[CCCĐ] Điện Biên - Cuối mùa hoa ban

[Uyển Lam]

Nhà anh được dựng bằng những cây cột gỗ ngướm hay ngứa, em cũng không rõ tên. Vì giọng anh không rõ. Bên dưới là khu tiếp khách, bếp và chỗ ngủ của hai vợ chồng. Một dàn loa án ngay lối bên trái làm em vô cùng sững sờ. Có vẻ là tay chơi chính hiệu. Một chiếc két sắt bên dưới chiếc Tivi hiệu Sony cùng bộ bàn ghế đơn giản. Bên phải, là chiếc ri đô được che kín giường ngủ:

 

[Uyển Lam]

Dàn loa của gia đình anh:

Chiếc máy giặt hiệu LG bên hông nhà:

 

[Uyển Lam]

Đến bản lần trước, dân nghèo xác xơ. Bản lần này, từ dưới chân dốc, đã có những mái nhà lợp ngói đỏ au. Đến đây, gặp Trưởng bản và thấy những tiện nghi khá đầy đủ, thấy mừng vì bà con đã chắt chiu từ những nương sắn, bán con bò con lợn để có tiền sắm sửa vật dụng, đồ dùng...

Đợi bà con đến thật đầy đủ:

 

[Uyển Lam]

Các hộ dân đứng chờ phát quà:

Cô gái - đầu mối kết nối của đoàn em với bà con. Cầm trên tay tờ giầy ghi những hộ dân khó khăn, đọc rành rọt từng tên để tên ai có thì đứng vào nhận phần của mình:

 

[Uyển Lam]

Trong khi đó, em đi ra lối sau nhà anh Trưởng bản. Ngước lên trên, là kiến trúc ngôi nhà anh:

Được lợp mái tôn kiên cố, lan can cũng rất chắc chắn. Đây là khu để thóc và chỗ ngủ của hai đứa nhỏ con anh. Anh bảo cả năm trồng lúa được khoảng 20-30 bao thóc. Còn lại trồng sắn. Đi dọc đường, thỉnh thoảng em lại thấy một vài hom sắn được giâm dưới đất, đang trổ lá. Một vài nhà dân phơi những lát sắn khô...

Nhà anh ươm cây gì đó mà em không rõ. Khu vệ sinh sơ sài, ẩm ướt. Một cái lán cho lợn ăn ở gần đó, vài con gà đang bới đất tìm thức ăn. Cảnh vật sơ sài. Chỗ dành cho người thì ngoài ngôi nhà 2 tầng được dựng bằng gỗ, xung quanh vẫn là đất được gia cố tạm bợ.

 

[Uyển Lam]

Chân dung cô gái dẫn đường, và cũng là đầu mối của bản. Em xinh xắn, đã từng đi làm ở Khu công nghiệp Quế Võ (tỉnh Bắc Ninh) mà bố mẹ bắt về quê lấy chồng. Em bảo "bố mẹ em không cho lấy chồng ở dưới ấy, bắt em về". Nghe mà thương cảm. Em lấy chồng mãi ngoài xã Núa Ngam. Cách nhà đâu đó khoảng chừng hơn 10km.

Nhanh nhẹn, nói và nhắn tin bằng tiếng Kinh rất rõ ràng, rành mạch. Ban đầu em hỏi:
"- Bạn là Bí thư phải không?
- Không. Không. Em không, em không".
Vừa nói vừa lắc đầu quầy quậy. Thoáng có chút đỏ lưng trên khuôn mặt. Em cười, vì em nhanh nhẹn quá!

 

[Uyển Lam]

Bà con đứng xếp hàng nghe đọc tên:

Các em gái rúc rích cười:

 

[Uyển Lam]

Người lớn được gạo, muối, mì tôm. Trẻ em có dép, có sữa, có thạch, có kẹo:

Em nào em nấy đều rất ngoan. Các em đều được đến trường học, nên em nào cũng biết nói tiếng Kinh. Cả ba dân tộc Thái, Mông và Khơ mú ở chung một cộng đồng và đi học cùng nhau:

 

[Uyển Lam]

Trời bắt đầu có tiếng sấm. Mây đen kéo kìn kìn về. Bà con bắt đầu nóng ruột. Tiếng cô gái gọi tên người dân nhanh hơn. Ai nhận xong phần của mình, đặt lên xe về để tránh mưa:

 

[Uyển Lam]

Ai chưa tới phần, ngồi tò mò xem và chém gió:

 

[Uyển Lam]

Phần trao xe đạp cho các em có hoàn cảnh khó khăn:

Rồi bà con nhận xong đồ, còn lại những bao quần áo, bà con tự mở để xem cái nào mặc được. Mỗi người một, hai túi nhỏ. Nhanh chóng chia cho nhau rồi chạy về. Trời đã bắt đầu mưa...

 

[Uyển Lam]

Rồi mưa mỗi lúc một nặng hạt. Chẳng mấy chốc, dòng nước từ phía trên dồn về thành một dòng chảy nhỏ. Các bác nhận đồ sau bị ướt hết, chằng buộc tạm rồi lên xe máy phóng về nhà:

Chúng em trú mưa chừng gần 30 phút, rồi chào anh Trưởng bản để đi bộ ra xe. Khi ấy, sợ mưa to sạt lở và khó đi, Trưởng đoàn đã bảo lái xe đánh xe ra chỗ đường lớn đợi. Giờ phải đi bộ chừng ra đó. Không còn cách nào khác. Con đường đất lúc vào bụi lùm, giờ đất đỏ bắn lên hết gót chân. Em buộc gấu quần lại, đeo ba lô phía sau lưng rồi cắm cúi đi. Mưa ướt sượt, người nhớp nháp. Đi qua quãng đường đất, đến khúc toàn đá nhỏ dưới chân:

 

[Uyển Lam]

Đi tiếp, có tấm biển đề "Khu vực biên giới":

Mưa vẫn lất phất. Đường không trơn, hai bên cây cối um tùm. Từng nhóm nhỏ đi cách nhau vài chục mét. Một cô gái đi cùng em bâng quơ:
"- Thế này mà đi đêm thì sợ chết khiếp, chị nhỉ?
- Sợ ma lắm!
- Em sợ người í. Nếu có thằng nào mà đang tối mình đi, nó nhảy ra thì em sẽ bảo "thôi, anh cứ từ từ, em sẽ cởi. Chứ chống cự là nó giết mất."
Em phì cười vì trí tưởng tượng phong phú của cô gái, và cũng thật chẳng biết nói gì. Lúc này thì cần đi thật nhanh, có mỗi hai chị em, cũng hơi sợ.

 

[Uyển Lam]

Cô gái dẫn đường và một anh trung niên chở mọi người ra xe, đã quay lại đón. Em nhường mọi người đi trước. Một mình em đi bộ, vừa đi vừa sợ. Có khúc em phải chạy cho nhanh. Có chỗ phải đứng lại để thở. Nghe em gái đi cùng khi nãy tưởng tượng, em lại càng muốn nhanh nhìn thấy người khác, để an tâm. Cắm cúi đi một mình thấy sao mà xa quá. Giày của em đã ướt. Chiếc mũ cũng vậy. Vừa mưa xong, nhưng cái oi oi bức bức vẫn còn. Không khí dường như hơi đặc đặc. Chai nước em cầm lúc ở trong kia gần hết. Lúc này em rất sợ. Sợ có điều gì đó rủi ro. Định nhắn tin cho hậu phương, mà lại lưỡng lự. Vả lại, mình cứu mình thôi, chứ "nước xa làm sao cứu lửa gần". Em đứng lại nhìn phía sau, không có bóng dáng đồng đội nào. Rừng yên ắng. Hai bên đều là cây cao và dây leo. Phía dưới xa xa còn um tùm những cây xanh. Đến con suối cạn lại càng sợ. Vì trên nguồn suối, nhìn từ dưới lên tối um. Những hòn đá hình thù kỳ dị bên dưới. Con nước ở đâu chảy ồ ạt, lá cây trôi theo nước đổ xuống. Tinh thần em bắt đầu hơi bấn loạn...

 

[Uyển Lam]

Em đã gần muốn khóc vì sợ. Đường dễ đi, nhưng vắng vẻ quá. Lúc lên thấy nhanh đến nơi, mà đi bộ mãi chẳng tới. Đang nghĩ tới những tình huống ngoài dự liệu, ở đâu một anh đi chiếc xe Win tới. Thấy em đi một mình, anh ta phanh xe khựng lại. Trời đất ơi! Em cũng đứng im. Hai bên nhìn nhau. Ánh mắt anh ta chẳng ra biểu cảm gì. Miệng thì nói tiếng dân tộc, em chẳng hiểu gì. Em lục trong túi tìm khẩu trang để đeo. Mò mẫm mãi lại chẳng thấy. Anh ta cứ đứng yên như vậy, vẫn xổ ra một tràng tiếng dân tộc. Em nghĩ "thôi tèo rồi". Cho hai tay vào túi quần, chiếc khẩu trang em nhét vội lúc ở dưới kia để cầm điện thoại chụp ảnh, giờ nó nhàu nhĩ. Em vuốt lại rồi đeo lên hai tai.

 

[Uyển Lam]

Thấy em đeo khẩu trang và toan bước đi, anh ta định vòng xe máy lại, đi cùng chiều với em. May quá, lúc ấy cô gái dẫn đường đi xe máy tới. Hai người họ nói với nhau gì đó, em không hiểu. Em mặc họ, bước đi. Một quãng đường phía trước quang đãng, không còn cây cối um tùm nữa.

Một lúc sau, có một chị trong đoàn chạy kịp tới chỗ em. Thế là có đồng đội, giờ em cóc sợ, . Cô gái dẫn đường quay xe lại để chở hai chị em chúng em. Em mừng húm!
Định hỏi vừa rồi anh kia nói gì, mà lên xe chị đi cùng chuyện ríu rít, em lại không hỏi.

 

[Uyển Lam]

Ba chị em trên một chiếc xe máy:

 

[Uyển Lam]

Xuống điểm đỗ xe, em lại ra chỗ chiếc view triệu đô ngồi. Một vài thành viên vẫn lững thững mãi phía sau. Mây vờn núi phía xa thật lãng mạn:

 

[Uyển Lam]

Bên trong quán chúng em ngồi đợi đồng đội, có một góc bếp chủ quán dùng nướng những miếng da trâu. Ban đầu em nghĩ là mỡ nướng để dành cho mùa Đông, hỏi ra mới biết không phải. Những miếng da trâu này nướng chín, sau bán cho các quán nhậu. Giá 120 ngàn/cân:

Đợi một lúc thì đủ người. Nhà bạn dẫn đường đã nấu cơm mời đoàn ăn trưa. Giờ di chuyển sang nhà bạn. Bạn đi trước dẫn đường, chúng em đi sau. Đi cũng khá xa, rồi cũng đến nhà bạn. Một căn nhà dựng làm hai tầng. Bên dưới nuôi gà và để xe máy. Bên trên dành cho người sinh hoạt. Bên phải lối cầu thang lên, là căn bếp được che chắn bằng những tấm gỗ. Em nghĩ mùa Đông, ngồi đun bếp, gió sẽ lùa qua những khe hở. Nước để rửa bát được dẫn bởi một chiếc vòi, đã cũ. Ngồi trên những tấm gỗ rửa bát, chân tay. Bên dưới sân, một cây chanh to đùng choán hết một góc vườn. Cạnh đó là nhà vệ sinh, trông hết sức sơ sài, nhưng may sao có cả bình nóng lạnh:

 

[Uyển Lam]

Bước lên cầu thang, là mùi phân gà, vịt, ngan xộc vào mũi. Qua căn bếp, để bước qua một mảnh gỗ ngăn thành khu ăn cơm và ngủ riêng biệt:

Dù vẫn rất khó khăn, nhưng sự đón tiếp lại cực kỳ chu đáo. Ba mâm cơm với thức ăn tú hụ cùng ba nồi cơm điện cắm đầy cơm tẻ dành cho đoàn. Thật không thể không thốt lên lời cảm thán vì lòng hiếu khách này: