Tính đến 09h00 ngày 07/03/2026, các nguồn tin quốc tế uy tín (Reuters, AFP, AP, Al Jazeera) đang ghi nhận một cuộc "đối đầu thông tin" (information warfare) gay gắt giữa Washington và Tehran về số phận của tàu sân bay USS Abraham Lincoln và quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
1/ Theo đánh giá từ các nguồn độc lập (International Crisis Group, Lloyd's List)
- Về thiệt hại của tàu Lincoln: Các chuyên gia quân sự từ The War Zone và Janes nhận định: Nếu một tàu sân bay cỡ Nimitz bị trúng 4 tên lửa đạn đạo như Iran tuyên bố, đó sẽ là một thảm họa không thể che giấu đối với vệ tinh thương mại. Hiện tại, không có hình ảnh vệ tinh nào cho thấy tàu Lincoln bốc cháy hay bị nghiêng.
- Về eo biển Hormuz: Tình hình thực tế là một cuộc phong tỏa bằng rủi ro (Risk Blockade). Dù Hải quân Mỹ có mặt, nhưng các công ty bảo hiểm (như Gard, Skuld) đã hủy bỏ bảo hiểm chiến tranh cho khu vực này từ ngày 5/3. Điều này khiến eo biển "đóng cửa" về mặt thương mại hiệu quả hơn bất kỳ bãi mìn nào.
2/ Động thái ngoại giao của Trung Quốc
Trung Quốc đang đóng vai trò là "người hòa giải thực dụng" vì họ là quốc gia chịu thiệt hại kinh tế nặng nề nhất khi eo biển Hormuz bị tê liệt (Trung Quốc nhập khẩu 45-50% lượng dầu qua đây).
- Áp lực lên Iran: Theo Bloomberg và Reuters, Bắc Kinh đang gây áp lực mạnh mẽ lên Tehran sau hậu trường. Các quan chức Trung Quốc yêu cầu Iran không được tấn công các tàu chở dầu và khí đốt (LNG) hướng tới châu Á, đặc biệt là các chuyến hàng từ Qatar.
- Chiến thuật "Cắm cờ Trung Quốc": Một số tàu thương mại (như tàu Iron Maiden) đã thay đổi tín hiệu nhận dạng thành "chủ sở hữu Trung Quốc" (China-owner) để được an toàn khi đi qua eo biển. Iran tuyên bố phong tỏa các tàu của Mỹ, Israel và đồng minh nhưng không nhắc đến tàu của Trung Quốc.
- Phái đoàn đặc biệt: Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận sẽ cử Đặc phái viên về vấn đề Trung Đông, ông Zhai Jun, đến khu vực để thúc đẩy ngừng bắn. Ngoại trưởng Vương Nghị nhấn mạnh Trung Quốc ủng hộ chủ quyền của Iran nhưng yêu cầu Tehran phải chú ý đến "mối quan ngại hợp lý" của các quốc gia láng giềng về an ninh hàng hải.
- Mục tiêu kinh tế: Trung Quốc đang cố gắng thiết lập một "Hành lang xanh" tại eo biển Hormuz dành riêng cho các tàu không thuộc các bên tham chiến để giải tỏa cơn khát năng lượng đang khiến giá dầu thế giới biến động dữ dội.
3/ Sự can thiệp của Nga: Hỗ trợ tình báo thay vì quân sự trực tiếp
Tính đến ngày 7/3/2026, các nguồn tin tình báo và kinh tế quốc tế (Associated Press, Reuters, Financial Times) đã ghi nhận những diễn biến mang tính bước ngoặt về sự can thiệp của Nga và sự chao đảo của thị trường năng lượng.
- Cung cấp dữ liệu mục tiêu: Các quan chức tình báo Mỹ tiết lộ Nga đang cung cấp thông tin tình báo thời gian thực cho Iran về vị trí của các khí tài quân sự Mỹ (tàu chiến, máy bay) tại khu vực Trung Đông. Điều này giúp Iran tối ưu hóa các cuộc tập kích bằng tên lửa và drone.
- Hỗ trợ công nghệ: Iran đã bắt đầu vận hành thử nghiệm hệ thống phòng không S-400 Triumf do Nga cung cấp gần Isfahan. Đây được coi là "lá chắn" quan trọng của Iran trước các cuộc không kích của Mỹ-Israel.
- Nỗ lực ngoại giao của Putin: Tổng thống Putin đã có các cuộc điện đàm liên tục với lãnh đạo Iran và các quốc gia Vùng Vịnh. Nga định vị mình là bên duy nhất có thể đối thoại với cả Tehran lẫn các quốc gia Ả Rập, đồng thời cảnh báo phương Tây rằng việc lật đổ chính quyền Iran sẽ dẫn đến "hỗn loạn toàn cầu".
- Lợi ích chiến lược: Các chuyên gia từ Chatham House nhận định Nga hưởng lợi khi Mỹ bị sa lầy tại Trung Đông, giúp giảm bớt áp lực quân sự và nguồn lực của phương Tây đang đổ vào Ukraine.
4/ Dự báo biến động giá dầu và Kinh tế thế giới trong 24 giờ tới
- Thị trường năng lượng đang ở trạng thái "báo động đỏ" (Reuters, Bloomberg).
- Nếu tình trạng đóng cửa "thực tế" của eo biển Hormuz tiếp diễn, các nhà phân tích tại Goldman Sachs và Barclays dự báo giá dầu có thể tăng thêm 5-10 USD ngay lập tức, hướng tới mốc 90 - 100 USD/thùng.
- Sự lo ngại không chỉ nằm ở dầu thô mà còn ở LNG (khí hóa lỏng), khi Qatar (nhà cung cấp lớn cho châu Âu và Á) đang gặp khó khăn trong việc xuất khẩu qua eo biển.
- Cú hích cho Nga: Trớ trêu thay, việc Hormuz bị chặn lại giúp dầu của Nga (vốn không đi qua lối này mà qua biển Baltic/Biển Đen) trở nên đắt giá hơn. Nga đã tuyên bố sẵn sàng tăng nguồn cung cho Trung Quốc và Ấn Độ để lấp đầy khoảng trống từ Vùng Vịnh.
5/ Tình trạng thực địa của các bên (Cập nhật mới nhất)
- Iran: Tuyên bố không chủ động đóng cửa eo biển vĩnh viễn nhưng khẳng định "trách nhiệm an ninh thuộc về tàu đi qua". Bất kỳ tàu nào thuộc Mỹ hoặc Israel cố gắng vượt qua đều sẽ bị nhắm mục tiêu.
- Mỹ: Đang phải cân nhắc việc triển khai thêm các hệ thống phòng không Patriot để bảo vệ các đồng minh Vùng Vịnh, điều này vô tình làm suy yếu khả năng phòng thủ tại các mặt trận khác như Đông Âu.
!
