Sự phát triển tên lửa trong kỷ nguyên AI
Chủ Nhật, 06:29, 22/06/2025
VOV.VN - Các công ty quốc phòng đang thực hiện một số cải tiến sử dụng AI để nâng cấp các công nghệ vũ khí hiện có như hệ thống tên lửa. Những cải tiến này sẽ tăng tốc trong những thập kỷ tới khi phương Tây phải đối mặt với những thách thức mới từ các đối thủ địa chính trị.
Các nỗ lực của phương Tây nhằm tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào các hoạt động quân sự và phát triển công nghệ (bao gồm cả nhắm mục tiêu bằng máy bay không người lái và tên lửa) đã bắt đầu. Dự án triển khai AI vào lực lượng vũ trang như Dự án Maven của quân đội Mỹ, bắt đầu từ năm 2017 sẽ tổng kết vào cuối năm nay, đang bắt đầu đơm hoa kết trái.
Ảnh minh họa: army-technology.com
Mặc dù những đột phá về AI đối với tên lửa vẫn chưa diễn ra, theo Giám đốc AI Imperative 2030 tại Dự án An ninh Mỹ, các công ty quốc phòng đang thực hiện một số cải tiến sử dụng AI để nâng cấp các công nghệ vũ khí hiện có như hệ thống tên lửa. Những cải tiến này sẽ tăng tốc trong những thập kỷ tới khi phương Tây phải đối mặt với những thách thức mới từ các đối thủ địa chính trị như Nga và Trung Quốc.
Sự tham gia ngày càng tăng của các công ty công nghệ vào phòng thủ tên lửa
Cho đến nay, tác động quan trọng nhất của AI đối với quân đội phương Tây là cải thiện các chức năng 'hậu cần' của doanh nghiệp quân sự, thay vì sửa đổi tên lửa. Các chức năng này bao gồm tóm tắt tài liệu, tài chính, nguồn nhân lực và phân tích thông tin tình báo thu thập được. Điều này sẽ cải thiện các hệ thống phát hiện để quyết định về các cuộc tấn công đầu tiên hoặc kích hoạt phòng thủ tên lửa.
Khả năng nhận dạng hình ảnh AI từ các cảnh phức tạp được ghi lại qua video do các hệ thống vệ tinh cung cấp sẽ được cải thiện liên tục. Các nhiệm vụ như phát hiện thay đổi hình ảnh, kết hợp hình ảnh và dữ liệu khác để tìm ra các mô hình hành vi và các chức năng tình báo khác cũng sẽ tốt hơn khi các hệ thống AI được tích hợp vào các cấu trúc quân sự cũ. Những tích hợp AI này sẽ đòi hỏi sự tham gia và tương tác sâu sắc của ngành công nghiệp AI Mỹ, đặc biệt là các công ty lớn như Microsoft, Google và OpenAI, cũng như các nhà thầu quốc phòng phương Tây.
Hiện tại, mặc dù Trung Quốc đang bắt kịp, nhưng các công ty Mỹ nắm giữ chìa khóa cho các mô hình AI tiên tiến nhất trên thị trường. Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ hợp tác với ngành công nghiệp về các dự án và chương trình phát triển chung, với sự giám sát đáng kể từ các kỹ sư đầu ngành trong khu vực tư nhân. Các nhà thầu quốc phòng cũng cần tham gia để đảm bảo việc tích hợp AI có ý nghĩa với phần cứng hiện có, như tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) và hệ thống phòng thủ tên lửa.
Năng lực tấn công đầu tiên, AI và các mối lo ngại về an toàn
Theo Tiến sĩ Manning Giám đốc Trung tâm Sáng kiến An ninh Quốc gia của Đại học Colorado, Mỹ có thể sẽ thận trọng khi đưa AI trực tiếp vào các hệ thống tấn công của mình. Thay vào đó, họ sẽ tiếp tục dựa vào kho vũ khí ICBM có khả năng hạt nhân thông thường làm nền tảng cho chiến lược răn đe hạt nhân của mình.
Một thành viên cấp cao không thường trú tại Trung tâm An ninh, Chiến lược và Công nghệ Strobe Talbott của Viện Brookings đồng tình rằng, hiện tại một cuộc tấn công hạt nhân có thể sẽ không xóa sổ được tất cả các
hệ thống tên lửa của đối phương ở một cường quốc như Mỹ, Trung Quốc hoặc Nga, do đó, khả năng răn đe toàn cầu vẫn còn nguyên vẹn.
Trong khi đó, Tiến sĩ Manning dự đoán rằng khả năng nhắm mục tiêu tên lửa được tăng cường bằng AI ước tính còn khoảng bốn năm nữa, nghĩa là cho đến lúc đó, các hệ thống tên lửa tấn công khó có thể chính xác hơn trong kịch bản tấn công phủ đầu so với hiện tại.
Sức mạnh đáng gờm của tên lửa Iran khiến Israel lo ngại
VOV.VN - Việc Iran phóng hàng trăm tên lửa đạn đạo vào Israel chỉ trong vài ngày đang làm dấy lên lo ngại rằng hệ thống phòng thủ tên lửa tinh vi của Tel Aviv có thể bị quá tải nếu xung đột kéo dài.
Các biện pháp đối phó với việc cảm biến trong không gian chiến đấu từ đáy biển đến không gian vũ trụ là những lĩnh vực nghiên cứu rất tích cực. Một vấn đề lớn hơn xung quanh AI và tên lửa là sự bất ổn địa chính trị được tạo ra do thực tế là Nga và Trung Quốc vượt qua các ranh giới an toàn và an ninh vũ khí hạt nhân mà Mỹ đặt ra cho chính mình và các đồng minh. Các hệ thống tên lửa siêu thanh của Mỹ như Dark Eagle được trang bị vũ khí thông thường, trong khi Nga và Trung Quốc có khả năng hạt nhân. Triều Tiên và Ấn Độ đang hướng đến phát triển vũ khí có khả năng hạt nhân.
Những vũ khí này đang được phát triển với chi phí rẻ hơn nhiều so với tên lửa thông thường của Mỹ, không chỉ vì Washington chi nhiều hơn cho vấn đề an toàn và giám sát mà còn vì nước này chi trả nhiều hơn cho quá trình nghiên cứu và phát triển như quyền sở hữu trí tuệ, kho lưu trữ dữ liệu và phần mềm.
Các đợt tấn công tên lửa liên kết
Một trong những ví dụ về sự phát triển công nghệ chiến trường liên quan đến công nghệ tên lửa và AI không phải của Mỹ đến từ tập đoàn MBDA của Châu Âu, nơi đã phát triển Orchestrike. Công cụ này cho phép phối hợp do AI điều khiển thông qua các liên kết dữ liệu tên lửa với tên lửa và các thuật toán chuyên dụng, tích hợp các tên lửa đang bay với nhau và với người điều khiển phóng chúng.
Hệ thống Orchestrike cho phép tên lửa phản ứng với các mối đe dọa và hợp tác với người điều khiển để giải quyết các thách thức chiến thuật và tăng khả năng sống sót cũng như hiệu suất tổng thể, đồng thời vẫn đảm bảo con người tham gia vào khả năng vận hành.
Về lâu dài, tên lửa được tăng cường AI sẽ tiếp tục phát triển về khả năng và trở nên tự chủ hơn. Không gian chắc chắn cũng sẽ được coi là một lĩnh vực tranh chấp trong các cuộc xung đột siêu cường trong tương lai có sự tham gia của các hoạt động phát triển tên lửa, với các trường hợp được ghi nhận về việc tên lửa trên mặt đất phá hủy vệ tinh.
Oanh tạc cơ B-2 và bom MOP: Vũ khí chủ lực trong cuộc không kích của Mỹ vào Iran
Chủ Nhật, 09:56, 22/06/2025
VOV.VN - B-2 Spirit, máy bay ném bom chiến lược tối tân trị giá 2 tỷ USD, và bom xuyên phá MOP là tâm điểm trong chiến dịch không kích các cơ sở hạt nhân ngầm của Iran do Mỹ phát động ngày 21/6.
Ngày 21/6 (theo giờ Mỹ), Mỹ triển khai cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào 3 cơ sở hạt nhân ngầm của Iran tại Fordow, Natanz và Isfahan. Đây là một trong những chiến dịch quân sự mạnh nhất của Mỹ tại khu vực trong những năm gần đây.
Nguồn tin quốc phòng cho biết, 6 máy bay ném bom tàng hình B-2 đã cất cánh từ căn cứ không quân Whiteman ở bang Missouri vào khoảng nửa đêm. Dù ban đầu có thông tin rằng các máy bay này bay về hướng tây tới Guam, thực tế chúng được cho là đã bay thẳng theo hướng Đông tới Iran – một động thái nghi binh có tính toán. Lộ trình trực tiếp chỉ mất khoảng 15 giờ, trong khi hành trình qua Guam kéo dài tới 30 giờ, không khớp với thời điểm cuộc tấn công.
Một máy bay ném bom B-2 Spirit lăn bánh trên đường băng tại căn cứ không quân Andersen ở Guam sau khi được điều động từ căn cứ Whiteman, bang Missouri. Ảnh: DVIDS/Reuters
Mục tiêu chính là khu phức hợp hạt nhân Fordow, nằm sâu trong lòng núi gần thành phố Qom và được xem là “trái tim” trong chương trình hạt nhân của Iran. Theo phóng viên an ninh quốc gia Jennifer Griffin của Fox News, mỗi chiếc B-2 mang theo 2 quả bom xuyên phá boongke MOP nặng 15 tấn. Mỗi lối vào của Fordow được cho là đã hứng ít nhất 2 quả bom loại này.
Tổng thống Donald Trump xác nhận trên Truth Social rằng việc ném bom Fordow. Các cơ sở Natanz và Isfahan – vốn là trung tâm làm giàu urani của Iran – cũng bị oanh kích. Trước đó, không quân Israel đã cố gắng đánh vào Natanz nhưng không thành công, trong khi lực lượng Mỹ được cho là đã xuyên phá được hệ thống phòng thủ ngầm.
B-2 Spirit được thiết kế theo dạng cánh bay liền khối, sử dụng vật liệu tổng hợp và lớp phủ đặc biệt giúp hạn chế tín hiệu radar. Máy bay được vận hành bởi hai phi công, có tải trọng vũ khí lên tới hơn 18 tấn và tầm bay không giới hạn nếu được tiếp nhiên liệu trên không.
Loại máy bay này được đưa vào phục vụ từ năm 1989 và tham chiến lần đầu trong chiến dịch NATO tại Kosovo năm 1999, với các đợt bay không ngừng nghỉ từ căn cứ tại bang Missouri tới Serbia. B-2 sau đó được sử dụng tại Afghanistan năm 2001 và gần đây là trong các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Houthi ở Yemen từ căn cứ Diego Garcia tại Ấn Độ Dương.
Hiện Không quân Mỹ chỉ sở hữu 20 chiếc B-2, tất cả đều đóng tại căn cứ Whiteman ở Missouri. Theo ước tính, mỗi chiếc B-2 có giá khoảng 2 tỷ USD tính theo thời giá hiện tại.
Trong chiến dịch tấn công Iran, B-2 được trang bị bom xuyên phá GBU-57A/B Massive Ordnance Penetrator (MOP). Đây là loại bom nặng hơn 14 tấn, mang theo khoảng 2.700kg thuốc nổ, được thiết kế để phá hủy các cơ sở quân sự kiên cố sâu dưới lòng đất. B-2 là loại máy bay duy nhất trong biên chế Mỹ có khả năng triển khai loại bom này.
Theo các nguồn tin của CNN, đây là lần đầu tiên MOP được sử dụng trong tác chiến thực tế. Trước chiến dịch, một số quan chức Mỹ từng đặt câu hỏi liệu loại bom này có đủ sức phá hủy hoàn toàn hệ thống hạt nhân được chôn sâu của Iran hay không. Dù vậy, MOP vẫn được đánh giá là vũ khí duy nhất có khả năng tiếp cận và tấn công các mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt như Fordow.
Ngoài máy bay ném bom B-2, cuộc không kích của Mỹ còn có sự tham gia của tiêm kích tàng hình F-22, F-16 và máy bay tác chiến điện tử EA-18 Growler. Tên lửa hành trình Tomahawk, được phóng từ tàu ngầm lớp Ohio, cũng được sử dụng để tấn công Natanz và Isfahan. Ước tính có khoảng 30 quả Tomahawk được sử dụng.
Song song với cuộc tấn công, Hải quân Mỹ ở phía đông Địa Trung Hải đã đánh chặn một số tên lửa được bắn trả trong lúc chiến dịch diễn ra.
Trong những ngày trước đó, Israel đã tiến hành làm suy yếu hệ thống phòng không và tên lửa của Iran, phá hủy các tổ hợp phòng không, mục tiêu chỉ huy và bệ phóng tên lửa. Kể từ khi tiến hành chiến dịch “Sư tử Trỗi dậy” ngày 13/6, Israel được cho là đã hạ gục hàng chục chỉ huy quân sự cấp cao của Iran và hơn một nửa năng lực tên lửa đạn đạo di động của nước này, thiết lập ưu thế trên không.
Hiện có khoảng 300 binh sĩ Mỹ đang phối hợp tác chiến tại Israel, vận hành hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD và Patriot, cùng lực lượng phòng không nước chủ nhà đánh chặn máy bay không người lái và tên lửa của Iran mỗi đêm.
Iran phóng loạt tên lửa đầu tiên sau đòn không kích của Mỹ
www.facebook.com
