[Funland] Sơ lược về lực lượng tên lửa thông thường của hàng xóm

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Mặc dù sở hữu kho vũ khí tên lửa đạn đạo hùng mạnh và nền tảng công nghiệp quốc phòng vững chắc, Trung Quốc vẫn phải đối mặt với những thách thức đáng kể. Markus Schiller đã đề cập trong một báo cáo tháng 5 năm 2024 của Viện Nghiên cứu Hòa bình và Chính sách An ninh (IFSH) rằng ngành công nghiệp tên lửa đạn đạo của Trung Quốc có tính tập trung cao, được nhà nước kiểm soát và có trình độ kỹ thuật cao, nhưng vẫn bị hạn chế bởi những phức tạp về cấu trúc và kỹ thuật.

Schiller chỉ ra rằng việc phát triển và sản xuất tên lửa tập trung tại CASC và CASIC, các học viện trực thuộc phân chia trách nhiệm về động cơ đẩy rắn, động cơ đẩy lỏng, hệ thống dẫn đường và lắp ráp cuối cùng, tạo ra những thách thức về phối hợp giữa các chương trình.

Ông cũng nhấn mạnh quá trình chuyển đổi lâu dài và khó khăn của Trung Quốc từ tên lửa nhiên liệu lỏng sang tên lửa nhiên liệu rắn, điều này đã làm chậm quá trình phát triển các hệ thống tên lửa di động và có khả năng mang nhiều đầu đạn hồi quy độc lập (MIRV) trong nhiều thập kỷ.

Ông chỉ ra sự thiếu minh bạch dai dẳng và sự không nhất quán về dữ liệu bắt nguồn từ tính bảo mật, việc tái cấu trúc tổ chức thường xuyên và sự chồng chéo trách nhiệm, điều này làm phức tạp việc đánh giá hiệu quả sản xuất và mức sản lượng thực tế.

Hơn nữa, một báo cáo của Heritage Foundation vào tháng 1 năm 2026 đã chỉ ra một số thách thức về cấu trúc trong sản xuất tên lửa của Trung Quốc bất chấp năng lực sản xuất quy mô lớn của nước này.

Báo cáo chỉ ra rằng việc sản xuất tên lửa tập trung ở một số ít tập đoàn nhà nước, đặc biệt là CASC và CASIC, tạo ra các điểm nghẽn có thể gây ra sự gián đoạn trong quá trình hiệu chỉnh đầu dò, tích hợp đầu đạn hoặc lắp ráp mô-đun dẫn hướng, dẫn đến ảnh hưởng lan rộng đến nhiều dòng tên lửa khác nhau.

Báo cáo cũng nêu rõ rằng sản xuất phụ thuộc rất nhiều vào các vật liệu năng lượng chuyên dụng (RDX, HMX, CL-20) và các linh kiện chính xác như vi điện tử và quang điện tử, một số trong đó vẫn dễ bị ảnh hưởng bởi các biện pháp kiểm soát nhập khẩu hoặc sự gián đoạn có chủ đích.

Mặc dù báo cáo của Heritage Foundation cho rằng các cơ sở cố định, tự động hóa cao và hệ thống hậu cần tích hợp kỹ thuật số giúp cải thiện hiệu quả hơn nữa, nhưng chúng cũng làm tăng nguy cơ bị tấn công mạng, tấn công vật lý hoặc tấn công cơ sở hạ tầng, có khả năng hạn chế sản lượng tên lửa duy trì trong các cuộc xung đột kéo dài.

Cuối cùng, một cuộc chiến tranh ở Đài Loan sẽ cho thấy liệu sự tăng cường tên lửa ấn tượng của Trung Quốc có chuyển hóa thành sức mạnh chiến đấu bền vững hay không, hay liệu những nút thắt công nghiệp và áp lực chi phí sẽ làm suy yếu chính những đợt tấn công mà kế hoạch chiến tranh của nước này phụ thuộc vào.

 

[đội mũ_ lái xe]

Sức mạnh và uy tín đang suy giảm của Trung Quốc ở Nam Á

Sự chậm trễ, các mối đe dọa an ninh và các dự án CPEC bị đình trệ đang bộc lộ những hạn chế trong kế hoạch của Bắc Kinh đối với khu vực AFPAK.

Trung Quốc đã tìm cách chứng minh năng lực của mình thông qua các dự án lớn ở Nam Á, nhưng chính những dự án đó hiện đang thách thức hình ảnh của nước này như một cường quốc đang trỗi dậy.

Trong hai thập kỷ qua, Trung Quốc đã mở rộng tầm ảnh hưởng của mình khắp Nam Á, tự khẳng định mình là nhà cung cấp cơ sở hạ tầng và sự ổn định đáng tin cậy. Việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan năm 2021 càng làm tăng thêm kỳ vọng rằng Bắc Kinh sẽ lấp đầy khoảng trống quyền lực đang nổi lên.

Tuy nhiên, những bằng chứng gần đây, từ các dự án Hành lang Kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC) bị đình trệ đến các mối đe dọa an ninh dai dẳng ở Afghanistan, và thậm chí cả việc Bắc Kinh không thể thúc đẩy tiến trình có ý nghĩa trong các cuộc đàm phán giữa Taliban và Pakistan, cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa tham vọng của Trung Quốc và hiệu quả thực tế của nước này.

Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: Những gián đoạn dự án ngày càng gia tăng này ảnh hưởng đến vị thế lãnh đạo khu vực và uy tín của Bắc Kinh với tư cách là cường quốc đang lên của châu Á đến mức nào?

Kể từ năm 2013, khu vực Afghanistan-Pakistan (AFPAK) đã trở thành điểm mấu chốt phơi bày mâu thuẫn nội tại của Trung Quốc – nỗ lực mở rộng ảnh hưởng địa chính trị thông qua phát triển kinh tế mà không chấp nhận những chi phí và nền tảng an ninh cần thiết để duy trì nó.

Một số yếu tố cấu trúc và an ninh khiến Pakistan và Afghanistan trở thành môi trường đặc biệt khó khăn đối với Trung Quốc, hơn nhiều so với ở châu Phi hay Trung Đông. Ở các khu vực khác, các mối đe dọa thường chủ yếu mang tính cấu trúc và chính trị hơn là trực tiếp chống Trung Quốc.

Tại khu vực AFPAK, Trung Quốc thường được coi là người bảo đảm ổn định và an ninh, chứ không chỉ đơn thuần là một nhà đầu tư. Hơn nữa, không giống như Mỹ, Trung Quốc thiếu năng lực thực hiện các hoạt động an ninh bên ngoài và chưa từng tiến hành một nhiệm vụ nước ngoài nào thuộc loại này.

Do đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi bất kỳ thất bại nào cũng nhanh chóng giáng một đòn mạnh vào uy tín của Bắc Kinh. Hơn nữa, Trung Quốc thiếu các công cụ địa chính trị và kinh nghiệm cần thiết để quản lý khủng hoảng, đặc biệt là ở những quốc gia từ lâu được coi là nơi trú ẩn an toàn cho khủng bố .

Điều này làm nổi bật cái gọi là “ mối liên hệ giữa an ninh và phát triển ”: bất cứ nơi nào an ninh sụp đổ, tính hợp pháp của Sáng kiến Vành đai và Con đường cũng bị ảnh hưởng. Thật vậy, sự suy giảm uy tín của Trung Quốc trong khu vực AFPAK là kết quả của việc Bắc Kinh không thể chuyển hóa sức mạnh kinh tế thành năng lực quản trị. Khoảng cách này đã trở thành điểm yếu chính của Sáng kiến Vành đai và Con đường ở Nam Á.

Ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc tại Pakistan và Afghanistan là rất đáng kể, chủ yếu tập trung vào hơn 60 tỷ đô la Mỹ được cam kết cho Hành lang Kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC) và các nhượng quyền khai thác tài nguyên và cơ sở hạ tầng có giá trị cao khác ở Afghanistan.

.........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Những khoản đầu tư này phục vụ hai mục đích: thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đồng thời củng cố ảnh hưởng chiến lược và địa chính trị của Bắc Kinh. Việc hoàn thành dự án thành công sẽ thúc đẩy cả hai mục tiêu này.

Tuy nhiên, chính những khoản đầu tư này cũng thể hiện điểm yếu của Trung Quốc: khi các dự án bị đình trệ, an ninh xấu đi hoặc tiến độ bị chậm trễ, uy tín của Bắc Kinh với tư cách là một cường quốc khu vực có năng lực sẽ bị đặt dấu hỏi.

Cụ thể hơn, sự gián đoạn dự án xuất hiện dưới nhiều hình thức. Sự chậm trễ, thách thức về an ninh và chi phí tăng cao trực tiếp đặt ra câu hỏi về năng lực hoạt động của Trung Quốc, gây ra những hậu quả rõ rệt đối với uy tín, hình ảnh chính trị và truyền thông của nước này.

Đường cao tốc Gwadar East Bay

Ví dụ, dự án Hành lang Kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC) ở Pakistan đại diện cho khoản đầu tư hơn 60 tỷ đô la , trải dài trên 3.000 km mạng lưới đường bộ và đường sắt . Tuy nhiên, đến năm 2025, chỉ có 27 tỷ đô la , tương đương khoảng 40%, được hiện thực hóa trong 10 năm (2015–2025), phản ánh cả tiến độ chậm và sự chậm trễ một phần do bất ổn chính trị và các mối đe dọa an ninh. Tầm quan trọng của vấn đề này nằm ở chỗ uy tín địa chính trị của Bắc Kinh gắn liền với sự thành công của CPEC.

Tập trung vào Balochistan, các dự án dang dở quan trọng nhất nằm ở tỉnh này: đường cao tốc Gwadar East Bay , dự án nhà máy điện than Hub (1.320 MW) và đường Nokundi-Mashkhel-Panjgur, tất cả đều liên tục bị cái gọi là Quân đội Giải phóng Baloch nhắm mục tiêu.

Từ năm 2013 đến năm 2023, nhóm phiến quân này đã thực hiện ít nhất 14 vụ tấn công trực tiếp nhằm vào công dân Trung Quốc ở Balochistan, khiến ít nhất 20 người thiệt mạng và 34 người bị thương. Đến tháng 5 năm 2025, nhóm này đã nhận trách nhiệm về 71 vụ tấn công tại 51 địa điểm ở Pakistan.

Đây chính xác là điều mà Trung Quốc lo ngại, vì những diễn biến như vậy có thể cản trở đáng kể việc thực hiện các dự án của nước này. Thành công của BLA trong khía cạnh này cũng có thể trở thành hình mẫu cho các nhóm cực đoan ở Tân Cương, có khả năng truyền cảm hứng cho các chiến thuật tương tự ở các khu vực nhạy cảm khác.

Các nhóm này không cần phải tiến hành các hoạt động bên trong Trung Quốc; việc phối hợp hoặc hỗ trợ các nhóm chống lại Trung Quốc và các dự án của nước này ở Pakistan và Afghanistan có thể hiệu quả hơn trong việc đạt được mục tiêu gây tổn thất chiến lược cho Bắc Kinh.

Tại Afghanistan, các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng của Trung Quốc vượt quá 10 tỷ đô la . Các dự án trọng điểm bao gồm đầu tư vào mỏ đồng Aynak ở tỉnh Logar, nơi có trữ lượng đồng lớn thứ hai thế giới. Được khởi xướng vào năm 2008, dự án đã bị trì hoãn 16 năm do tình hình bất ổn bắt nguồn từ các cuộc xung đột giữa NATO và Taliban trước khi các kỹ sư Trung Quốc chính thức bắt đầu khai thác vào năm ngoái.

Các sáng kiến chiến lược khác bao gồm hợp đồng khai thác dầu Amu Darya kéo dài 25 năm trên khắp các tỉnh phía Bắc (Faryab, Sar-e Pol, Jowzjan) và dự án hành lang biên giới Wakhan ở Badakhshan, được ký kết vào năm 2022, cả hai đều mang ý nghĩa địa chính trị quan trọng.

Có lẽ dự án mang tính chiến lược nhất là khoản đầu tư 10 tỷ đô la của Trung Quốc vào lithium ở Afghanistan . Tuy nhiên, nhiều dự án lại nằm ở những khu vực bất ổn, đối mặt với các mối đe dọa an ninh, chẳng hạn như hợp đồng dầu mỏ Amu Darya và hành lang Wakhan.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Tại Pakistan, một số đoạn của Hành lang Kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC) đang đối mặt với những thách thức về tài chính và an ninh, trong khi tại Afghanistan, các dự án cơ sở hạ tầng của Trung Quốc liên tục bị ảnh hưởng bởi bất ổn chính trị , các mối đe dọa an ninh và tiến độ triển khai thận trọng .

Hai vụ tấn công liên tiếp nhằm vào người Trung Quốc tại biên giới Afghanistan-Tajikistan vào ngày 26 và 30 tháng 11 là một ví dụ rõ ràng về tình trạng bất an đối với Trung Quốc và các dự án của họ ở Afghanistan, trong đó lần lượt 5 và 2 công dân Trung Quốc đã thiệt mạng.

Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) đã nhấn mạnh những rủi ro đối với các khoản đầu tư của Trung Quốc tại Afghanistan, viện dẫn tình trạng bất ổn và quản trị yếu kém. Những bất ổn này không chỉ làm suy giảm lòng tin của người dân địa phương mà còn tạo cơ hội cho các đối thủ cạnh tranh trong khu vực và trên toàn cầu lan truyền những luận điệu tiêu cực về sự thiếu hiệu quả của Trung Quốc trong việc lãnh đạo trật tự khu vực và toàn cầu.

Một yếu tố quan trọng khác có thể là vai trò của truyền thông và các đối thủ cạnh tranh trong việc định hình uy tín chiến lược, vì những câu chuyện tiêu cực có thể khuếch đại tác động của những gián đoạn. Đó là lý do tại sao Trung Quốc kiểm soát câu chuyện để duy trì hình ảnh và uy tín chính thức của mình.

Theo Viện Brookings , bằng cách kiểm soát các câu chuyện, Trung Quốc tìm cách bảo vệ uy tín quốc tế của các dự án của mình, báo hiệu rằng mối quan tâm của Bắc Kinh không chỉ dừng lại ở lợi ích kinh tế mà còn liên quan đến uy tín toàn cầu. Trung Quốc hiểu rằng bá quyền của mình không chỉ phụ thuộc vào nguồn lực kinh tế và năng lực kỹ thuật mà còn vào quản lý chiến lược và chính sách khu vực.

Việc quản lý Afghanistan sau khi Mỹ rút quân vào tháng 9 năm 2021 và hoàn thành các dự án ở cả Afghanistan và Pakistan là một thử thách quan trọng đối với khả năng quản lý chiến lược, bá quyền và vai trò lãnh đạo khu vực của Bắc Kinh.

Sức mạnh kinh tế đơn thuần, nếu thiếu chiến lược chính xác và chính sách hiệu quả, không thể đảm bảo uy tín hay vị thế lãnh đạo bền vững. Quản lý khủng hoảng không hiệu quả chắc chắn sẽ làm tổn hại đến vị thế khu vực và quốc tế.

Hơn nữa, các cuộc đàm phán gần đây không đi đến kết quả giữa Taliban và Pakistan có thể phản ánh tầm ảnh hưởng hạn chế của Trung Quốc, khả năng lãnh đạo khu vực chưa đủ mạnh và thiếu các sáng kiến quản lý khủng hoảng chủ động. Trung Quốc hiện đang đối mặt với thách thức kép, vừa kiểm tra năng lực hoạt động thực tế vừa kiểm tra sức mạnh mềm của nước này. Thành công hay thất bại sẽ định hình tương lai của vị thế bá chủ khu vực và vai trò lãnh đạo của Trung Quốc.

Thêm vào đó, việc Mỹ quan tâm đến các khoáng sản quý hiếm ở Balochistan và cảng Pasni có thể làm phức tạp thêm các mục tiêu địa chính trị và uy tín chiến lược của Trung Quốc. Những gì đang diễn ra ở CPEC ngày nay không chỉ đơn thuần là một loạt các sự chậm trễ về kỹ thuật hay vấn đề tài chính, mà là một cuộc khủng hoảng sâu sắc hơn trong mô hình thể hiện sức mạnh bên ngoài của Trung Quốc.

Từ lâu, Bắc Kinh đã tìm cách xây dựng uy tín dựa trên hiệu quả, sự hòa giải nhân đạo, tốc độ thực hiện dự án và phát triển không điều kiện về chính trị. Tuy nhiên, những gián đoạn liên tục ở Afghanistan và Pakistan – từ sự thiếu minh bạch về tài chính và tình trạng bất ổn ở Balochistan đến sự bất mãn của người dân địa phương và sự chậm trễ dự án – đang thách thức hình ảnh này.

Trái ngược với những tuyên bố chính thức, Trung Quốc vẫn dễ bị tổn thương trước những thực tế phức tạp về quản trị, chính trị nước sở tại và chi phí địa chính trị ngày càng gia tăng. Việc đàm phán giữa Taliban và Pakistan thất bại đã gián tiếp làm gia tăng tổn thất về uy tín của Trung Quốc.

Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan (CPEC)

Một quốc gia đang khao khát đóng vai trò là nhà cung cấp ổn định ở Nam Á hiện đang gặp khó khăn trong việc gây ảnh hưởng hiệu quả lên hai đối tác chủ chốt để giảm thiểu căng thẳng và bảo vệ các dự án kinh tế của mình.

Nếu Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan (CPEC), được coi là dự án trọng điểm của Sáng kiến Vành đai và Con đường, phải đối mặt với những căng thẳng, chậm trễ và bất ổn kéo dài như vậy, thì điều này sẽ gửi thông điệp gì đến các quốc gia khác? Quan trọng hơn, làm thế nào Trung Quốc có thể duy trì uy tín và vị thế của mình ở những khu vực khác nơi tầm ảnh hưởng của nước này thậm chí còn hạn chế hơn?