Tôi bổ sung thêm cho bài ở dưới, nếu Greenland quyết định bỏ phiếu rời Đan Mạch thì quốc hội Đan Mạch không được phép từ chối, chỉ có thể đàm phán về quá trình chuyển giao, chia chác quyền lợi này nọ thôi
Về pháp lý, Greenland có thể sáp nhập vào Mỹ không?
Hiện tại theo luật pháp Đan Mạch và Mỹ, Greenland có thể tuyên bố độc lập khỏi Đan Mạch, nhưng việc sáp nhập vào Mỹ sau đó là rất phức tạp và không đơn giản.
1. Greenland có thể tuyên bố độc lập khỏi Đan Mạch không?
Có, hoàn toàn có thể theo luật pháp Đan Mạch, và quá trình được quy định rõ ràng trong Luật Tự trị Greenland 2009 (Self-Government Act 2009, §21 – còn gọi là Selvstyreloven).
Quy trình cụ thể:
1.1 Người dân Greenland (qua chính quyền tự trị hoặc nghị viện) làm văn bản chính thức, gửi chính phủ Đan Mạch về việc quyết định muốn độc lập.
1.2 Đàm phán:
Hai bên bao gồm Chính phủ Đan Mạch và Chính quyền Greenland đàm phán để soạn thảo thỏa thuận độc lập.
1.3 Phê chuẩn thỏa thuận:
- Thỏa thuận phải được Inatsisartut- nghị viện Greenland đồng ý.
- Thỏa thuận phải được trưng cầu dân ý ở Greenland
- Cuối cùng, thỏa thuận cần sự đồng ý của Folketinget (Quốc hội Đan Mạch), theo Điều 19 Hiến pháp Đan Mạch.
Tóm lại: Greenland có quyền pháp lý tuyên bố độc lập nếu nhân dân Greenland muốn. Và Đan Mạch phải tôn trọng (không thể từ chối vĩnh viễn nếu có đa số rõ ràng).
2. Sau khi độc lập, Greenland có thể sáp nhập vào Mỹ không?
Về mặt lý thuyết: Có thể, nhưng rất phức tạp.
Sau khi độc lập, Greenland trở thành quốc gia có chủ quyền. Lúc đó, họ có quyền tự do ký kết hiệp ước, liên minh, hoặc thậm chí sáp nhập vào quốc gia khác.
Tương tự như một số đảo Thái Bình Dương (Palau, Marshall Islands) đã ký Compact of Free Association (COFA) với Mỹ.
Tuy nhiên, luật Mỹ không có quy định sẵn cho việc sáp nhập một quốc gia độc lập mới thành lãnh thổ hoặc bang của Mỹ (trừ Puerto Rico là trường hợp đặc biệt từ thời thuộc địa).
Việc này cần:
- Hiệp ước giữa Mỹ và Greenland phải được Quốc hội Mỹ phê chuẩn với ít nhất 2/3 Thượng viện tán thành
- Sự đồng ý của nhân dân Greenland. Có thể sẽ tổ chức thêm 1 cuộc trưng cầu dân ý nữa về việc sáp nhập vào Mỹ
- Không vi phạm nguyên tắc cấm sáp nhập bằng vũ lực (theo luật quốc tế của LHQ)
3. Hiện tại đã có các cuộc thảo luận ở Mỹ về việc "mua" hoặc thuyết phục Greenland độc lập rồi gia nhập Mỹ (bao gồm ý tưởng trả tiền cho cư dân).
Nhưng:
Đa số người Greenland phản đối việc trở thành 1 phần của Mỹ. Theo thăm dò 2025: khoảng 85% không muốn độc lập chỉ để gia nhập Mỹ.
Đan Mạch và Greenland đều khẳng định Greenland "không phải để bán" và tương lai phải do người Greenland quyết định.
Bất kỳ thỏa thuận nào cũng cần đàm phán ba bên (Mỹ – Greenland – Đan Mạch), và có thể bị coi là can thiệp nếu có yếu tố ép buộc bằng vũ lực.
Tóm lại: Không thể sáp nhập trực tiếp mà không qua độc lập trước.
Sau độc lập, có thể sáp nhập Greenland vào Mỹ.
Nếu Greenland độc lập và muốn "gần gũi" với Mỹ, hình thức hợp tác an ninh hoặc kinh tế (như COFA) sẽ khả thi hơn là sáp nhập hoàn toàn để biến Greenland thành 1 bang của nước Mỹ.
Khoa Nguyễn
