Nguyên Phó Thủ tướng Đoàn Duy Thành qua đời
(Dân trí) - Ông Đoàn Duy Thành từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng như Bí thư Thành ủy Hải Phòng, Bộ trưởng Bộ Ngoại thương, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (Phó Thủ tướng) và Bộ trưởng Bộ Kinh tế đối ngoại.
Hôm nay thấy báo đưa tin Nguyên Phó TTg Đoàn Duy Thành qua đời, chợt nhớ đến câu chuyện về chỉ thị Z30 được ông Đặng Phong tường thuật lại trong cuốn sách Tư duy kinh tế Việt Nam 1975-1989. Lại nhân dịp thớt Cuba bị xóa mất nên muốn viết thớt này để tưởng nhớ đến ông Đoàn Duy Thành, một người đã dũng cảm đứng lên chống chỉ thị Z30, để thấy là vận khí của đất nước vẫn dồi dào ngay cả trong những năm tháng khó khăn nhất, vẫn có những người giỏi và dũng cảm đứng ra bảo vệ cái đúng. Cũng để thấy là giai đoạn kế hoạch hóa tập trung sau KC chống Mỹ đã đẻ ra bao thứ quái đản sai lầm, mà ngày nay không bao giờ được mắc lại nữa.
Chỉ thị Z30 – Wikipedia tiếng Việt
vi.wikipedia.org
Chỉ thị Z30 là một chỉ thị miệng, tối mật, có khoảng từ tháng 3 năm 1983 nhằm tịch thu nhà, tài sản của một số gia đình có nhà hai tầng trở lên tại Việt Nam.[1][2]
Thuộc tính của chỉ thị
Thuộc tính của chỉ thị là mật, không rõ của Ban Bí thư hay của Chính phủ. Vì là chỉ thị miệng nên không có người ký, không có văn bản, không dựa trên bất kỳ một điều khoản pháp luật hiện hành, cũng không dựa trên một chủ trương chính sách nào của Đảng. Ngay cả cấp bí thư tỉnh uỷ, bộ trưởng bộ công an, Văn phòng Trung ương Đảng và Văn phòng chính phủ cũng không rõ thuộc tính của Chỉ thị, hiệu lực thực thi của Chỉ thị mà chỉ được biết là Hà Nội lúc đó đã làm và các địa phương khác phải làm theo.[1][2]
Thực hiện
Hà Nội đã thực hiện tịch thu 105 nhà, cơ quan công quyền tịch thu tài sản của người dân mà không cần tòa án và cũng không có bất cứ một bằng chứng nào để có thể khẳng định đó là tài sản có được một cách bất hợp pháp. Tình hình nhân dân bị tịch thu tài sản rất xấu. Có một gia đình bị tịch thu, cả nhà đội khăn tang, bị đẩy lên xe, khóc sướt mướt.[1][2]
Tỉnh Hà Nam Ninh do Nguyễn Văn An làm bí thư đã đốt danh sách (khoảng 100 quyết định) do công an tỉnh lập để tiến hành tịch thu, đã được đóng dấu ngay trước đêm định thực hiện trong danh sách 200 gia đình xếp theo ABC có nhà hai tầng trở lên.[1][2] nhưng cuối cùng cũng không thực hiện. Khi phóng viên Bùi Hoàng Tám hỏi, ông Nguyễn Văn An Bí thư tỉnh ủy Hà Nam Ninh khi đó trả lời: "Có giàu có gì đâu! Cả thành phố Nam Định ngày đó còn nghèo lắm, của cải có được là bao nhiêu. Những cái nhà nằm trong danh sách bị tịch thu ấy nó bé tẹo như cái chuồng chim thôi."[3]
Hải Phòng do Đoàn Duy Thành làm bí thư không chịu thực hiện khi chưa thấy Chỉ thị bằng văn bản. Giám đốc công an thành phố Hải Phòng - Dương Khắc Thụ - đã bị lãnh đạo Bộ Nội vụ phê bình.[1][2] Số gia đình có khả năng bị tịch thu tài sản căn cứ theo lý do có nhà trên hai tầng ở Hải Phòng lúc đó là khoảng 500 nhà.[1][2]
Thành phố Hồ Chí Minh do Nguyễn Văn Linh làm bí thư thành uỷ từ chối thực hiện Chỉ thị Z30 vì đây là chỉ thị miệng, không có văn bản, chữ ký nên không có căn cứ thi hành.[2]
Báo Nhân dân của Đảng vào tháng 6 năm 1983 đăng 6 bài, một bài phê phán Bắc Giang và 5 bài phê phán Hải Phòng do không chịu tịch thu tài sản theo chỉ thị.[1][2]