[Funland] Sơ lược về lực lượng tên lửa thông thường của hàng xóm

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Máy bay Dassault Rafale của Pháp đã "bắn hạ" máy bay chiến đấu tàng hình F-35 của Mỹ tại cuộc tập trận Trident Atlantic 25 do Phần Lan đăng cai tổ chức vào tháng 6 năm 2025, với sự tham gia của lực lượng từ Phần Lan, Pháp, Anh và Mỹ.

Hai tháng sau khi cuộc tập trận kết thúc, vào tháng 8 năm 2025, tài khoản X chính thức của Không quân và Vũ trụ Pháp đã chia sẻ một đoạn video từ cuộc tập trận, dường như là một cuộc diễn tập giả định.

Ở giây thứ 15 của đoạn phim, một phi công lái máy bay Rafale của Pháp được nhìn thấy đang khóa mục tiêu vào một chiếc F-35 bằng hệ thống IRST (Tìm kiếm và Theo dõi Hồng ngoại) trong một thao tác chiến đấu cơ bản (BFM), còn được gọi là không chiến, ở tầm nhìn trực tiếp. Khung hình cho thấy cận cảnh quá trình xác định mục tiêu khi video tiếp diễn, đánh dấu một pha bắn hạ.

Trong các bài tập huấn luyện, "bắn hạ" có nghĩa là thiết lập được khóa mục tiêu bằng radar vào máy bay đối phương, chứ không phải là phóng tên lửa thực sự.

Điều thú vị là bài đăng không hề đề cập đến một cuộc không chiến, cho thấy hai chiếc máy bay phản lực có thể đã tham gia vào một cuộc không chiến ngoài tầm nhìn (BVR).

Không có gì đáng ngạc nhiên, video về cuộc giao chiến giữa Rafale và F-35 đã được người dùng Pháp chia sẻ rộng rãi, hầu hết đều nhấn mạnh rằng Rafale của Pháp, một máy bay chiến đấu thế hệ 4.5, đã áp đảo và bắn hạ máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ 5 dày dạn kinh nghiệm chiến đấu của Mỹ, vốn được cho là vượt trội hơn trong chiến đấu.

Cuộc đối đầu diễn ra vào thời điểm rất cần thiết cho Rafale, loại máy bay vốn đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng về uy tín trên toàn cầu do những cáo buộc từ phía Pakistan.

Tuy nhiên, đây không phải là lần đầu tiên máy bay chiến đấu thế hệ 4.5 của Pháp đánh bại một máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm chủ lực của Mỹ.

Trước sự cố này, trong một cuộc tập trận chung tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất năm 2009, một chiếc Lockheed Martin F-22 Raptor của Không quân Mỹ đã bị một chiếc Rafale "bắn hạ" trong một cuộc đấu huấn luyện.

Mặc dù các phi công Mỹ tuyên bố máy bay của họ chưa từng thua trận nào, Bộ Quốc phòng Pháp sau đó đã đăng tải một video trên trang web của mình cho thấy một chiếc Rafale chiếm vị trí để khóa mục tiêu vào chiếc F-22 trong tầm bắn và phóng tên lửa Mica dẫn đường bằng hồng ngoại vào nó.

 

[đội mũ_ lái xe]

Trung Quốc phát triển hệ thống định vị tàu ngầm không cần GPS, có khả năng né tránh sự theo dõi của tàu chiến Hải quân Mỹ

Trung Quốc đang tiến tới việc chế tạo tàu ngầm chống GPS, điều này có thể đe dọa hệ thống theo dõi của Hải quân Mỹ và tạo ra một điểm mù lớn mới trong chiến tranh dưới biển Thái Bình Dương trong một cuộc xung đột Đài Loan trong tương lai. Các nhà nghiên cứu từ Viện Vật lý và Hóa học Kỹ thuật Tân Cương đã thông báo rằng họ đã đạt được bước sóng cực tím kỷ lục 145,2 nanomet cần thiết để kích hoạt đồng hồ hạt nhân thorium-229, một bước đột phá có thể cho phép tàu ngầm Trung Quốc định vị mà không cần GPS, cập nhật định vị bên ngoài hoặc mạng lưới vệ tinh dễ bị tấn công .

Bước tiến này làm dấy lên những lo ngại mới của Lầu Năm Góc về cuộc chạy đua công nghệ quân sự đang tăng tốc của Trung Quốc, vì khả năng định vị độc lập với GPS có thể làm suy yếu các khái niệm theo dõi SOSUS thời Chiến tranh Lạnh và làm phức tạp các hoạt động chống tàu ngầm của Mỹ trên khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Trong một cuộc xung đột cấp cao liên quan đến răn đe hạt nhân và tuần tra tàu ngầm tầm xa, công nghệ này có thể tăng khả năng sống sót cho các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của Trung Quốc, đồng thời gây áp lực hoạt động lớn hơn lên các lực lượng tàu ngầm lớp Virginia, vốn có nhiệm vụ duy trì ưu thế dưới biển của Mỹ ở Thái Bình Dương.

Đối với Lầu Năm Góc và Hải quân Hoa Kỳ, công nghệ này gây ra những lo ngại vì chiến tranh chống tàu ngầm hiện đại một phần phụ thuộc vào việc dự đoán khi nào tàu ngầm phải nổi lên mặt nước để cập nhật hệ thống định vị. Các tàu ngầm hiện nay sử dụng hệ thống định vị quán tính kết hợp với các hiệu chỉnh định kỳ dựa trên vệ tinh để duy trì vị trí chính xác. Tín hiệu GPS không thể xuyên qua nước biển, buộc tàu ngầm phải nổi lên mặt nước định kỳ hoặc triển khai các cột ăng-ten gần mặt nước để hiệu chỉnh lại dữ liệu định vị.

Những khoảnh khắc này tạo ra những điểm yếu mà lực lượng Hải quân Hoa Kỳ khai thác bằng vệ tinh, máy bay tuần tra biển, thiết bị giám sát điện tử và tàu ngầm tấn công. Nếu tàu ngầm Trung Quốc được trang bị đồng hồ hạt nhân có thể duy trì vị trí chính xác cao trong thời gian dài mà không cần cập nhật từ bên ngoài, chúng có thể lặn dưới nước lâu hơn đồng thời giảm đáng kể cơ hội bị phát hiện.

Khác với đồng hồ nguyên tử thông thường dựa vào sự dao động của electron xung quanh hạt nhân nguyên tử, đồng hồ hạt nhân đo trực tiếp sự chuyển đổi năng lượng bên trong hạt nhân. Vì hạt nhân ít nhạy cảm hơn với các nhiễu loạn môi trường như thay đổi nhiệt độ, bức xạ hoặc nhiễu điện từ, nên về mặt lý thuyết, đồng hồ hạt nhân chính xác hơn từ 10 đến 1.000 lần so với đồng hồ nguyên tử hiện nay.

Bước tiến quan trọng của Trung Quốc liên quan đến một loại tinh thể fluoroborate có khả năng chuyển đổi ánh sáng laser thành bức xạ cực tím sâu với hiệu suất cao hơn đáng kể so với các vật liệu trước đây. Các hệ thống hiện có tạo ra ánh sáng cực tím ở khoảng 150 nanomet, trong khi kích thích hạt nhân thorium-229 cần khoảng 148,3 nanomet. Tinh thể mới đã vượt qua ngưỡng đó, đạt 145,2 nanomet, mở ra khả năng chế tạo đồng hồ hạt nhân thorium hoạt động được.

.....

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Đối với Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN), những hệ lụy về mặt tác chiến có thể rất lớn. Hạm đội tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân Type 093, tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Jin và các tàu ngầm chiến lược Type 096 trong tương lai của Trung Quốc đang ngày càng lớn mạnh và chịu áp lực ngày càng tăng từ mạng lưới tác chiến chống tàu ngầm của Hải quân Mỹ trên khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Hải quân Hoa Kỳ hiện đang duy trì một trong những hệ thống theo dõi dưới biển tiên tiến nhất thế giới, kết hợp giữa tàu ngầm tấn công lớp Virginia, máy bay tuần tra biển P-8A Poseidon, hệ thống sonar đáy biển, mạng lưới cảm biến dưới nước, các nhóm tác chiến tàu sân bay và các phương tiện giám sát đặt trên không gian. Mạng lưới này được thiết kế đặc biệt để phát hiện, giám sát và theo dõi các tàu ngầm đối phương hoạt động gần Đài Loan, Biển Đông và các điểm nghẽn hàng hải quan trọng ở Thái Bình Dương.

Nếu tàu ngầm Trung Quốc có khả năng định vị độc lập với GPS với độ chính xác thời gian gần như hoàn hảo, chúng có thể hoạt động khó lường hơn đồng thời giảm thiểu nguy cơ bị phát hiện về mặt điện tử và vật lý. Điều này sẽ làm phức tạp các hoạt động theo dõi của Mỹ và có khả năng làm suy yếu ưu thế lâu dài của Mỹ trong chiến tranh dưới biển.

Hậu quả đặc biệt nghiêm trọng trong trường hợp xảy ra xung đột tiềm tàng với Đài Loan. Các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của Trung Quốc được trang bị đồng hồ hạt nhân tự động có thể tuần tra bí mật hơn bên trong các cứ điểm được bảo vệ gần Biển Đông hoặc Tây Thái Bình Dương trong khi vẫn duy trì khả năng răn đe hạt nhân phản công. Đồng thời, các tàu ngầm tấn công của Trung Quốc có thể cơ động hiệu quả hơn chống lại các nhóm tàu sân bay, tàu hậu cần hoặc lực lượng đổ bộ của Mỹ hỗ trợ Đài Loan.

Đối với tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Ohio và tàu ngầm tấn công lớp Virginia của Mỹ, thách thức không nhất thiết là sự thua kém về công nghệ, mà là sự suy giảm lợi thế phát hiện bất đối xứng mà Hoa Kỳ hiện đang được hưởng. Học thuyết tác chiến chống tàu ngầm của Mỹ dựa rất nhiều vào giám sát liên tục, theo dõi dự đoán và khai thác các điểm yếu liên quan đến định vị. Việc loại bỏ hoặc giảm thiểu những điểm yếu đó có thể buộc phải có những thay đổi lớn trong kế hoạch tác chiến hải quân của Mỹ.

Công nghệ này cũng có thể nâng cao độ chính xác của tên lửa hành trình phóng từ tàu ngầm và vũ khí siêu thanh của Trung Quốc hoạt động trong môi trường chiến đấu không có tín hiệu GPS. Định vị chính xác là điều cần thiết cho việc xác định vị trí phóng và các cuộc tấn công tầm xa phối hợp. Một tàu ngầm có khả năng duy trì dữ liệu vị trí cực kỳ chính xác trong khi vẫn lặn hoàn toàn sẽ cải thiện thời gian tấn công và khả năng sống sót trong các cuộc chiến tranh hải quân cường độ cao.

......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Một mối lo ngại lớn khác đối với các nhà hoạch định quân sự của Mỹ là hệ thống đồng hồ hạt nhân có thể làm giảm hiệu quả của các chiến lược tác chiến điện tử của Mỹ. Học thuyết quân sự của Mỹ ngày càng nhấn mạnh việc làm gián đoạn hệ thống định vị vệ tinh của đối phương thông qua gây nhiễu, giả mạo tín hiệu, các hoạt động mạng hoặc các cuộc tấn công chống vệ tinh. Một lực lượng quân sự Trung Quốc ít phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng định vị bên ngoài sẽ có khả năng phục hồi tốt hơn trong một không gian tác chiến điện từ bị suy giảm.

Bước đột phá này cũng phù hợp với những nỗ lực hiện đại hóa quân sự rộng lớn hơn của Trung Quốc, tập trung vào tính tự chủ chiến lược. Bắc Kinh đã đầu tư mạnh vào công nghệ lượng tử, hệ thống liên lạc bền vững, hệ thống nhắm mục tiêu hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo, phương tiện dưới nước tự hành và các hệ thống định vị thay thế được thiết kế để hoạt động độc lập với các mạng vệ tinh dễ bị tổn thương trong thời chiến.

Mặc dù công nghệ tiên tiến của Trung Quốc vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu khoa học, nhưng vẫn còn nhiều thách thức kỹ thuật lớn cần vượt qua trước khi có thể triển khai trên các tàu ngầm hoạt động thực tế. Các nhà nghiên cứu phải chứng minh tính ổn định lâu dài, khả năng thu nhỏ, khả năng chống rung và áp suất, cũng như khả năng tích hợp vào các hệ thống quân sự có thể triển khai, hoạt động hiệu quả trong điều kiện chiến đấu thực tế trên biển.

Tuy nhiên, thành tựu này làm nổi bật sự cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ trong lĩnh vực định vị thế hệ tiếp theo, hệ thống tác chiến tự hành và các hoạt động chiến lược dưới biển. Nếu được đưa vào vận hành, đồng hồ hạt nhân thorium cuối cùng có thể cho phép tàu ngầm Trung Quốc hoạt động với khả năng tàng hình và độc lập về định vị chưa từng có, có khả năng làm suy yếu ưu thế chống tàu ngầm của Hải quân Hoa Kỳ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

 

[đội mũ_ lái xe]

Type 004: Tàu sân bay hạt nhân được chế tạo nhanh chóng của Trung Quốc để đối đầu với Mỹ

Việc đóng mới tàu sân bay một cách nhanh chóng cho thấy tham vọng xây dựng hạm đội hạt nhân có khả năng hoạt động bền bỉ ở những vùng biển xa bờ của Trung Quốc.

Công trình chế tạo tàu sân bay Type 004 tại Đại Liên, Trung Quốc, ngày 17 tháng 2 năm 2026.

Trong bối cảnh Trung Quốc đang nhanh chóng xây dựng tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân lớn nhất và có khả năng là đầu tiên của mình, tàu Type 004 có thể đánh dấu một bước ngoặt quyết định từ việc ngăn chặn hoạt động trên biển khu vực sang việc triển khai sức mạnh hải quân viễn dương bền vững trên khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Tháng này, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) đã công bố một báo cáo cho thấy Trung Quốc đang nhanh chóng đóng mới tàu sân bay thứ tư, loại Type 004, tại xưởng đóng tàu Đại Liên ở miền bắc Trung Quốc, sử dụng ảnh vệ tinh thương mại và thông tin tình báo nguồn mở để theo dõi tiến độ của con tàu.

Báo cáo cho biết các khối thân tàu lắp ghép sẵn lần đầu tiên xuất hiện vào đầu năm 2025 và chỉ trong vòng chưa đầy một năm, đã phát triển thành thân tàu sân bay có hình dạng quen thuộc, cho thấy quy mô và tốc độ phát triển của ngành công nghiệp đóng tàu Trung Quốc.

Hình ảnh vệ tinh từ tháng 5 năm 2026 cho thấy thân tàu dài khoảng 286 mét và rộng 46 mét, lớn hơn tàu sân bay Phúc Kiến hiện có của Trung Quốc ở cùng giai đoạn, các nhà phân tích cho rằng con tàu này cuối cùng có thể sánh ngang hoặc vượt qua các siêu tàu sân bay lớp Gerald R. Ford dài 337 mét của Hải quân Mỹ.

Báo cáo cho biết bằng chứng cho thấy rất có thể tàu sân bay này sẽ được trang bị động cơ hạt nhân, dẫn chứng hai khoang lớn được cho là chứa hệ thống buồng phản ứng và những phát hiện trước đó liên kết Viện Nghiên cứu 701 của Trung Quốc với nguyên mẫu lò phản ứng hạt nhân trên đất liền. Tàu sân bay này có thể sẽ được trang bị máy phóng điện từ, có thể là bốn thay vì ba, cho phép tốc độ phóng máy bay cao hơn và khả năng triển khai sức mạnh trên biển xa tốt hơn.

Tàu sân bay Type 004 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc và tham vọng xây dựng hạm đội chín tàu sân bay vào năm 2035.

Việc phát triển tàu sân bay Type 004 có thể phản ánh sự tiến hóa từng bước của chương trình tàu sân bay của Trung Quốc – từ việc tân trang lại tàu sân bay Varyag của Liên Xô cũ thành tàu Liaoning, đến việc chế tạo tàu Shandong, một bản sao cải tiến, sau đó là thiết kế máy phóng chạy bằng động cơ thông thường ở tàu Fujian, và giờ là thiết kế chạy bằng năng lượng hạt nhân.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Tiến độ xây dựng tàu sân bay trước đây của Trung Quốc, tàu Fujian, có thể cung cấp manh mối về tiến độ xây dựng tàu Type 004. Eric Wertheim lưu ý trong một bài báo trên tạp chí Proceedings tháng 3 năm 2026 rằng tàu Fujian được khởi công đóng năm 2016 và hạ thủy năm 2022, cho thấy thời gian xây dựng là sáu năm.

Lấy Phúc Kiến làm tiền lệ, tàu ngầm Type 004 có thể được hạ thủy vào năm 2032. Ngoài ra, Type 004 sẽ cần một số lượng lớn tàu hộ tống, điều này có thể cho thấy việc đóng mới hải quân song song với quy mô lớn.

Trong một báo cáo tháng 7 năm 2024 cho Viện Nghiên cứu Hàng hải Trung Quốc (CMSI), Daniel Rice cho biết các nhóm tác chiến tàu sân bay của Trung Quốc được bố trí thành ba vùng phòng thủ đồng tâm, mỗi vùng tập trung xung quanh một tàu sân bay.

Theo Rice, vùng phòng thủ bên ngoài, trải dài từ 185 đến 400 km tính từ tàu sân bay, dựa vào máy bay chiến đấu J-15 và tàu ngầm cất cánh từ tàu sân bay để thực hiện các nhiệm vụ giám sát, theo dõi, chống máy bay, chống tàu và tấn công bất ngờ.

Ông cho biết vùng phòng thủ tầm trung, trải dài từ 45 đến 185 km ra bên ngoài, được bảo vệ bởi các tàu chiến mặt nước cỡ lớn, bao gồm tàu khu trục Type 052D và tàu hộ vệ Type 054A, cung cấp khả năng tác chiến chống máy bay, chống hạm và chống tàu ngầm thông qua các hệ thống radar tiên tiến, hệ thống phóng thẳng đứng, tên lửa và vũ khí tầm gần.

Rice nói thêm rằng vùng phòng thủ bên trong, trải dài từ 100 mét đến 45 km, phụ thuộc vào các hệ thống phòng thủ điểm và phòng không tầm gần trên tàu sân bay và tàu hộ tống.

Học thuyết tàu sân bay mới nổi của Trung Quốc có thể đặt các nhóm tàu sân bay của nước này dưới một "lá chắn tên lửa" gồm các tên lửa đạn đạo có khả năng tấn công các căn cứ và tàu sân bay của Mỹ trên phần lớn khu vực Thái Bình Dương. Những tên lửa này có thể bao gồm tên lửa đạn đạo tầm trung DF-21 (MRBM) và tên lửa đạn đạo tầm xa DF-26 (IRBM), được gọi bằng nhiều tên khác nhau như "kẻ diệt Guam" hoặc "kẻ diệt tàu sân bay".

DF-21D

Theo Missile Threat, tên lửa đạn đạo tầm trung DF-21 có tầm bắn 2.150 km và có thể được trang bị đầu đạn hạt nhân hoặc thông thường. Trang này cho biết biến thể chống hạm, DF-21D, được trang bị đầu đạn thông thường và có tầm bắn ước tính từ 1.450 đến 1.550 km. Missile Threat cũng lưu ý rằng vào năm 2013, DF-21 đã được thử nghiệm tại sa mạc Gobi chống lại mục tiêu mô phỏng tĩnh một tàu sân bay của Mỹ.

Theo Missile Threat, bên cạnh tên lửa đạn đạo tầm trung DF-21, tên lửa đạn đạo tầm xa DF-26 có tầm bắn 4.000 km và là tên lửa đạn đạo thông thường đầu tiên của Trung Quốc có khả năng tấn công Guam. Missile Threat cũng lưu ý rằng biến thể chống hạm DF-26B có đầu dò mục tiêu chủ động được thiết kế để tấn công các mục tiêu di động, chẳng hạn như tàu sân bay của đối phương.

.........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Ngoài lá chắn tên lửa, Trung Quốc có thể sử dụng đội tàu ngầm ở Thái Bình Dương để bảo vệ các tàu sân bay của mình. Trong lời khai trước Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ-Trung (USCC) vào tháng 3 năm 2026, Chuẩn đô đốc Mike Brookes tuyên bố rằng Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN) đang đẩy nhanh tiến độ sản xuất tàu ngầm hạt nhân từ dưới một chiếc mỗi năm lên mức cao hơn nhiều, đồng thời nâng cấp ba cơ sở trọng điểm để duy trì đà này.

Trung Quốc có thể sử dụng các tàu ngầm hạt nhân của mình ở vùng biển sâu ngoài Thái Bình Dương để hoạt động trước các nhóm tàu sân bay tác chiến, thu thập thông tin tình báo hoặc đối đầu với các lực lượng địch có thể đe dọa hạm đội chính.

Dưới lá chắn tên lửa và tàu ngầm đó, các tàu sân bay của Trung Quốc có thể hoạt động theo mô hình lực lượng hỗn hợp cao-thấp, với các tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân như Type 004 được triển khai xa hơn ra Thái Bình Dương để răn đe sự can thiệp của Mỹ và các đồng minh trong một cuộc xung đột về Đài Loan.

Đồng thời, các tàu sân bay thông thường của Trung Quốc sẽ tham gia vào lực lượng phong tỏa chống lại hòn đảo tự trị này, góp phần vào ưu thế trên không khu vực. Bên cạnh kịch bản Đài Loan, lực lượng tàu sân bay thông thường của Trung Quốc có thể tạo ra ưu thế vượt trội đáng kể so với hải quân các đối thủ ở Biển Đông.

Việc Trung Quốc triển khai các tàu sân bay xa hơn ở Thái Bình Dương và vào các khu vực khác, chẳng hạn như Ấn Độ Dương, sẽ đòi hỏi các khả năng duy trì hoạt động tương ứng. Mặc dù việc thiếu cơ sở hạ tầng hỗ trợ nước ngoài có thể đã cản trở nỗ lực thể hiện sức mạnh của Trung Quốc, đặc biệt là ở Ấn Độ Dương, nhưng nước này có thể đang nỗ lực để giảm thiểu điểm yếu đó.

Tháng này, tờ South China Morning Post (SCMP) đưa tin rằng Trung Quốc có thể đang chế tạo tàu hỗ trợ hải quân lớn nhất thế giới, có thể được sử dụng để tiếp tế cho các nhóm tác chiến tàu sân bay ở ngoài khơi xa.

Dẫn nguồn dữ liệu từ Jane's, SCMP đưa tin rằng con tàu ước tính dài 271 mét và rộng 37 mét, được thiết kế để chở lương thực, nhiên liệu và đạn dược cho các nhóm tác chiến tàu sân bay của Trung Quốc. SCMP cũng cho biết, với kích thước như vậy, con tàu có thể có trọng tải từ 60.000 đến 62.000 tấn, lớn hơn cả các tàu lớp Sacramento 53.000 tấn của Hải quân Mỹ.

Tuy nhiên, lực lượng tàu sân bay non trẻ của Trung Quốc có thể phải đối mặt với những thách thức quan trọng. Thứ nhất, Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng thiếu phi công trầm trọng , điều này có thể đã buộc nước này phải hạ thấp các tiêu chuẩn thể chất và đẩy nhanh tiến độ đào tạo phi công .

Trung Quốc cũng phải đối mặt với những hạn chế về địa lý do quần đảo thứ nhất và các lực lượng liên minh với Mỹ ở Nhật Bản, Đài Loan và Philippines gây ra. Để tiến vào Thái Bình Dương rộng lớn, Trung Quốc phải đi qua các điểm nghẽn chiến lược được phòng thủ nghiêm ngặt như eo biển Miyako và kênh Bashi.

Mặc dù Trung Quốc đã nhanh chóng mở rộng hạm đội tàu sân bay của mình, Hải quân Trung Quốc (PLAN) vẫn thiếu kinh nghiệm hơn một thế kỷ vận hành tàu sân bay trong điều kiện chiến đấu như Hải quân Mỹ. Việc quan sát hoạt động của tàu sân bay Mỹ có thể bù đắp phần nào sự thiếu kinh nghiệm này, nhưng nó không thể thay thế hoàn toàn kinh nghiệm tác chiến thực tế.

Xét cho cùng, tầm quan trọng của tàu sân bay Type 004 có lẽ phụ thuộc ít hơn vào kích thước hay hệ thống động cơ của nó, mà phụ thuộc nhiều hơn vào việc Hải quân Trung Quốc có thể đáp ứng được các yêu cầu về hoạt động và hậu cần của chiến tranh viễn dương kéo dài hay không.

 

[đội mũ_ lái xe]

Trung Quốc công bố J-20S, biến thể 'Rồng hùng mạnh' có khả năng tấn công các mục tiêu trên biển

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, Bắc Kinh cho biết biến thể mới nhất của máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm J-20 Mighty Dragon có khả năng thực hiện các cuộc tấn công chính xác vào các mục tiêu trên biển.

Theo USNI News đưa tin , J-20S, biến thể thứ ba được công bố rộng rãi của máy bay chiến đấu tàng hình đầu tiên do Trung Quốc tự sản xuất, sẽ sở hữu khả năng mới này. J-20S là biến thể hai chỗ ngồi của "Rồng Dũng Mãnh" và có tiềm năng mang lại những khả năng và nhiệm vụ mới cho Không quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF) . Nó được tiết lộ cùng với các máy bay chiến đấu, máy bay tác chiến điện tử và máy bay không người lái mới nhất của Trung Quốc trong cuộc duyệt binh năm 2025. Khả năng của biến thể J-20S mới đã được Bắc Kinh công bố trong một thông cáo báo chí nhân kỷ niệm 15 năm chuyến bay đầu tiên của nó.

"Máy bay này sở hữu khả năng chiếm ưu thế trên không ở tầm trung và tầm xa vượt trội, khả năng tấn công chính xác các mục tiêu trên bộ và trên biển, cũng như khả năng nhận thức tình huống, gây nhiễu điện tử và chỉ huy, kiểm soát chiến thuật nổi bật, và có khả năng thực hiện các hoạt động phối hợp giữa người lái và máy bay không người lái", đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin về J-20S.

Trung Quốc cũng chứng minh rằng J-20 có khả năng chỉ huy và kiểm soát máy bay chiến đấu phối hợp, thông qua việc hỗ trợ các hệ thống không người lái, có thể tăng cường khả năng thực hiện nhiệm vụ của "Rồng Dũng Mãnh". Trước đây, máy bay chiến đấu này có khả năng không đối đất hạn chế.

“Đáng chú ý đặc biệt là vai trò tiềm năng được mở rộng của J-20S trong các hoạt động tấn công trên biển, so với J-20. Vì PLA gần như chắc chắn sẽ chiến đấu trong tầm bắn của các căn cứ không quân ở Trung Quốc, một máy bay tàng hình được trang bị cho các hoạt động tấn công trên biển có thể làm tăng đáng kể rủi ro cho lực lượng [Mỹ và] đồng minh hoạt động trong hoặc gần chuỗi đảo đầu tiên,” Ben Lewis, người sáng lập PLATracker, một tổ chức chuyên theo dõi hoạt động và phát triển quân sự của Trung Quốc, nói với USNI News.

“Những diễn biến này cho thấy nỗ lực của Trung Quốc trong việc phát triển lực lượng và năng lực cần thiết để thách thức Hoa Kỳ,” Lewis nói thêm.

Chengdu J-20 Mighty Dragon là máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm, hai động cơ phản lực, một chỗ ngồi và hai chỗ ngồi, hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết, được phát triển bởi Tập đoàn Hàng không Vũ trụ Thành Đô của Trung Quốc cho Không quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF). J-20 được thiết kế như một máy bay chiến đấu có khả năng tấn công chính xác; nó là hậu duệ của chương trình J-XX những năm 1990.

Máy bay J-20 thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào ngày 11 tháng 1 năm 2011 và được chính thức ra mắt tại Triển lãm Hàng không và Vũ trụ Quốc tế Trung Quốc năm 2016. Máy bay này đã được đưa vào phục vụ trong quân đội vào tháng 3 năm 2017, và chính thức bước vào giai đoạn huấn luyện chiến đấu vào tháng 9 năm 2017.

Tháng 9 năm 2021, Không quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAAF) đã trưng bày máy bay chiến đấu tàng hình J-20 Mighty Dragon được trang bị động cơ sản xuất trong nước tại Triển lãm Hàng không Chu Hải. Điều này đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Bắc Kinh đẩy mạnh khả năng của máy bay J-20 nhằm cạnh tranh với máy bay F-22 của Không quân Hoa Kỳ (USAF) .

 

[đội mũ_ lái xe]

Hình ảnh vệ tinh cho thấy Trung Quốc đang xây dựng các bệ phóng gần các hầm chứa tên lửa hạt nhân của nước này

Các hình ảnh vệ tinh mà Reuters đã xem xét cho thấy Bắc Kinh đang xây dựng một mạng lưới rộng lớn các bệ phóng, hầm trú ẩn và các điểm kết nối thông tin liên lạc gần các hầm chứa hạt nhân biệt lập, nơi cất giữ các tên lửa tầm xa nhất của quân đội.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy những gì mà các nhà phân tích an ninh cho là một bệ phóng tên lửa, là một phần của hai mạng lưới sa mạc biệt lập được kết nối bằng đường bộ và có thể cả các đường dẫn thông tin liên lạc tại Khu tự trị Tân Cương Duy Ngô Nhĩ vào ngày 28 tháng 4

Tại một vùng sa mạc hẻo lánh của Trung Quốc, một khu phức hợp quân sự khổng lồ đang hình thành, mà theo một số học giả an ninh, dường như được xây dựng để đảm bảo rằng bất kỳ cuộc tấn công phủ đầu nào của Mỹ vào kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc có thể vô hiệu hóa khả năng phản công của Bắc Kinh.

Tên lửa hạt nhân của Trung Quốc hiện đã có thể vươn tới bất kỳ thành phố nào ở Hoa Kỳ . Giờ đây, những hình ảnh vệ tinh mà Reuters xem xét cho thấy Bắc Kinh đang xây dựng một mạng lưới rộng lớn các bệ phóng, hầm trú ẩn và các điểm kết nối thông tin liên lạc gần các hầm chứa hạt nhân biệt lập, nơi cất giữ các tên lửa tầm xa nhất của quân đội Trung Quốc.

Những hình ảnh này cho thấy hơn 80 bệ phóng có thể được sử dụng cho hạm đội tên lửa di động và các khẩu đội phòng không đang mở rộng của Trung Quốc. Theo ba nhà phân tích an ninh đã đánh giá các hình ảnh này cho Reuters, chúng cũng cho thấy các cơ sở có thể phục vụ tác chiến điện tử, liên lạc vệ tinh và các hoạt động chỉ huy.

Quy mô của công trình, điều chưa từng được báo cáo trước đây, cho thấy sự mở rộng mạnh mẽ cơ sở hạ tầng kiên cố được thiết kế để bảo vệ và vận hành lực lượng hạt nhân trên đất liền của Trung Quốc. Nhìn chung, mạng lưới này báo hiệu một sự nâng cấp đáng kể trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm đảm bảo khả năng phản công trả đũa, nhấn mạnh sự cạnh tranh hạt nhân ngày càng gay gắt với Hoa Kỳ khi căng thẳng leo thang về các vấn đề như chủ quyền của Đài Loan.

“Chúng ta có thể thấy cơ sở hạ tầng này đang được xây dựng trên quy mô lớn, bao phủ hàng nghìn km vuông sa mạc bên ngoài các khu vực chứa tên lửa,” Alexander Neill, một cộng tác viên tại viện nghiên cứu Pacific Forum của Hawaii, cho biết. Ông nói thêm, tùy thuộc vào khả năng cụ thể, “chúng ta đang chứng kiến sự tăng cường và đa dạng hóa đáng kể khả năng răn đe hạt nhân chiến lược của Trung Quốc.”

......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Khả năng bảo vệ các hầm chứa hạt nhân trong sa mạc là yếu tố then chốt đối với mục tiêu đã được Trung Quốc tuyên bố là xây dựng một lực lượng răn đe hạt nhân tối thiểu nhưng đáng tin cậy — một chính sách dựa trên khả năng trả đũa nếu bị tấn công trước. Mặc dù Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có thể phóng vũ khí hạt nhân từ tàu ngầm và máy bay, nhưng các bãi chứa hạt nhân ở khu vực Tân Cương phía tây bắc và tỉnh Cam Túc mới là nòng cốt của lực lượng hạt nhân nước này.

Việc Trung Quốc tăng cường vũ khí hạt nhân là một trong những khía cạnh bị soi xét kỹ lưỡng nhất trong quá trình hiện đại hóa quân sự của Chủ tịch Tập Cận Bình, bởi vì một số nhà ngoại giao nước ngoài mô tả đó là sự thiếu minh bạch của Bắc Kinh và những nỗ lực thất bại của Hoa Kỳ trong việc đối thoại với giới lãnh đạo Trung Quốc về khả năng và ý định hạt nhân đang phát triển của nước này.

Một trong những nguyên tắc cốt lõi trong học thuyết của Trung Quốc là chính sách "không sử dụng vũ khí hạt nhân trước", nghĩa là lực lượng vũ trang nước này sẽ không chủ động tiến hành một cuộc chiến tranh hạt nhân. Tuy nhiên, một số nhà ngoại giao và phân tích cấp cao phương Tây cho rằng Trung Quốc có thể sẽ sử dụng vũ lực hạt nhân để hạn chế sự can thiệp của bên ngoài vào một cuộc xung đột ở Đài Loan.

Tháng này, ông Tập Cận Bình đã cảnh báo Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng việc xử lý không khéo léo những bất đồng giữa hai nước về Đài Loan, vùng lãnh thổ mà Trung Quốc tuyên bố là thuộc chủ quyền của mình, có thể dẫn họ đến một “tình thế nguy hiểm”. Chính phủ Đài Loan bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy hoạt động quân sự đang diễn ra ở rìa khu phức hợp hình bát giác thuộc Khu tự trị Tân Cương vào ngày 11 tháng 5

Bộ Quốc phòng Trung Quốc không trả lời các câu hỏi về chương trình hạt nhân của nước này và những diễn biến được tiết lộ trong ảnh vệ tinh. Lầu Năm Góc cho biết họ sẽ không bình luận về các vấn đề liên quan đến tình báo.

Cơ sở hạ tầng sa mạc mới này tập trung vào hai công trình hình bát giác được xây dựng trong sáu năm qua ở phía đông Tân Cương. Cả hai đều nằm ở phía tây nam của các bãi chứa tên lửa hạt nhân Hami — một công trình cách khoảng 140 km, công trình còn lại cách khoảng 230 km.

Ảnh vệ tinh cho thấy các công trình hình bát giác này chứa nhà ở cho nhân viên và các phương tiện quân sự cỡ lớn. Chúng được bao quanh bởi các hầm trú ẩn bọc thép và các khu vực kho vũ khí kiên cố, cũng như các sân bay và đầu mối đường sắt nối các công trình hình bát giác này với các hầm chứa tên lửa Hami.

....

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Các cuộc tập trận có sự tham gia của các phương tiện quân sự cỡ lớn đã diễn ra xung quanh khu vực bát giác phía bắc trong tháng này và suốt tháng Tư, theo những hình ảnh được công bố. Những hình ảnh gần đây cũng cho thấy rõ các lều lớn và những gì mà hai nhà phân tích cho rằng dường như là các bãi phóng được ngụy trang nằm sâu trong sa mạc, một số bãi có cả các khẩu đội tên lửa phòng không.

Sự tồn tại của các cấu trúc hình bát giác đã được ghi nhận trước đây. Nhưng Reuters là hãng tin đầu tiên đưa tin về quy mô của mạng lưới bệ phóng liên kết với các cấu trúc hình bát giác; các hoạt động quân sự gần đây xung quanh một trong những cơ sở này; và đánh giá của các nhà phân tích rằng các bệ phóng này có thể triển khai các bệ phóng tên lửa di động và các hoạt động tác chiến điện tử.

Năm học giả về an ninh được Reuters phỏng vấn đều nhất trí rằng cơ sở hạ tầng này nhìn chung có thể hỗ trợ chương trình hạt nhân của Trung Quốc, cũng như các mục đích quân sự khác. Tuy nhiên, họ cảnh báo rằng các chi tiết quan trọng vẫn chưa được biết rõ — bao gồm cả các loại vũ khí mà Trung Quốc có thể triển khai tại các bệ phóng và liệu các cấu trúc hình bát giác này có chứa tên lửa đạn đạo gắn trên xe tải hay các cơ sở để lắp đặt đầu đạn hạt nhân hay không.

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đã trưng bày các loại vũ khí có khả năng mang đầu đạn hạt nhân trong một cuộc duyệt binh ở Bắc Kinh hồi tháng 9 năm ngoái để kỷ niệm 80 năm kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai. Chúng bao gồm các tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) đặt trong hầm phóng và gắn trên xe tải.

Các quan chức Mỹ và các nhà phân tích kiểm soát vũ khí cho rằng Trung Quốc đang mở rộng và cải thiện năng lực vũ khí hạt nhân nhanh hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc về hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc cho biết việc sản xuất đầu đạn hạt nhân của nước này đã chậm lại nhưng vẫn đang trên đà sở hữu 1.000 đầu đạn vào năm 2030. Báo cáo tháng 12 ước tính Trung Quốc có khả năng đã nạp 100 tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) vào ba bãi chứa tên lửa chính của mình.

Theo các quan chức Mỹ, Trung Quốc cũng đang tăng cường hệ thống cảnh báo sớm của mình, được hỗ trợ bởi các vệ tinh Huoyan-1. Hệ thống này có thể phát hiện tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) đang bay tới trong vòng 90 giây sau khi phóng và cảnh báo trung tâm chỉ huy trong vòng ba đến bốn phút, theo Lầu Năm Góc - đủ thời gian để Trung Quốc phóng các vũ khí đặt trong hầm phóng của mình trước khi bị tấn công.

Điều đáng chú ý là mỗi hình bát giác nằm ở trung tâm của một mạng lưới đường đất và đường ống dẫn trải dài sâu vào sa mạc. Những tuyến đường này kết nối với các bệ bê tông, nằm nép mình giữa các mỏm đá và lòng suối khô.

Ba học giả an ninh cho biết, các bệ phóng này có thể được sử dụng để triển khai tên lửa phòng không di động, các thiết bị tác chiến điện tử hoặc, đối với một số bệ phóng lớn hơn, các bệ phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa di động trên đường bộ.


........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Hans Kristensen, giám đốc Dự án Thông tin Hạt nhân của Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, cho biết mặc dù khó có thể kết luận các cơ sở khác nhau sẽ được sử dụng như thế nào, nhưng “khó có thể loại trừ bất cứ khả năng nào” do quy mô của cơ sở hạ tầng trong một môi trường khắc nghiệt như vậy.

Kristensen và Neill cho biết, các đường ống nối các tấm đệm với cấu trúc hình bát giác có thể chứa cáp quang dùng cho mục đích liên lạc.

Tại hình bát giác ở cực bắc, một cơ sở truyền thông không gian hoặc vi sóng tiềm năng cũng đang được xây dựng, ba nhà phân tích cho biết, chỉ vào các ăng-ten vệ tinh và hai tòa tháp lớn.

“Nhìn chung, tôi nghĩ có khả năng thực sự là các cấu trúc hình bát giác và những tòa tháp kỳ lạ này có liên quan đến C3 — chỉ huy, kiểm soát và liên lạc — cũng như các hoạt động bảo trì và lưu trữ liên quan đến hoạt động hạt nhân của Trung Quốc tại khu vực hầm chứa tên lửa đạn đạo liên lục địa Hami,” Tong Zhao, một chuyên gia cao cấp về chính sách hạt nhân tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, cho biết.

Một công trình hình bát giác thứ ba nằm phía nam khu thử nghiệm hạt nhân Lop Nur thì kém phát triển hơn. Có vẻ như nó được sử dụng làm trường bắn: Hình ảnh cho thấy mặt đất lởm chởm, các tòa nhà bị hư hại và những gì các nhà phân tích tại Vantor, một nhà cung cấp hình ảnh vệ tinh thương mại, cho biết là mô hình máy bay chiến đấu phản lực của phương Tây.

Theo Kristensen, phạm vi của mạng lưới phòng thủ gần các hầm chứa tên lửa có thể là yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa Trung Quốc và các cường quốc hạt nhân lớn khác. Mỹ và Nga - hai quốc gia có kho đầu đạn và vũ khí triển khai vượt xa Bắc Kinh - dựa vào sự kết hợp giữa số lượng lớn hầm chứa, vị trí địa lý tương đối biệt lập và kết cấu kiên cố để ngăn chặn đòn tấn công phủ đầu, chứ không phải hệ thống phòng thủ tên lửa quy mô lớn.

Quy mô của những gì đang diễn ra ở sa mạc phía tây bắc Trung Quốc đã khiến ngay cả những nhà phân tích dày dạn kinh nghiệm cũng phải kinh ngạc.

“Tôi chưa từng thấy điều gì tương tự như vậy,” Kristensen nói. “Đây là một nỗ lực phi thường.”

 

[đội mũ_ lái xe]

Quân đội Trung Quốc: Chưa đủ khả năng cạnh tranh trong chiến tranh hiện đại

Trung Quốc không ngừng hiện đại hóa và nâng cao sức mạnh quân sự hòng thu hẹp khoảng cách với Mỹ và củng cố vị thế cường quốc. Tuy nhiên, tình trạng thiếu kinh nghiệm chiến đấu khiến năng lực thực sự của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) trong kịch bản xung đột hiện đại trở nên rất đáng nghi ngờ.

Việc tái trang bị của Trung Quốc được thực hiện theo logic khá rõ ràng: Nhằm bắt kịp Mỹ trong cuộc đua giành vị thế cường quốc số một thế giới và trang bị đủ phương tiện để tái chiếm Đài Loan trong những năm tới. Trung Quốc muốn có khả năng răn đe, gây áp lực và vươn lên thành một siêu cường toàn diện, không chỉ về kinh tế và chuẩn mực, mà còn về quân sự. Trên thực tế, nỗ lực tăng cường sức mạnh của Bắc Kinh rất ấn tượng. Trong vài năm gần đây, các nhà máy Trung Quốc đã sản xuất ồ ạt hàng loạt máy bay, tàu chiến và tên lửa, cùng nhiều loại phương tiện khác. Tuy nhiên, vẫn có một câu hỏi mấu chốt được đặt ra: Liệu sức mạnh tăng lên đáng kể này đã thực sự mang lại lợi thế trước Mỹ trong kịch bản xung đột quân sự hiện đại hay chưa?

Trong những năm qua, ngân sách quốc phòng chính thức của Trung Quốc liên tục gia tăng, nhờ đó các lực lượng của PLA được hiện đại hóa một cách nhanh chóng, đặc biệt là về hải quân, hạt nhân và tên lửa. Nỗ lực tái trang bị của Trung Quốc không còn là viễn cảnh xa vời, mà đã trở thành thực tế có đầy đủ cơ sở tài liệu. Theo dữ liệu quốc tế, Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về chi tiêu quân sự.

Tuy nhiên, sức mạnh quân sự không đơn giản chỉ dựa vào chất lượng hay số lượng quân nhân và trang thiết bị mà một quốc gia có thể tích lũy. Nó còn được đánh giá ở kinh nghiệm thực tế thông qua hoạt động chuyên môn, chất lượng chỉ huy và khả năng duy trì trong trường hợp chiến tranh hiện đại. Có thể rút ra so sánh ở châu Âu: Ba Lan và Đức đã bắt đầu quá trình tái trang bị thực sự, nhưng quân đội của họ vẫn phải mất rất nhiều thời gian mới đạt được hiệu quả như quân đội Pháp, vốn quen với các chiến dịch can thiệp ở bên ngoài và không ngại những tổn thất nhân mạng không thể tránh khỏi.

Ám ảnh về “sự chậm trễ cần bù đắp”

Xu hướng này trước hết được thể hiện qua ngân sách. Ngân sách quốc phòng của Trung Quốc vào khoảng 250 tỷ USD, tức khoảng gấp 4 lần ngân sách của Pháp, mặc dù vẫn còn khoảng cách khá xa so với ngân sách khoảng 962 tỷ USD của Mỹ. Mức chi tiêu chính thức của Trung Quốc không phải lúc nào cũng có thể so sánh được với các nước khác do cách tính và giới hạn các khoản chi tiêu trong ngân sách khác nhau, nhưng nó phản ánh một xu hướng thống nhất: Tăng đều đặn theo thời gian, tài trợ cho trang bị, huấn luyện, nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như cải tổ quân đội. Chắc chắn, việc tăng chi tiêu quân sự là một hiện tượng có thể nhận thấy trên toàn cầu, nhưng nỗ lực của Trung Quốc đặc biệt mạnh mẽ. Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, vốn là vùng quan tâm trực tiếp của Trung Quốc, đã trở thành trọng tâm của cuộc cạnh tranh chiến lược.

Trong tầm nhìn của Bắc Kinh, hiện đại hóa quân đội không chỉ là biểu tượng của khát vọng trở thành cường quốc số một thế giới vào năm 2049 (thời điểm kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa). Trung Quốc không còn muốn “chịu đựng” nữa và do đó quyết định bù đắp, trước hết là so với Mỹ, khoảng cách về công nghệ, năng lực và tổ chức. Mục tiêu là đưa một quân đội chủ yếu là bộ binh, đông đảo về nhân lực, trở thành lực lượng có khả năng thực hiện các chiến dịch phối hợp liên binh chủng.

Trung Quốc đã nêu rõ trong Sách Trắng chính thức mới nhất, xuất bản vào tháng 5/2025, rằng khả năng tương tác giữa các lực lượng của nước này (lục quân, không quân, hải quân, không gian, mạng) vẫn chưa hoàn thiện và việc số hóa chiến trường cần phải được đẩy nhanh để có thể vươn tới “đẳng cấp thế giới” vào giữa thế kỷ. Rõ ràng, tầm nhìn này cho thấy mục tiêu hiện đại hóa quân đội phản ánh nỗi ám ảnh nặng nề về uy tín của Trung Quốc. Thực tế, theo Bắc Kinh, để tồn tại như một siêu cường, quân đội phải có khả năng răn đe, gây áp lực và khi cần phải đánh bại được đối phương.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Logic cạnh tranh với Washington, củng cố tính khả thi của lựa chọn quân sự đối với Đài Loan

Cạnh tranh Trung-Mỹ luôn là trung tâm trong quá trình tái trang bị của Trung Quốc: Đây không chỉ là cuộc đua về ngân sách, mà còn là cuộc đua về năng lực. Mỹ đổ rất nhiều tiền của cho vị thế cường quốc toàn cầu, phù hợp với vai trò siêu cường thống trị mà họ đang giữ. Quân đội Mỹ được bố trí tại nhiều khu vực trên thế giới theo các liên minh, có khả năng triển khai đa chiến trường và có kinh nghiệm dày dạn trong các sứ mệnh hoạt động ngoài biên giới. Đây là những năng lực mà Trung Quốc chưa thể chứng minh.

Tuy nhiên, Trung Quốc dường như đi theo một hướng khác: Trước hết tìm cách hạn chế khả năng tự do hành động của Mỹ trong phạm vi lợi ích trực tiếp của mình. Để làm được điều này, Bắc Kinh muốn mọi hành động can thiệp của Washington đều trở nên rủi ro và tốn kém hơn. Trong khuôn khổ đó, Trung Quốc đã tập trung đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực tên lửa, phòng không, cảm biến, chiến tranh điện tử, năng lực mạng và không gian, đồng thời phát triển khả năng hải quân và không quân phù hợp với tình hình địa chính trị mới. Do đó, mục tiêu của Trung Quốc không nhất thiết là “sao chép” sức mạnh của Mỹ, mà là làm phức tạp hóa việc triển khai sức mạnh của Mỹ, bằng cách làm bão hòa hệ thống phòng thủ của Mỹ và các đồng minh (chủ yếu là Đài Loan, Hàn Quốc và Nhật Bản).

Đài Loan là một nỗi ám ảnh thường trực và lâu dài của Trung Quốc và phần nào giải thích cho tham vọng gia tăng sức mạnh quân sự của quân đội Bắc Kinh. Trung Quốc có thể chiếm đảo bằng nhiều cách: Buộc hòn đảo đầu hàng thông qua biện pháp phong tỏa hải quân hoặc xâm lược trực tiếp bằng biện pháp quân sự. Trong mọi trường hợp, Trung Quốc muốn có khả năng tạo ra một “thực tế đã rồi” hoặc, nếu can thiệp quân sự xảy ra, làm nản lòng sự hỗ trợ bên ngoài dành cho Đài Bắc dựa trên nỗi sợ mà các năng lực mới của họ có thể gây ra.

Các động thái thường xuyên, liên tục của Trung Quốc xung quanh Đài Loan (áp lực trên không và trên biển, tập trận, trình diễn phóng tên lửa…) đều nhằm mục đích cho Mỹ và các đồng minh của Washington thấy rằng trong vấn đề này, quyết tâm của Bắc Kinh là tuyệt đối. Theo quan điểm của Bắc Kinh, mục tiêu hàng đầu vẫn là làm cho Mỹ hiểu rằng chi phí leo thang có thể rất cao. Bằng cách làm cho môi trường hoạt động trở nên khó khăn và phức tạp hơn, Trung Quốc khiến mọi sự can dự của Mỹ trở nên tốn kém hơn nhiều.

Mơ hồ về vũ khí hạt nhân và góc chết của kinh nghiệm thực chiến

Vũ khí hạt nhân là biểu hiện hoàn hảo cho bước chuyển mình của Trung Quốc hướng tới quyền lực toàn diện mà nước này mong muốn đạt được vào năm 2049, bởi nó chạm tới cốt lõi của khả năng răn đe. Các đánh giá công khai hiện nay đều cho thấy kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc đang mở rộng và hiện đại hóa, với mục tiêu đạt khoảng 1.000 đầu đạn hạt nhân hoạt động vào khoảng năm 2030. Sự tiến triển như vậy hiển nhiên sẽ làm thay đổi các tính toán về ổn định chiến lược và gia tăng quan ngại trong khu vực.

Dĩ nhiên, các con số chính xác vẫn chưa rõ ràng. Nhưng nỗ lực tăng kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc là điều chắc chắn. Hiện tượng này làm thay đổi thực chất lập trường của Trung Quốc, từ tư thế răn đe tối thiểu - tương đương với mức “đủ nghiêm khắc” của Pháp hiện nay – sang khả năng gây áp lực và theo định nghĩa, mang tính quyết đoán và phô trương hơn. Nỗ lực tăng cường kho vũ khí hạt nhân không chỉ củng cố vị thế của quốc gia mà còn làm gia tăng sự nghi ngại đối với Trung Quốc, khiến cạnh tranh chiến lược cũng trở nên nghiêm trọng hơn.

Xét từ góc độ thực tiễn, cần thận trọng và nhấn mạnh rằng trang thiết bị, ngân sách hay các cuộc tập trận không thể thay thế cho những thử thách trong chiến tranh thực sự. Vậy mà trong suốt nhiều năm qua, Trung Quốc rõ ràng vẫn chưa có kinh nghiệm thực chiến trên mọi loại chiến trường, khác với nhiều quân đội khác - đặc biệt là Mỹ, Pháp, Anh hay Nga - những lực lượng đã được rèn luyện phản xạ chiến đấu qua thực tế, dù đôi khi quân đội Nga lại là một ví dụ phản chứng về hiệu quả.

Việc Trung Quốc chưa từng tiến hành một cuộc chiến quy mô lớn kể từ cuộc xung đột biên giới Trung–Việt năm 1979 không chứng tỏ sự yếu kém vốn có, nhưng nó vẫn đặt ra câu hỏi về hiệu quả thực sự của quân đội nước này nếu phải đứng trước nhiều áp lực và đối mặt với những tình huống bất ngờ. Ý chí chịu đựng tinh thần của PLA sẽ ra sao? Liệu họ có thể chịu được tổn thất và thích ứng khi kế hoạch ban đầu buộc phải thay đổi dưới sức ép từ phản ứng đối phương? Trong Sách Trắng quốc phòng của Trung Quốc có nhấn mạnh rằng hiện đại hóa quân đội không chỉ là một quá trình kỹ thuật và công nghiệp, mà còn liên quan rất lớn đến sự chuyển đổi về con người và tổ chức bộ máy.

.........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Chiến tranh hiện đại và những gì con số không đo lường được

Giới quan sát thường đánh giá chất lượng một quân đội dựa trên năng lực sát thương của nó. Tuy nhiên, hiệu quả thực sự của nó còn phụ thuộc vào những yếu tố ít thấy hơn, như hậu cần, bảo trì, khả năng duy trì lâu dài, đào tạo chỉ huy, luồng thông tin, hay khả năng chịu đựng tấn công vào hệ thống liên lạc - điều mà cuộc chiến Nga-Ukraine đã minh chứng rõ ràng, thường là bất lợi cho phía Nga.

Kịch bản quân sự tiềm tàng quanh Đài Loan, mục tiêu lâu dài của Bắc Kinh, sẽ là thử thách rất lớn cho quân đội Trung Quốc. Việc xâm chiếm hòn đảo sẽ gặp nhiều hạn chế nghiêm trọng: Hoạt động hải quân và không quân phức tạp; khoảng cách biển lớn phải vượt qua (tạo ra tính dễ tổn thương cao cho các luồng tiếp vận); mức độ chiến tranh điện tử cao; và có khả năng tổn thất nhanh chóng. Trang thiết bị sẽ đóng vai trò quan trọng và điều này không cần bàn cãi. Nhưng “năng lực hệ thống”, tức khả năng lập kế hoạch, phối hợp, tiếp vận, sửa chữa hoặc thay thế, cũng quan trọng không kém. Chất lượng chỉ huy cấp cao cũng sẽ sớm được kiểm chứng về khả năng phản ứng chính xác và nhanh chóng trong những điều kiện không chắc chắn.

Liệu Trung Quốc có thể cạnh tranh được với Mỹ không? Chắc chắn là có! Liệu họ có thể vượt trội Mỹ trong ngắn hạn không? Không! Nhưng đây sẽ là câu hỏi được bỏ ngỏ cho những thập kỷ tới. Trung Quốc đã và đang xây dựng một lực lượng quân sự đáng gờm, đặc biệt trong phạm vi quan tâm trực tiếp của họ. Kế hoạch tái trang bị của họ là nhất quán, thực tế và được chính trị hóa một cách rõ ràng.

Tuy nhiên, khoảng cách vẫn còn lớn giữa một quân đội Trung Quốc đang xây dựng và chưa có kinh nghiệm chiến đấu, với quân đội Mỹ dù cũng đang hiện đại hóa nhưng đã có kinh nghiệm thực chiến. Việc thành thạo các hoạt động phức tạp dưới hỏa lực, trong thời gian dài, với tổn thất và những tình huống bất ngờ chính là điều tạo nên một quân đội hiện đại và hiệu quả. Việc thu hẹp khoảng cách này, không chỉ về số lượng hay ngân sách mà còn về chất lượng hoạt động, là điều duy nhất có thể giúp Trung Quốc vượt qua sự thống trị của Mỹ trong tương lai.