Các ý kiến của cụ
huyhung123 thoạt tiên gây khó chịu với nhiều cụ, nhưng thực ra để trả lời rốt ráo, tại sao phải ăn Tết và tổ chức ăn Tết thực ra không đơn giản. Không chỉ Tết mà phần lớn các hoạt động văn hóa, tôn giáo, hoạt động tập thể nói chung thường đều là phiền phức, lãng phí xét trên quan điểm thực dụng:
- Đi nhà thờ, đi chùa, cầu kinh, thắp hương v.v... chỉ tốn thời gian, tốn tiền, chả có ích lợi gì thực tế.
- Tổ chức đám cưới làm gì? Cứ việc đăng ký kết hôn rồi về ở với nhau. Nếu cần mọi người ủng hộ tiền cho cuộc sống mới thì làm cái thông báo, có STK cho mọi người chuyển tiền?
- Tổ chức đám ma làm gì? Người chết thì đem thiêu hay chôn là xong?
- Tổ chức các lễ khánh thành, khai trương, động thổ ... làm quái gì?
- Các công ty cần quái gì mặc đồng phục (với các bộ phận ít tiếp xúc với bên ngoài)?
...
Nói chung là đều lãng phí, phiền phức cả.
Vậy tại sao những hoạt động văn hóa, tôn giáo, tập thể vô nghĩa đó vẫn tồn tại? Cái này nó liên quan đến lịch sử hình thành của xã hội loài người CCCM ạ. Ngắn gọn là con người sở dĩ vượt lên hơn hẳn các loài động vật là khả năng tổ chức các cộng đồng ngày càng lớn và phức tạp. Từ những bầy đàn vài chục người nguyên thủy, lên đến công xã thị tộc vài trăm người, lên đến bộ lạc hàng ngàn người, quốc gia hằng trăm nghìn, hàng triệu người cùng hợp tác làm những việc phức tạp.
Và cái gì đã gắn kết những con người đó với nhau: đó là tín ngưỡng, niềm tin được chia sẻ và tuyên truyền thông qua ngôn ngữ và thực hành những niềm tin đó thông qua các hoạt động tập thể. Đó chính là các hoạt động văn hóa, tôn giáo. người Việt cổ tin rằng mình nở ra từ trứng của Âu Cơ và Lạc Long Quân, người Nhật tin rằng họ là con của nữ thần mặt trời, người Trung Quốc phong kiến tin rằng vua là con trời, mọi công dân có trách nhiệm phục tùng... Những niềm tin này là cơ sổ để hình thành quốc gia. Quân thập tự chinh tin rằng mình đang đi mở mang nước chúa là cơ sở để tổ chức những đạo quân lớn, nhà tư bản tin vào sức mạnh của thị trường tự do để cùng làm nên kinh tế thị trường... Các hệ thống niềm tin đó càng phức tạp thì sẽ xây dựng được những cộng đồng, những quốc gia, những liên minh quốc gia ngày càng lớn. Niềm tin vào CNCS và CNTB chẳng đã từng giúp xây dựng nên 2 liên minh hàng chục nước đó sao.
Nếu như không có các hoạt động vô nghĩa đó thì chất keo gắn kết xã hội (và nhỏ hơn là gia đình) sẽ dần tan rã mọi người sẽ không thấy mình là thành phần của cộng đồng xã hội đó nữa. Người dân không còn tin vua là thiên tử, không còn sùng kính vua nữa thì xã hội phong kiến tan rã, không còn tin vào thần lửa nữa thì Bái hỏa giáo biến mất.
Tại sao lại phải giữ gìn bản sắc văn hóa của từng dân tộc? Bởi vì nếu không thì bản thân dân tộc đó sẽ biến mất/hòa tan vào với dân tộc khác. Chúng ta đã chứng kiến người Hán hòa tan người Mãn Châu, người Mông Cổ, người Bách Việt. Bản thân người Việt ở một chừng mực nào đó cũng đang hòa tan người Mường, người Hoa, người Thái, văn hóa Âu Mỹ cũng xâm nhập đáng kể vào người Việt v.v...
Vua Quang Trung khi đánh quân Thanh cũng bảo: " Đánh cho để dài tóc. Đánh cho để đen răng...". Nguyễn Trãi cũng lý giải tại sao nước Việt và Trung Quốc không phải là một: "Phong tục Bắc Nam cũng khác".
Thực ra hòa tan cũng chả sao (theo em nghĩ

) chỉ là bản thân văn hóa của từng công đồng, dân tộc nó có sự phản kháng, cạnh tranh nhau, cũng là 1 dạng mạnh được yếu thua mà thôi. Và những lời ủng hộ/phản đối Tết truyền thống thực ra chỉ đang đại diện cho các thành phần đang hòa tan và không muốn hòa tan mà thôi.
Em trích 1 đoạn trong cuốn Homo Sapiens của Yuval Noah Harari