Em google các kiểu thì bản dịch "Tam quốc" đầu tiên có nhắc đến từ "Máy" (trâu gỗ ngựa máy" là của Báo Nông-cổ mín-đàm, bên dưới là 4 chữ Hán 農賈茗談 (Nông cổ mính đàm) - dịch 1/08/1901. Vậy là thời kỳ này đã có "Máy" của Tây được đưa vào VN rồi nên suy luận của Cụ "Máy ~ Machine" cũng không phải...