Hướng tới một sự đảm bảo an ninh tương tự NATO cho Ukraine
Trump muốn châu Âu là "tuyến phòng thủ đầu tiên" trong khi Hoa Kỳ cung cấp thông tin tình báo, vũ khí và hỗ trợ trên không nhưng không đưa quân đến.
Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, có lý do chính đáng để lạc quan sau các cuộc họp gần đây tại Nhà Trắng với Donald Trump và các nhà lãnh đạo của "liên minh những người tự nguyện" châu Âu.
Trong khi một kế hoạch hòa bình cụ thể vẫn chưa xuất hiện, Trump dường như đã đồng tình với quan điểm của châu Âu rằng đảm bảo an ninh sẽ rất quan trọng nếu muốn duy trì bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.
Đây là một tiến bộ thực sự. Nhưng những đảm bảo an ninh sẽ như thế nào trong trường hợp của Ukraine, và liệu chúng có đủ sức ngăn cản Tổng thống Nga Vladimir Putin phá vỡ hòa bình trong tương lai hay không?
Việc bàn luận về đảm bảo an ninh không phải là điều gì mới mẻ. Zelensky và các đồng minh châu Âu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của chúng trong phần lớn cuộc xung đột. Nhưng điều có vẻ quan trọng là cách thức các đề xuất mới nhất được xây dựng.
Có ý kiến cho rằng Ukraine nên được cung cấp các đảm bảo an ninh tương tự như những gì mà thủ tướng Ý Giorgia Meloni gọi là "mô hình Điều 5". Đây là ám chỉ đến điều khoản phòng thủ của hiệp ước thành lập NATO , trong đó nêu rõ rằng một cuộc tấn công vào một thành viên là một cuộc tấn công vào tất cả các thành viên và đòi hỏi phải có phản ứng tập thể.
Điều 5 của NATO là tiêu chuẩn vàng về đảm bảo an ninh. Cách diễn đạt có thể được diễn giải theo nhiều cách, nhưng không ai nghi ngờ rằng nguyên tắc phòng thủ tập thể mà nó thể hiện chính là mục đích cốt lõi của 32 quốc gia thành viên liên minh. Điều 5 được hậu thuẫn bởi một lực lượng đáng tin cậy, vượt trội hơn sức mạnh quân sự của Nga.
Chắc chắn, vẫn còn nhiều nghi vấn về độ tin cậy của Điều 5. Điều khoản này mới chỉ được kích hoạt một lần - sau vụ tấn công 11/9 vào Hoa Kỳ năm 2001. Tuy nhiên, những tình huống bất thường của lần viện dẫn duy nhất đó không làm giảm giá trị của điều khoản này.
Thực tế là các đồng minh châu Âu đã hỗ trợ Hoa Kỳ (thay vì Hoa Kỳ hỗ trợ châu Âu) có nghĩa là Điều 5 là một nguồn lực mang tính biểu tượng trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương mà các thành viên châu Âu của NATO có thể sử dụng để nhắc nhở tổng thống Hoa Kỳ về cam kết của đất nước mình.
Điều này rất quan trọng. Trump đã nhiều lần ám chỉ rằng Hoa Kỳ sẽ không sẵn sàng bảo vệ những nước bị coi là "ăn theo" liên minh. Tuy nhiên, thỏa thuận tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở The Hague hồi tháng 6 về việc tăng chi tiêu quốc phòng giữa các đồng minh đã góp phần đáng kể vào việc ngăn chặn sự rạn nứt xuyên Đại Tây Dương bằng cách xoa dịu nỗi lo ngại của Trump về vấn đề này.
Những lo ngại về việc sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu sẽ bị rút khỏi ngay lập tức cho đến nay vẫn chưa có căn cứ. Tổng thống Mỹ hiện đang ca ngợi NATO vì đã hợp tác với Mỹ trong cái mà Nhà Trắng gọi là "kỷ nguyên mới của trách nhiệm chung".
..........
Trump muốn châu Âu là "tuyến phòng thủ đầu tiên" trong khi Hoa Kỳ cung cấp thông tin tình báo, vũ khí và hỗ trợ trên không nhưng không đưa quân đến.
Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, có lý do chính đáng để lạc quan sau các cuộc họp gần đây tại Nhà Trắng với Donald Trump và các nhà lãnh đạo của "liên minh những người tự nguyện" châu Âu.
Trong khi một kế hoạch hòa bình cụ thể vẫn chưa xuất hiện, Trump dường như đã đồng tình với quan điểm của châu Âu rằng đảm bảo an ninh sẽ rất quan trọng nếu muốn duy trì bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.
Đây là một tiến bộ thực sự. Nhưng những đảm bảo an ninh sẽ như thế nào trong trường hợp của Ukraine, và liệu chúng có đủ sức ngăn cản Tổng thống Nga Vladimir Putin phá vỡ hòa bình trong tương lai hay không?
Việc bàn luận về đảm bảo an ninh không phải là điều gì mới mẻ. Zelensky và các đồng minh châu Âu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của chúng trong phần lớn cuộc xung đột. Nhưng điều có vẻ quan trọng là cách thức các đề xuất mới nhất được xây dựng.
Có ý kiến cho rằng Ukraine nên được cung cấp các đảm bảo an ninh tương tự như những gì mà thủ tướng Ý Giorgia Meloni gọi là "mô hình Điều 5". Đây là ám chỉ đến điều khoản phòng thủ của hiệp ước thành lập NATO , trong đó nêu rõ rằng một cuộc tấn công vào một thành viên là một cuộc tấn công vào tất cả các thành viên và đòi hỏi phải có phản ứng tập thể.
Điều 5 của NATO là tiêu chuẩn vàng về đảm bảo an ninh. Cách diễn đạt có thể được diễn giải theo nhiều cách, nhưng không ai nghi ngờ rằng nguyên tắc phòng thủ tập thể mà nó thể hiện chính là mục đích cốt lõi của 32 quốc gia thành viên liên minh. Điều 5 được hậu thuẫn bởi một lực lượng đáng tin cậy, vượt trội hơn sức mạnh quân sự của Nga.
Chắc chắn, vẫn còn nhiều nghi vấn về độ tin cậy của Điều 5. Điều khoản này mới chỉ được kích hoạt một lần - sau vụ tấn công 11/9 vào Hoa Kỳ năm 2001. Tuy nhiên, những tình huống bất thường của lần viện dẫn duy nhất đó không làm giảm giá trị của điều khoản này.
Thực tế là các đồng minh châu Âu đã hỗ trợ Hoa Kỳ (thay vì Hoa Kỳ hỗ trợ châu Âu) có nghĩa là Điều 5 là một nguồn lực mang tính biểu tượng trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương mà các thành viên châu Âu của NATO có thể sử dụng để nhắc nhở tổng thống Hoa Kỳ về cam kết của đất nước mình.
Điều này rất quan trọng. Trump đã nhiều lần ám chỉ rằng Hoa Kỳ sẽ không sẵn sàng bảo vệ những nước bị coi là "ăn theo" liên minh. Tuy nhiên, thỏa thuận tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở The Hague hồi tháng 6 về việc tăng chi tiêu quốc phòng giữa các đồng minh đã góp phần đáng kể vào việc ngăn chặn sự rạn nứt xuyên Đại Tây Dương bằng cách xoa dịu nỗi lo ngại của Trump về vấn đề này.
Những lo ngại về việc sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu sẽ bị rút khỏi ngay lập tức cho đến nay vẫn chưa có căn cứ. Tổng thống Mỹ hiện đang ca ngợi NATO vì đã hợp tác với Mỹ trong cái mà Nhà Trắng gọi là "kỷ nguyên mới của trách nhiệm chung".
..........