[Funland] Ngày này 63 năm trước đây: Trận Ấp Bắc

[Ngao5]

Lực lượng của ta chỉ có Đại đội 1 Tiểu đoàn 514 và Đại đội 1 Tiểu đoàn 261. Năm giờ sáng ngày 02/1/1963, Tiểu đoàn A của địch chia làm 2 cánh tiến vào Ấp Bắc bị ta chặn đánh buộc chúng phải gọi tăng viện. Cùng thời gian này, trận địa công binh của ta dùng thủy lôi đánh chìm một tàu tại Vàm kinh 3 và bắn hỏng 2 chiếc khác. Đến 9h30 bọn chúng đã cho trực thăng đổ bộ xuống Ấp Bắc.
Dưới sự chỉ huy của Đại đội trưởng Bảy Đen, đại liên ta được lệnh nổ súng vào đội hình địch, số chết, số bị thương, số còn lại chạy tán loạn. Địch tiếp tục tăng quân tấn công vào đội hình Đại đội 1, Tiểu đoàn 514. Đợi địch tới gần, toàn đại đội nổ súng diệt hơn 50 tên, số sống sót tháo chạy khỏi trận địa.

 

[Ngao5]

Đến 13h30, Tiểu đoàn B và xe M113 của địch mở đợt tiến công vào đội hình Đại đội 1, Tiểu đoàn 261. Tình hình lúc này khá gay go, ba xe M113 và một tốp bộ binh tiến tới sát công sự. Do địa hình lồi lõm nên hoả lực của ta chi viện không kết quả. Trận địa có nguy cơ bị địch chọc thủng.
Anh Nguyễn Văn Đừng, một tiểu đội trưởng thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 261, cùng hai bạn chiến đấu bí mật bò cặp bờ ranh rồi cả 3 áp sát vào ngôi mộ cổ. Ba chiến sĩ Nguyễn Văn Đừng, Đỗ Văn Trạch và Hùng (không biết họ) đã nấp ở ngôi mộ này cầm cự suốt, không cho địch tiến vào trận địa rồi bất ngờ nhảy lên xe M113 ném thủ pháo phá huỷ 1 xe, diệt 5 tên địch trên xe, 2 xe còn lại hốt hoảng tháo chạy trở ra. Khi 3 đồng chí quay về công sự thì bị địch chặn đánh và đã hy sinh anh dũng. Sau trận Ấp Bắc thắng lợi, nhân dân ở đây đặt cho tổ ba chiến sĩ đã hi sinh cái tên trìu mến và đầy tự hào “Tổ gang thép Nguyễn Văn Đừng”.

 

[Ngao5]

Ngôi mộ cổ, nơi ba chiến sĩ Quân Giải phóng đánh xe M113 và hy sinh

Ngôi mộ cổ (phải) nơi ba chiến sĩ Quân Giải phóng đánh xe M113 và hy sinh

Nhà mộ ba chiến sĩ Quân Giải phóng

 

[Ngao5]

Ba chiến sĩ gang thép: Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh!
Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh! Đó là lý tưởng sống của 3 chiến sĩ gang thép: Nguyễn Văn Đừng, Đỗ Văn Trạch (bí danh Công) và Hùng, Tiểu đội 1, Trung đội 2, Đại đội 1, Tiểu đoàn 261. Câu chuyện về 3 người anh hùng chặn đánh xe bọc thép trong trận Ấp Bắc (Tân Phú, Cai Lậy) diễn ra ngày 2-1-1963 được chúng tôi chắp nối qua ký ức của đồng đội và người thân của các anh…

QUẢ CẢM ĐÁNH ĐỊCH
50 năm đã trôi qua, Chính trị viên Đại đội 1, Tiểu đoàn 261 Phạm Văn Thư (chú Tám Thư) nay đã bước sang tuổi 85, nhưng ký ức về Tiểu đội gang thép vẫn còn nguyên vẹn trong tâm khảm. Giọng nói chậm rãi, nhưng mạch lạc, khúc chiết, chú Tám kể:
Đại đội 1 (Tiểu đoàn 261) của chú có tổ chức 1 tiểu đội quyết tử để khi gặp phải tình huống gay go nhất của trận đánh thì Tiểu đội Quyết tử phải xung phong đi đầu, chấp nhận hy sinh trước. Chính vì vậy, Tiểu đội Quyết tử được lựa chọn rất kỹ về thành phần gia đình, tư tưởng, quá trình chiến đấu... Và điều không thể thiếu, đó là chiến sĩ trong Tiểu đội Quyết tử phải là tay súng cự phách. Đó cũng là vinh dự của chiến sĩ Tiểu đội Quyết tử.

 

[Ngao5]

Trong đội hình của Đại đội 1, Tiểu đội 1 của Trung đội 2, do anh Nguyễn Văn Đừng làm Tiểu đội trưởng được chọn làm Tiểu đội Quyết tử. Trong trận đánh Ấp Bắc, Tiểu đội 1 của anh Đừng nằm ngay cửa chính đánh xe bọc thép. Khoảng từ 11 đến 12 giờ ngày 2-1-1963, xe bọc thép của địch tiến vào địa hình của ta tổng cộng 5 lần, nhưng đều bị đánh bật ra.
Đợt tấn công cuối cùng, địch rất hung hãn. Được sự yểm trợ của pháo binh, phi cơ, xe bọc thép M.113 tiến vào địa hình của ta. Do ta không có vũ khí chống tăng nên chỉ huy cấp trên lệnh cho Tiểu đội 1: Súng trường nhắm vào xích xe bọc thép mà bắn, lựu đạn cũng phải ném dưới lườn xe!

 

[Ngao5]

Chú Lê Công Sơn (tên thường gọi Lê Hùng Hưởng hay chú Sáu Huẩn), Chính trị viên, kiêm Trung đội Trưởng Trung đội 3, Đại đội 1, Tiểu đoàn 261 nhớ lại:
Lúc ấy, khẩu trung liên của Tiểu đội anh Đừng bị kẹt đạn. Anh Đừng lệnh cho Nghĩa lùi về phía sau để sửa chữa khẩu trung liên. Xe bọc thép của địch vẫn hung hãn trườn tới, gần sát đến công sự của Tiểu đội 1. Hỏa lực của ta nả đạn để kiềm chế bước tiến của xe bọc thép, nhưng bất lực.
Nếu để xe bọc thép càn lên công sự thì không chỉ nhiều anh em phải hy sinh mà địa hình cũng không được giữ vững. Xe bọc thép chỉ còn cách công sự trong gang tấc, anh Đừng bật dậy khỏi công sự, tay cầm thủ pháo (quả Bta tự chế) lao về phía xe bọc thép… Anh Đừng ném quả thủ pháo vào xe bọc thép. Một tiếng nổ lớn vang rền. Xe bọc thép bốc cháy ngùn ngụt. Đừng trúng đạn hy sinh…

 

[Ngao5]

Không ngờ bộ đội ta có thể đánh cháy xe bọc thép, địch dừng lại rồi rút lui. Không để xe bọc thép chúng rút lui dễ dàng, Anh Hùng, Tiểu đội phó Tiểu đội 1 bật dậy nhắm vào xích xe bọc thép nhả đạn. Địch bắn trả quyết liệt. Anh Hùng trúng đạn hy sinh… Anh Đỗ Văn Trạch (bí danh là Công) và đồng đội tiếp tục chiến đấu.
Tiểu đội 1 dùng khẩu trom-long (tự chế) bắn hạ thêm 1 xe bọc thép và đứt xích 1 xe bọc thép nữa. Không để địch rút lui, anh Trạch bật lên tiếp tục nhả đạn. Và anh Trạch ngã xuống khi chưa tròn 19 tuổi… Tiểu đội Quyết tử bẻ gãy cuộc càn của xe bọc thép cũng có nghĩa là Chiến thuật “Thiết xa vận” của địch bị bẻ gãy.
Sau khi trận đánh Ấp Bắc kết thúc, cảm phục sự hy sinh anh dũng của các anh: Đừng, Hùng và Trạch, nhân dân gọi các anh là 3 chiến sĩ gang thép của Tiểu đội 1 là Tiểu đội gang thép.

 

[Ngao5]

SỐNG MÃI TRONG LÒNG NGƯỜI DÂN TÂN PHÚ
Các anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, không để lại gì ngoài tình cảm yêu mến, kính phục của đồng đội và nhân dân Tân Phú. Chị Nguyễn Ngọc Mai kể: Năm 2003, các mẹ, các chị làm cỏ trong Khu di tích Chiến thắng Ấp Bắc rồi bàn tính với nhau: “Thương 3 chiến sĩ gang thép hy sinh không vợ con, vì vậy chị em mình của ít lòng nhiều, mỗi người một ít hùn lại làm giỗ cho các anh!”.
Ý tưởng ngay lập tức được mọi người tán thành. Năm ấy, các mẹ, các chị hùn lại tổ chức nấu nướng ở nhà chú Đỗ Xuân Chinh (bảo vệ Khu di tích Chiến thắng Ấp Bắc) rồi mang qua mộ 3 chiến sĩ gang thép cúng. Thấy việc làm có ý nghĩa, năm sau nhiều bà con ở Ấp Bắc cùng chung tay người nấu xôi, người gói bánh, ai có gì đóng góp cái nấy để tổ chức giỗ các anh.
Lần giỗ đầu chỉ khoảng 30 người, sang lần thứ 2 đã có khoảng 100 người tham gia. Lần tổ chức giỗ thứ 3, bà con mời chính quyền ấp đến dự cho thêm phần long trọng.
Lãnh đạo xã Tân Phú thấy việc làm của bà con có ý nghĩa giáo dục truyền thống nên hàng năm, vào ngày mùng 7 tháng Chạp, xã đã đứng ra tổ chức lễ giỗ cho các anh. Từ đó, không chỉ có bà con ở ấp Ấp Bắc, mà ở các ấp khác trong xã cũng tụ hội về tham dự lễ giỗ các anh. Gia đình của 3 chiến sĩ gang thép ở Bến Tre, Long An và Đồng Tháp cũng được mời đến tham dự.
Sau nghi thức tưởng niệm, các cụ cao niên trong trang phục áo dài khăn đóng trang nghiêm, thắp hương nguyện cầu: “Các anh sống sao thác vậy, phù hộ cho dân chúng bình yên, bà con khỏe mạnh, mùa màng thắng lợi…”.
Lễ giỗ 3 chiến sĩ gang thép đã trở thành nếp sinh hoạt văn hóa, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” cao đẹp của nhân dân nơi các anh hy sinh. Nửa thế kỷ đã trôi qua, 3 chiến sĩ gang thép vẫn sống mãi trong lòng người dân Tân Phú.

 

[Tuankhoi001]

Đến 13h30, Tiểu đoàn B và xe M113 của địch mở đợt tiến công vào đội hình Đại đội 1, Tiểu đoàn 261. Tình hình lúc này khá gay go, ba xe M113 và một tốp bộ binh tiến tới sát công sự. Do địa hình lồi lõm nên hoả lực của ta chi viện không kết quả. Trận địa có nguy cơ bị địch chọc thủng.
Anh Nguyễn Văn Đừng, một tiểu đội trưởng thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 261, cùng hai bạn chiến đấu bí mật bò cặp bờ ranh rồi cả 3 áp sát vào ngôi mộ cổ. Ba chiến sĩ Nguyễn Văn Đừng, Đỗ Văn Trạch và Hùng (không biết họ) đã nấp ở ngôi mộ này cầm cự suốt, không cho địch tiến vào trận địa rồi bất ngờ nhảy lên xe M113 ném thủ pháo phá huỷ 1 xe, diệt 5 tên địch trên xe, 2 xe còn lại hốt hoảng tháo chạy trở ra. Khi 3 đồng chí quay về công sự thì bị địch chặn đánh và đã hy sinh anh dũng. Sau trận Ấp Bắc thắng lợi, nhân dân ở đây đặt cho tổ ba chiến sĩ đã hi sinh cái tên trìu mến và đầy tự hào “Tổ gang thép Nguyễn Văn Đừng”.

Hùng là tên thường dùng của liệt sĩ Lê Văn Toản, trong ảnh cụ post trên bia mộ có khắc đấy.

 

[LYFVN]

SỐNG MÃI TRONG LÒNG NGƯỜI DÂN TÂN PHÚ
Các anh hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, không để lại gì ngoài tình cảm yêu mến, kính phục của đồng đội và nhân dân Tân Phú. Chị Nguyễn Ngọc Mai kể: Năm 2003, các mẹ, các chị làm cỏ trong Khu di tích Chiến thắng Ấp Bắc rồi bàn tính với nhau: “Thương 3 chiến sĩ gang thép hy sinh không vợ con, vì vậy chị em mình của ít lòng nhiều, mỗi người một ít hùn lại làm giỗ cho các anh!”.
Ý tưởng ngay lập tức được mọi người tán thành. Năm ấy, các mẹ, các chị hùn lại tổ chức nấu nướng ở nhà chú Đỗ Xuân Chinh (bảo vệ Khu di tích Chiến thắng Ấp Bắc) rồi mang qua mộ 3 chiến sĩ gang thép cúng. Thấy việc làm có ý nghĩa, năm sau nhiều bà con ở Ấp Bắc cùng chung tay người nấu xôi, người gói bánh, ai có gì đóng góp cái nấy để tổ chức giỗ các anh.
Lần giỗ đầu chỉ khoảng 30 người, sang lần thứ 2 đã có khoảng 100 người tham gia. Lần tổ chức giỗ thứ 3, bà con mời chính quyền ấp đến dự cho thêm phần long trọng.
Lãnh đạo xã Tân Phú thấy việc làm của bà con có ý nghĩa giáo dục truyền thống nên hàng năm, vào ngày mùng 7 tháng Chạp, xã đã đứng ra tổ chức lễ giỗ cho các anh. Từ đó, không chỉ có bà con ở ấp Ấp Bắc, mà ở các ấp khác trong xã cũng tụ hội về tham dự lễ giỗ các anh. Gia đình của 3 chiến sĩ gang thép ở Bến Tre, Long An và Đồng Tháp cũng được mời đến tham dự.
Sau nghi thức tưởng niệm, các cụ cao niên trong trang phục áo dài khăn đóng trang nghiêm, thắp hương nguyện cầu: “Các anh sống sao thác vậy, phù hộ cho dân chúng bình yên, bà con khỏe mạnh, mùa màng thắng lợi…”.
Lễ giỗ 3 chiến sĩ gang thép đã trở thành nếp sinh hoạt văn hóa, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” cao đẹp của nhân dân nơi các anh hy sinh. Nửa thế kỷ đã trôi qua, 3 chiến sĩ gang thép vẫn sống mãi trong lòng người dân Tân Phú.

Rơi nước mắt