Chỉ hiểu đơn giản là việc đánh thuế sẽ có bên lợi bên hại. Bị đánh thì hại. Bên đánh thì lợi chứ không phải là car hai đều thua.Mỹ được lợi về việc làm và giá cả tăng 1 ít nhưng buf lại ngân sách tăng dành cho chi thường xuyên. Nhưng về lâu dài là các đối tác bằng mặt mà không bằng lòng, sẽ tìm cách liên kết với nhau dẫn đến nước Mỹ dần bị cô đơn
Đánh thuế hoặc dựng hàng rào kỹ thuật – mục đích cốt lõi là
bảo vệ sản xuất nội địa. Đây là bài toán kinh tế cơ bản mà chính Trung Quốc đã áp dụng trong nhiều thập kỷ thông qua trợ cấp công nghiệp, hạn chế tiếp cận thị trường và yêu cầu chuyển giao công nghệ. VD như Netflix bị chặn tại Trung Quốc, iQIYI (thường được gọi là "Netflix của Trung Quốc") lại hoạt động rất mạnh mẽ và hoàn toàn hợp pháp tại Mỹ. ( thật là nghịch lý )
Nếu thả lỏng, không đánh thuế hoặc không dựng rào cản kỹ thuật, nền kinh tế có nguy cơ phụ thuộc quá mức vào một nguồn cung duy nhất. Mỹ từng lo ngại kịch bản này, và châu Âu đã phần nào trải nghiệm điều đó.
1. Bài học của châu Âu: Phụ thuộc Trung Quốc và hệ quả
Thời Covid-19, không phải Mỹ không thể sản xuất khẩu trang, mà là chuỗi cung ứng đã bị toàn cầu hóa quá mức và tập trung mạnh vào Trung Quốc.
Tại châu Âu, bài học còn rõ hơn:
-Ngành ô tô Đức gần như tê liệt năm 2020–2021 do thiếu linh kiện và chip điện tử từ châu Á khi Trung Quốc phong tỏa.
-Theo Ủy ban châu Âu (2023), hơn 90% nguồn cung đất hiếm của EU phụ thuộc vào Trung Quốc.
-Khoảng 98% tấm pin năng lượng mặt trời được lắp đặt tại EU có nguồn gốc từ Trung Quốc.
-Trong ngành dược phẩm, hơn 60–80% hoạt chất (API) nhập khẩu vào châu Âu có liên quan đến chuỗi cung ứng Trung Quốc hoặc Ấn Độ (mà nguyên liệu thô lại phụ thuộc Trung Quốc).
Đây là lý do EU chuyển từ khái niệm “engagement” sang “de-risking” (giảm rủi ro), thay vì “decoupling” (tách rời hoàn toàn).
2. Hàng giá rẻ Trung Quốc và sự suy yếu của nhiều ngành châu Âu
Việc Trung Quốc trợ cấp mạnh cho công nghiệp nặng và sản xuất quy mô lớn dẫn đến tình trạng dư thừa công suất (overcapacity). Khi không tiêu thụ hết trong nước, lượng hàng dư này được xuất khẩu với giá rất thấp.
Một số ví dụ:
Ngành thép
-Giai đoạn 2015–2018, EU đóng cửa hàng chục nhà máy thép do thép giá rẻ từ Trung Quốc tràn vào.
-Trung Quốc chiếm hơn 50% sản lượng thép toàn cầu, gây áp lực lớn lên giá thị trường quốc tế.
-EU phải áp dụng nhiều biện pháp chống bán phá giá (anti-dumping duties).
Ngành năng lượng mặt trời
-Từ 2010–2015, hàng loạt công ty sản xuất pin mặt trời của Đức và Tây Ban Nha phá sản (ví dụ: Q-Cells – từng là nhà sản xuất lớn nhất châu Âu).
-Nguyên nhân chính: sản phẩm Trung Quốc được trợ cấp mạnh và bán dưới giá thành.
Ngành dệt may
-Sau khi EU bãi bỏ hạn ngạch năm 2005, hàng dệt may Trung Quốc tăng vọt, khiến nhiều doanh nghiệp Nam Âu (Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha) phải thu hẹp sản xuất.
Ngành xe điện hiện nay
-EU năm 2023–2024 đã mở điều tra chống trợ cấp với xe điện Trung Quốc.
-Giá xe điện Trung Quốc thấp hơn đáng kể so với sản phẩm nội địa, gây lo ngại lặp lại “kịch bản pin mặt trời”.
Vì vậy, lập luận của châu Âu hiện nay không chỉ là thương mại, mà là an ninh kinh tế và chủ quyền công nghiệp.
Sau đại dịch và căng thẳng địa chính trị, EU thúc đẩy:
-Chính sách Nearshoring (đưa sản xuất về gần châu Âu)
-Đạo luật Critical Raw Materials Act
-Đạo luật Net Zero Industry Act
-Đa dạng hóa chuỗi cung ứng sang Việt Nam, Ấn Độ, Mexico
3/Vấn đề Tòa án Tối cao Mỹ và ông Trump
Ở Mỹ, Tối cao Pháp viện không phản đối bản chất của việc đánh thuế, cũng không tuyên bố rằng đánh thuế là có hại cho nước Mỹ. Vấn đề nằm ở quy trình hiến định: quyền đánh thuế thuộc về Quốc hội.
Tòa án lo ngại tiền lệ:
Nếu một tổng thống có thể đơn phương áp thuế cao mà không cần Quốc hội, thì trong tương lai, một tổng thống khác có thể dùng cơ chế này để:
-Tăng thuế cực cao với ngành súng đạn
-Hoặc ngành dầu mỏ
-Hoặc bất kỳ ngành nào vì mục tiêu chính trị
Khi đó, cán cân quyền lực giữa các nhánh chính phủ sẽ bị phá vỡ. Vì vậy, quyết định của Tòa án mang tính kiểm soát quyền lực, không đơn thuần là ủng hộ hay phản đối chính sách thuế.
Trump biết việc đó, Đảng dân chủ biết việc đó, TCPV biết điều đó... tuy nhiên do Trump và đảng dân chủ rất khó ngồi với nhau nên trump làm việc một mình dù biết phạm luật. Tóm lại Trump ko muốn nước Mỹ là Châu Âu phiên bản 2 trong tương lai nên đã phòng bị trước.