Iran muốn đẩy rủi ro kinh tế toàn cầu lên cao, qua đó gây áp lực lên chính phủ các nước phương Tây và Vùng Vịnh", ông nói.

Theo giới phân tích, do khó đối đầu trực diện với sức mạnh quân sự của Mỹ và Israel, Iran dường như muốn biến Eo biển Hormuz thành một công cụ "răn đe thông qua kinh tế".

Bằng cách uy hiếp huyết mạch năng lượng thế giới, Iran muốn gửi thông điệp rằng nếu sự tồn vong của chính quyền bị đe dọa, họ đủ khả năng giáng đòn nặng nề vào nền kinh tế khu vực và thế giới.


Một xuồng cao tốc chở các binh sĩ Iran gần Eo biển Hormuz hồi năm 2019. Ảnh: AFP

"Với tất cả các kịch bản có thể xảy ra tại Trung Đông, tình trạng hiện nay là một trong những điều tồi tệ nhất cho nền kinh tế toàn cầu", Joseph Capurso, chuyên gia cấp cao tại Ngân hàng Commonwealth Australia, nhận định. "Iran đã bị suy yếu đáng kể năng lực lãnh đạo và quân sự. Tuy nhiên, điều chưa thể xác định là ý định cũng như khả năng phong tỏa Eo biển Hormuz của họ".

"Về cơ bản, việc Eo biển Hormuz bị bóp nghẹt sẽ gây ra tình trạng lạm phát đình trệ", Johnathan McMenamin, lãnh đạo bộ phận dự báo kinh tế tại ngân hàng đầu tư Barrenjoey, Australia, nói. "Giá xăng dầu cao có thể khiến giá các mặt hàng khác tăng theo và đẩy lạm phát lên cao. Đồng thời, nó cũng kìm hãm tăng trưởng do khả năng chi tiêu của người dân bị giảm sút".

Trong bối cảnh người dân Mỹ đang chật vật vì lạm phát và phải thắt chặt chi tiêu, Iran có lẽ tính toán rằng việc Eo biển Hormuz bị đóng cửa sẽ đẩy giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng và khiến vấn đề lạm phát càng trở nên trầm trọng ở Mỹ cũng như các nước phương Tây. Điều này nhiều khả năng sẽ buộc Washington phải cân nhắc lại quy mô chiến dịch quân sự trước áp lực phản đối từ dư luận trong nước.

Ngoài ra, việc tấn công tàu dầu qua Eo biển Hormuz cũng là cách Iran cảnh cáo các quốc gia láng giềng Vùng Vịnh, qua đó ép họ ngừng hỗ trợ Mỹ hoặc gây áp lực để Mỹ chấm dứt chiến dịch tấn công.

Thực tế, việc Tehran sử dụng Eo biển Hormuz làm quân bài mặc cả đã xảy ra trước đây. Hồi tháng 4/2019, họ từng đe dọa ngăn tàu thuyền đi qua eo biển nhằm phản ứng trước việc Tổng thống Mỹ Donald Trump chấm dứt miễn trừ trừng phạt đối với các nước nhập khẩu dầu mỏ Iran, trực tiếp triệt tiêu nguồn thu quan trọng của nước này.

Kịch bản nguy hiểm nhất là Iran sẽ phong tỏa hoàn toàn Eo biển Hormuz, song giới quan sát đánh giá dù muốn, họ cũng khó lòng duy trì được điều đó trong thời gian dài.

Giới hạn của lệnh phong tỏa

Đầu tiên, hành động này có khả năng sẽ khiến Mỹ đáp trả ngay lập tức cả trên không lẫn trên biển. Toàn bộ đường bờ biển và các cảng của Iran sẽ đối mặt nguy cơ bị tấn công. Bahrain gần đó là nơi đồn trú của Hạm đội 5 thuộc hải quân Mỹ, lực lượng đang tham gia vào chiến dịch tập kích Iran.

Hơn nữa, kế hoạch này thậm chí có thể không khả thi vì ít nhất 4 lực lượng đặc nhiệm hỗn hợp của Hạm đội 5 thường xuyên tuần tra Vùng Vịnh và Eo biển Hormuz.

Nỗ lực giám sát của họ có thể làm mất đi yếu tố bất ngờ trong các hành động quân sự trên biển của Iran. Hiện tại, hai nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ cũng đang có mặt tại khu vực, đủ khả năng và lực lượng để tấn công bất cứ vũ khí, phương tiện nào uy hiếp tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz.


Khói bốc lên từ nhà máy lọc dầu Ras Tanura của Arab Saudi sau một cuộc tấn công bằng UAV được cho là do Iran thực hiện hôm 2/3. Ảnh: Reuters

Mặt khác, việc phong tỏa eo biển có thể phản tác dụng với Iran, khi nó trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu dầu thô của nước này. Theo Kpler, đơn vị nghiên cứu và tổng hợp dữ liệu ngành, mỗi ngày Iran xuất khẩu trung bình 1,65 triệu thùng dầu thô và khí ngưng tụ.

Khoảng 90% lượng dầu khí xuất khẩu của Iran được chuyển sang Trung Quốc. Hơn một nửa tổng lượng dầu khí đi qua eo biển cũng đều hướng tới thị trường này. Do đó, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ gây áp lực để Iran không kéo dài lệnh phong tỏa Eo biển Hormuz.

Ngoài ra, ngay cả khi Eo biển Hormuz bị đóng cửa hoàn toàn, không phải tất cả lượng dầu thô xuất khẩu từ Vùng Vịnh đều bị tê liệt. Những nhà xuất khẩu chủ chốt như Arab Saudi hay Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đều có các phương án dự phòng bằng đường ống dẫn dầu thay thế.

Arab Saudi có khả năng vận chuyển 5,1 triệu thùng dầu mỗi ngày qua đường ống Đông-Tây và chuyển lên tàu tại các cảng ở Biển Đỏ. Điểm hạn chế là tuyến đường ống này hiện dễ bị tấn công bởi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen.

UAE có vẻ ở vị thế thuận lợi hơn. Đường ống từ Abu Dhabi đến cảng Fujairah ở phía đông đất nước đi vào hoạt động từ năm 2012, có công suất 1,5 triệu thùng mỗi ngày. Fujairah có khả năng xuất đi gần 75% tổng sản lượng dầu thô của UAE và không đi qua Eo biển Hormuz.

"Iran đã nhiều lần đe dọa đóng cửa Eo biển Hormuz kể từ sau cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979, nhưng thực tế chưa bao giờ thực hiện điều đó. Dù khu vực đang rơi vào tình thế chưa từng có với một cuộc xung đột lan rộng, thực tế trên đã nói lên rất nhiều điều", Gaurav Sharma, nhà phân tích về năng lượng và môi trường, trụ sở tại London, Anh, bình luận.

Vũ Hoàng (Theo Forbes, CFR, Al Jazeera, AFP)

Giờ em hóng xem Mọc răng bom 1 xà như nào, chứ không hóng việc anh Chum vào Mọc răng bằng cách nào nữa rồi.

Tlbooks nói:

tên lửa đạn đạo chỉ đánh đc mục tiêu cố định, bọn nó chém gió thôi cụ

Nhấn vào đây để mở rộng...

Em không nghĩ thế
Tàu sân bay với tốc độ di chuyển có đâu đó 60km/h, thì so với tốc độ tên lửa khác gì cố định đâu cụ
Với các công cụ phân tích hành trình, tổng hợp xác xuất đánh trúng cũng khá cao, có điều đánh trúng điểm yếu thì mới khó để cho nó chìm

Mấy khẩu đội phòng không bắn rơi 3 F15 của Mỹ chắc được phong anh hùng ngay trên trận địa nhỉ.