“Không có mục tiêu rõ ràng”: Việc thiếu kế hoạch chiến tranh với Iran đã gây ra hỗn loạn và có thể cản trở quân đội Mỹ trong nhiều thập kỷ
Nhà Trắng đang phải đối mặt với thực tế về sự chuẩn bị chiến tranh yếu kém và điều kiện chiến thắng không rõ ràng.
Khi các máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel bắt đầu khai hỏa những loạt đạn đầu tiên của cuộc chiến ở Iran, kế hoạch thay đổi chế độ ở Tehran được Donald Trump đề xuất một cách sơ sài sắp phải đối mặt với thực tế của cuộc can thiệp lớn nhất của Mỹ vào Trung Đông kể từ khi bắt đầu cuộc chiến tranh Iraq năm 2003.
Thực tế đó đến rất nhanh.
175 người thiệt mạng khi một tên lửa Tomahawk của Mỹ bắn trúng một trường nữ sinh, dường như là do Lầu Năm Góc đã sử dụng dữ liệu mục tiêu lỗi thời cho cuộc tấn công. Hàng trăm tên lửa phòng không đã được sử dụng khi cuộc phản công tên lửa ban đầu của Iran phần lớn bị đẩy lùi – nhưng một máy bay không người lái đã đâm vào một trung tâm chỉ huy tạm thời ở Kuwait, khiến 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương.
Hàng chục nghìn công dân Mỹ bị mắc kẹt trong khu vực khi Bộ Ngoại giao vội vàng thành lập một lực lượng đặc nhiệm để sơ tán họ. Các cuộc tấn công của Mỹ giết chết Ayatollah Ali Khamenei cũng đã giết chết nhiều người kế nhiệm mà Mỹ ưa thích; và trong bài phát biểu đầu tiên của mình, Trump chỉ đơn giản nói với người dân Iran rằng “khi chúng tôi xong việc, hãy tiếp quản chính phủ của các bạn” – mà không đưa ra bất kỳ gợi ý nào về cách thức thực hiện điều đó.
Và chỉ riêng sáu ngày đầu tiên của cuộc chiến đã tiêu tốn của Mỹ 11,3 tỷ đô la, Lầu Năm Góc đã báo cáo với các thành viên Quốc hội – mặc dù không rõ liệu những con số đó có bao gồm chi phí tăng cường lực lượng hay hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ hay không. Hậu quả cuối cùng của việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đối với nền kinh tế thế giới vẫn còn phải chờ xem.
Căn cứ quân sự Mỹ bị trúng tên lửa của Iran
Các chính quyền trước đây đã từng lên kế hoạch cho một cuộc xâm lược Iran trong nhiều thập kỷ – nhưng với Trump ở Nhà Trắng, các nhà quan sát cho rằng vòng tròn cố vấn khép kín xung quanh ông, sự sụp đổ của quy trình liên ngành trong chính phủ và quá trình ra quyết định thất thường của ông đã khiến chiến dịch quân sự này khác biệt so với bất kỳ chiến dịch nào khác của Mỹ trong thời gian gần đây.
“Điều này khó khăn trong bất kỳ hoàn cảnh nào, nhưng đặc biệt là khi có quá ít bằng chứng về kế hoạch,” Philip Gordon, cựu cố vấn an ninh quốc gia của Kamala Harris và điều phối viên Nhà Trắng về Trung Đông dưới thời Barack Obama, cho biết.
Về tình trạng hỗn loạn ngày càng gia tăng ở Trung Đông, ông nói: "Thật ngạc nhiên khi Trump lại ngạc nhiên."
Ông Gordon, hiện đang làm việc tại Viện Brookings, cho biết chính quyền trước đây đã "nhiều lần và liên tục" "phân tích" các kịch bản xung đột tiềm tàng với Iran, nhưng thường xuyên gặp phải chính những vấn đề mà chính quyền Trump hiện đang đối mặt: Iran nhắm mục tiêu vào các nước láng giềng để đe dọa một cuộc chiến tranh khu vực và đóng cửa eo biển Hormuz, đe dọa thương mại dầu mỏ toàn cầu và đẩy giá năng lượng lên cao.
“Một trong những lý do chúng ta ký kết thỏa thuận hạt nhân mà không cố gắng thay đổi chế độ chính là vì điều đó đang thực sự xảy ra”, ông nói về Kế hoạch Hành động Toàn diện chung năm 2015 (JCPOA). Trump đã rút khỏi hiệp ước này vào năm 2018.
........
Nhà Trắng đang phải đối mặt với thực tế về sự chuẩn bị chiến tranh yếu kém và điều kiện chiến thắng không rõ ràng.
Khi các máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel bắt đầu khai hỏa những loạt đạn đầu tiên của cuộc chiến ở Iran, kế hoạch thay đổi chế độ ở Tehran được Donald Trump đề xuất một cách sơ sài sắp phải đối mặt với thực tế của cuộc can thiệp lớn nhất của Mỹ vào Trung Đông kể từ khi bắt đầu cuộc chiến tranh Iraq năm 2003.
Thực tế đó đến rất nhanh.
175 người thiệt mạng khi một tên lửa Tomahawk của Mỹ bắn trúng một trường nữ sinh, dường như là do Lầu Năm Góc đã sử dụng dữ liệu mục tiêu lỗi thời cho cuộc tấn công. Hàng trăm tên lửa phòng không đã được sử dụng khi cuộc phản công tên lửa ban đầu của Iran phần lớn bị đẩy lùi – nhưng một máy bay không người lái đã đâm vào một trung tâm chỉ huy tạm thời ở Kuwait, khiến 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương.
Hàng chục nghìn công dân Mỹ bị mắc kẹt trong khu vực khi Bộ Ngoại giao vội vàng thành lập một lực lượng đặc nhiệm để sơ tán họ. Các cuộc tấn công của Mỹ giết chết Ayatollah Ali Khamenei cũng đã giết chết nhiều người kế nhiệm mà Mỹ ưa thích; và trong bài phát biểu đầu tiên của mình, Trump chỉ đơn giản nói với người dân Iran rằng “khi chúng tôi xong việc, hãy tiếp quản chính phủ của các bạn” – mà không đưa ra bất kỳ gợi ý nào về cách thức thực hiện điều đó.
Và chỉ riêng sáu ngày đầu tiên của cuộc chiến đã tiêu tốn của Mỹ 11,3 tỷ đô la, Lầu Năm Góc đã báo cáo với các thành viên Quốc hội – mặc dù không rõ liệu những con số đó có bao gồm chi phí tăng cường lực lượng hay hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ hay không. Hậu quả cuối cùng của việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đối với nền kinh tế thế giới vẫn còn phải chờ xem.
Căn cứ quân sự Mỹ bị trúng tên lửa của Iran
Các chính quyền trước đây đã từng lên kế hoạch cho một cuộc xâm lược Iran trong nhiều thập kỷ – nhưng với Trump ở Nhà Trắng, các nhà quan sát cho rằng vòng tròn cố vấn khép kín xung quanh ông, sự sụp đổ của quy trình liên ngành trong chính phủ và quá trình ra quyết định thất thường của ông đã khiến chiến dịch quân sự này khác biệt so với bất kỳ chiến dịch nào khác của Mỹ trong thời gian gần đây.
“Điều này khó khăn trong bất kỳ hoàn cảnh nào, nhưng đặc biệt là khi có quá ít bằng chứng về kế hoạch,” Philip Gordon, cựu cố vấn an ninh quốc gia của Kamala Harris và điều phối viên Nhà Trắng về Trung Đông dưới thời Barack Obama, cho biết.
Về tình trạng hỗn loạn ngày càng gia tăng ở Trung Đông, ông nói: "Thật ngạc nhiên khi Trump lại ngạc nhiên."
Ông Gordon, hiện đang làm việc tại Viện Brookings, cho biết chính quyền trước đây đã "nhiều lần và liên tục" "phân tích" các kịch bản xung đột tiềm tàng với Iran, nhưng thường xuyên gặp phải chính những vấn đề mà chính quyền Trump hiện đang đối mặt: Iran nhắm mục tiêu vào các nước láng giềng để đe dọa một cuộc chiến tranh khu vực và đóng cửa eo biển Hormuz, đe dọa thương mại dầu mỏ toàn cầu và đẩy giá năng lượng lên cao.
“Một trong những lý do chúng ta ký kết thỏa thuận hạt nhân mà không cố gắng thay đổi chế độ chính là vì điều đó đang thực sự xảy ra”, ông nói về Kế hoạch Hành động Toàn diện chung năm 2015 (JCPOA). Trump đã rút khỏi hiệp ước này vào năm 2018.
........
