[Funland] Lượm lặt tin tức quân sự đó đây, có gì đăng nấy

[đội mũ_ lái xe]

10 quân bài của châu Âu ở Greenland để đối phó với Trump

Châu Âu sở hữu đòn bẩy thực sự trước những lời đe dọa của Donald Trump đối với Greenland – và thời gian đang đứng về phía họ. Châu Âu cần sử dụng đòn bẩy đó để nâng cao chi phí dự kiến của việc sáp nhập.

Mong muốn của Donald Trump chiếm Greenland là nghiêm túc. Đặc biệt là sau chiến dịch bắt giữ Nicolas Maduro ở Venezuela, Tổng thống Mỹ đã thể hiện rõ ý định của mình. Ông viết trên trang mạng Truth Social vào ngày 14/1: “Mỹ cần Greenland vì mục đích an ninh quốc gia”.

Châu Âu nên phản ứng ra sao? Trump hành động táo bạo hơn khi có những khoảng trống, sự mơ hồ và nỗi sợ hãi về sức mạnh của Mỹ. Nhiệm vụ của châu Âu là cùng nhau lấp đầy khoảng trống đó một cách bình tĩnh và chủ động. Tuyên bố chung ngày 6/1 của các nhà lãnh đạo châu Âu là một khởi đầu tốt và là tuyên bố mạnh mẽ thể hiện quyết tâm. Việc một số chính phủ tiếp tục triển khai quân đội đến Greenland cũng vậy, nhưng cần có thêm nhiều hành động khác nữa.

Tin tốt là trong tay châu Âu có đòn bẩy. Theo cách nói của Trump, họ có “những quân bài”. Thời gian là yếu tố quan trọng nhất, và ông muốn hành động sớm. Trump hiện đang phải đối mặt với sự chỉ trích từ cả hai đảng trong Quốc hội do chính sách ngoại giao ép buộc của ông, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 và việc kết thúc nhiệm kỳ tổng thống trong 3 năm nữa. Những thay đổi chính trị ở Greenland và bất kỳ lợi ích thương mại nào từ việc sáp nhập vào Mỹ sẽ cần một khoảng thời gian dài hơn thế rất nhiều để hiện thực hóa (nếu có thể). Bằng cách hành động nhanh chóng, các nhà lãnh đạo châu Âu có thể vượt mặt Chính quyền Trump. Thái độ thận trọng của họ trong lời nói là đúng đắn, và họ cũng phải nhìn nhận thách thức một cách sáng suốt và tỏ ra quyết đoán trong việc kiềm chế nguy cơ leo thang.

10 biện pháp được đề xuất dưới đây nhằm mục đích làm tăng phí tổn mà hành động đơn phương gây ra đối với chính trị, kinh tế và liên minh theo cách chóng vánh và rõ ràng đến mức Chính quyền Trump buộc phải suy nghĩ kỹ lưỡng – và cân nhắc chấp nhận điều gì đó tương tự như các thỏa thuận đầu tư và an ninh đã được Greenland và Đan Mạch đề xuất.

10 quân bài của châu Âu về Greenland:

1. Xây dựng một liên minh rõ ràng của châu Âu về Bắc Cực

2. “Châu Âu hóa” sự hiện diện an ninh tại Greenland

3. Đảm bảo sự ủng hộ chính trị cho Đan Mạch và Greenland

4. Cam kết trừng phạt những kẻ trục lợi từ việc chiếm đóng

5. Phát đi tín hiệu về điều kiện hợp tác Bắc Cực

6. Tận dụng sự mơ hồ của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) một cách chiến lược

7. Đẩy mạnh đầu tư châu Âu vào Greenland

8. Đối thoại với người dân Mỹ, chứ không chỉ với chính quyền

9. Coi đây như một cuộc diễn tập, chứ không phải một ngoại lệ

10. Bình thường hóa việc lập kế hoạch dự phòng

............

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Vì sao lần này lại khác?

Tầm quan trọng chiến lược của Greenland đối với Mỹ bắt nguồn từ thế kỷ 19, và các đời Chính quyền Mỹ liên tiếp đã thăm dò việc giành quyền sở hữu hòn đảo này. Kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai, Washington đã được hưởng quyền tiếp cận sâu rộng đối với Greenland theo Hiệp định phòng thủ Greenland năm 1951. Tuy nhiên, sự can dự của Mỹ ở Bắc Cực đã giảm sút sau Chiến tranh Lạnh. Washington từng vận hành 17 căn cứ và điều hơn 10.000 binh sĩ đóng quân ở Greenland, nhưng hiện nay họ chỉ duy trì 1 căn cứ duy nhất với số lượng ít binh sĩ. Năng lực phá băng vẫn còn hạn chế, và các nhà hoạch định chính sách và giới phân tích Mỹ ngày càng nói nhiều về việc “thất bại trong cuộc đua ở Bắc Cực” khi Nga và Trung Quốc mở rộng sự hiện diện của họ trong khu vực. Biến đổi khí hậu, băng vĩnh cửu tan chảy và triển vọng về các tuyến đường vận chuyển mới cũng như tiềm năng khai thác tài nguyên càng khuếch đại luận điệu này của Mỹ.

Sự ám ảnh của Trump đối với Greenland bắt đầu từ nhiệm kỳ đầu tiên, khi ông công khai đề xuất mua lại hòn đảo này. Các nhà lãnh đạo châu Âu phần lớn coi sự việc này như một điều kỳ lạ hơn là lời cảnh báo. Vậy mà Trump vẫn tiếp tục quan tâm tới Greenland. Ông đã mở lại lãnh sự quán Mỹ tại Nuuk vào năm 2020, và các quan chức làm việc với Trump mô tả sự tập trung của ông đối với việc mua lại Greenland là đặc biệt mãnh liệt và bền bỉ. Khi trở lại nắm quyền vào năm 2025, Trump coi đây là đòi hỏi thiết yếu về an ninh quốc gia và cáo buộc Đan Mạch đã không bảo vệ thỏa đáng vùng lãnh thổ này.

Các nỗ lực nhượng bộ của châu Âu đã diễn ra sau đó. Đan Mạch đề nghị Mỹ tăng cường hợp tác: Mở rộng quyền tiếp cận căn cứ và cơ sở hạ tầng, phối hợp an ninh chặt chẽ hơn ở Bắc Cực và sẵn sàng liên kết trong đầu tư khoáng sản. Mục đích của những đề nghị này là loại bỏ mọi lý do có thể có về an ninh cho việc sáp nhập lãnh thổ. Trump đã từ chối chúng. Điều đó cho thấy rõ rằng quyền tiếp cận, khoáng sản và hợp tác không phải là mục tiêu của ông. Song song với đó, Đan Mạch và Liên minh châu Âu (EU) đẩy mạnh can dự và đầu tư vào Greenland. Giữa tháng 12/2025, Cơ quan tình báo quốc phòng Đan Mạch lặng lẽ xếp Mỹ vào danh sách mối đe dọa tiềm ẩn về an ninh quốc gia – sự thay đổi sâu sắc đối với một quốc gia từng chiến đấu cùng lực lượng Mỹ ở Iraq và Afghanistan, chịu tổn thất cao nhất về nhân mạng so với dân số quốc gia trong số các đồng minh.

Vài ngày sau, Trump quả quyết khơi lại vấn đề này. Ông bổ nhiệm Thống đốc Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên của Mỹ tại Greenland, một vai trò liên quan trực tiếp đến tuyên bố chủ quyền của ông đối với vùng lãnh thổ này. Ông cũng bổ nhiệm nhà đầu tư mạo hiểm người Texas Thomas Dans làm người đứng đầu Ủy ban nghiên cứu Bắc Cực của Mỹ, càng củng cố sự chú trọng của Chính quyền Trump đối với Greenland như là trọng tâm trong chiến lược Bắc Cực của họ. Sau chiến dịch quân sự của Mỹ ở Venezuela, các nhân vật trong Chính quyền Trump hoặc những người thân cận với họ đã liên kết nó với Greenland và kế hoạch của Trump cho vùng lãnh thổ này. Bản thân Trump cũng đã thẳng thắn về điều này khi đăng tải trên trang mạng Truth Social vào ngày 14/1: “Bất cứ điều gì dưới mức sáp nhập đều không thể chấp nhận được”.

Những diễn biến này đã làm rõ bản chất của thách thức mà châu Âu đang phải đối mặt. Đây không phải là sự hiểu lầm cần được giải quyết thông qua đối thoại, cũng không phải là vấn đề “mặc cả”, đòi hỏi một lời đề nghị tốt hơn. Trump đã bác bỏ cả hai lời đề nghị hợp tác của châu Âu và sự nhượng bộ của Đan Mạch về quyền tiếp cận. Trong ngôn từ của ông, Greenland được nhìn nhận một cách nhất quán không phải trong quan hệ đối tác an ninh mà như một vấn đề về quyền sở hữu, sự tồn tại lâu dài và quyền kiểm soát. Quan điểm được thể hiện ở đây giống với mua bán bất động sản hơn là lập kế hoạch quốc phòng chiến lược. Hệ quả của những diễn biến này rất nghiêm trọng và có thể thử thách sự đồng lòng và gắn kết của châu Âu.

..........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Chiến lược châu Âu

1. Xây dựng một liên minh rõ ràng của châu Âu về Bắc Cực

Châu Âu nên nhân rộng mô hình nhóm liên lạc Ukraine cho khu vực Bắc Cực: Một liên minh thường trực gồm các quốc gia sẵn sàng tham gia (có thể là Canada, Pháp, Đức, Hà Lan và Anh, cũng như các nước Baltic và Bắc Âu) phối hợp với nhau về an ninh, đầu tư và các tín hiệu chính trị ở Bắc Cực. Có thể mời một đại diện của Ban tham mưu quốc tế của NATO khi thích hợp, theo khuyến nghị thứ sáu của bài viết này. Nhóm này cần hoạt động công khai, chính thức và bền vững – chứ không phải như một cuộc phản đối ngoại giao nhất thời.

2. “Châu Âu hóa” sự hiện diện an ninh tại Greenland

Sự hiện diện an ninh liên tục của châu Âu tại Greenland, được ngụy trang dưới hình thức bảo vệ cơ sở hạ tầng Bắc Cực, giám sát khí hậu và tìm kiếm cứu nạn, sẽ thay đổi đáng kể bối cảnh. Tại thời điểm viết bài này, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển đã triển khai số lượng nhỏ binh lính đến Greenland để hỗ trợ Đan Mạch. Sự hiện diện này càng mạnh mẽ, tín hiệu gửi đến Washington càng lớn.

Mục tiêu không phải là sánh ngang với sức mạnh của Mỹ, mà là chứng minh rằng người châu Âu đang giải quyết các mối đe dọa an ninh hiện tại bằng phản ứng tương xứng, có thể được tăng cường khi cần thiết. Điều này có thể được biện giải theo hướng đáp ứng yêu cầu của Chính quyền Trump về đảm nhận trách nhiệm chính đối với an ninh châu Âu. Một ví dụ có thể là tăng cường giám sát hàng hải (sử dụng cả máy bay đóng tại Greenland và máy bay được triển khai đến Keflavik ở Iceland) trong vùng biển xung quanh hòn đảo.

Ở đây, thời điểm rất quan trọng. Jeff Landry, Thống đốc bang Louisiana, Mỹ, đã nói về việc “lấy lòng” người dân Greenland. Điều này sẽ cần thời gian, ngay cả nếu Chính quyền có hành động kích động sự bất mãn trên đảo để đẩy nhanh tiến trình. Sự hiện diện của lực lượng an ninh châu Âu sẽ mang lại tính minh bạch về các mối đe dọa thực sự đối với Greenland và giảm nguy cơ các vụ gây rối trật tự công cộng nhỏ nhặt trở thành cái cớ để Mỹ can thiệp quân sự trên quy mô lớn và quyết liệt hơn.

3. Đảm bảo sự ủng hộ chính trị cho Đan Mạch và Greenland

Các quốc gia châu Âu – bao gồm cả những quốc gia nằm ngoài nhóm liên lạc được đề xuất ở giải pháp thứ nhất – nên coi Đan Mạch như một quốc gia tiền tuyến, chứ không chỉ là bên liên quan về mặt pháp lý. Điều đó có nghĩa là:

- Tuyên bố chung của EU-Đan Mạch-Greenland về vấn đề Greenland

- Tiếp tục duy trì các chuyến thăm thường xuyên của giới lãnh đạo châu Âu tới Copenhagen và Nuuk

- Thiết lập mối liên hệ rõ ràng giữa toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch và Greenland với toàn vẹn lãnh thổ của châu Âu

- Cam kết tổ chức hội nghị thượng đỉnh 2 năm một lần với các chính quyền ở Copenhagen và Nuuk

- Sẵn sàng hướng tới mối quan hệ gần gũi hơn giữa Greenland và EU, mở ra lựa chọn gia nhập EU nếu người dân Greenland mong muốn

- Tuyên bố thẳng thắn và nổi bật của châu Âu phản đối sự sáp nhập của Mỹ trước công chúng Mỹ, chẳng hạn như tại Hội nghị an ninh Munich sắp tới

Mục tiêu phải là biến vấn đề này thành vấn đề chủ quyền châu Âu, chứ không phải là tranh chấp song phương giữa một bên là Copenhagen và Nuuk với một bên là Washington.

........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

4. Cam kết trừng phạt những kẻ trục lợi từ việc chiếm đóng

Ủy ban châu Âu (hoặc một liên minh các quốc gia châu Âu bao gồm Anh) nên chuẩn bị và sau đó để lộ một đề xuất về kế hoạch trừng phạt nhằm vào các hành động của Mỹ ở Greenland, bao gồm:

- Các công ty khai thác tài nguyên Greenland dưới sự sáp nhập của Mỹ

- Các trung gian tài chính dưới sự sáp nhập của Mỹ, chú trọng thích đáng đến các phí tổn tiềm tàng đối với châu Âu

- Các cá nhân người Mỹ hoặc người nước thứ ba được hưởng lợi từ ngành nghề nào đó

- Chuyển giao nhanh chóng các lợi ích kinh tế, nhất là nếu chúng liên quan đến nguồn tài trợ không minh bạch hoặc có liên hệ với các nước thứ ba như Nga và Trung Quốc.

Kế hoạch này cần nêu rõ rằng những người có quan hệ chính trị, cũng như những nhượng bộ do các cá nhân như Tổng thống Mỹ đưa ra, sẽ phải chịu sự giám sát đặc biệt nghiêm ngặt.

Ở đây, các mốc thời gian cũng có thể hữu ích. Những dự án mà Trump đề cập sẽ mất nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ để hoàn thành. Nhiệm kỳ chính quyền của ông dự kiến kết thúc vào tháng 1/2029. Những người hưởng lợi từ hành động của ông có thể muốn rút lui nhanh chóng hoặc nhận trước các lợi ích, nhất là trong trường hợp có nguy cơ bị điều tra tại Mỹ. Điều này mở ra khả năng vay vốn hoặc bán tài sản cho các tổ chức có thể không đáp ứng đủ điều kiện theo các quy định về đầu tư nước ngoài.

Mục tiêu không phải là áp đặt các biện pháp trừng phạt ngay lập tức, mà là ngụ ý về cam kết trừng phạt kinh tế nhằm khiến các doanh nghiệp tư nhân của Mỹ phải cân nhắc kỹ trước khi cho rằng họ sẽ kiếm được tiền từ hành động của Trump. Nếu họ không tích cực ủng hộ hành động của Trump ở Greenland, thì ông sẽ bớt nhiệt tình với dự án này.

5. Phát đi tín hiệu về điều kiện hợp tác Bắc Cực

Châu Âu cần làm rõ rằng việc quản trị Bắc Cực, hợp tác khoa học và quyền tiếp cận cơ sở hạ tầng đòi hỏi thái độ tôn trọng chủ quyền. Các bên tham gia châu Âu (và Canada) ở khu vực Bắc Cực cần nhấn mạnh rằng sự hợp tác của họ trong Hội đồng Bắc Cực – diễn đàn quốc tế hàng đầu trong khu vực – hoàn toàn phụ thuộc vào sự tôn trọng này. Điều đó làm thay đổi cách nhìn nhận vấn đề, không còn tập trung vào “chủ nghĩa bài Mỹ” mà hướng tới một trật tự Bắc Cực dựa trên luật lệ, trong đó Mỹ sẽ tự cô lập mình nếu tiến hành chiếm Greenland.

6. Tận dụng sự mơ hồ của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) một cách chiến lược

Các nhà lãnh đạo châu Âu không nên nghiễm nhiên viện tới hay từ bỏ NATO. Thay vào đó, họ nên:

- Nhấn mạnh rằng NATO giả định các dàn xếp lãnh thổ dựa trên đồng thuận

- Đặt câu hỏi về nghĩa vụ liên minh trong trường hợp có hành vi đơn phương cưỡng ép về lãnh thổ

- Khơi gợi tranh luận về những hệ quả địa chính trị mang tính cấu trúc của việc một đồng minh đơn phương xâm lược lãnh thổ của một đồng minh khác trong liên minh quân sự

Sự mơ hồ về chiến lược liên quan đến NATO buộc giới tinh hoa Mỹ phải thảo luận nội bộ về hệ quả trong liên minh, thay vì để Trump định hình vấn đề như một phép thử về lòng trung thành.

..........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

7. Đẩy mạnh đầu tư châu Âu vào Greenland

Người dân Greenland vốn đã có mối quan hệ mật thiết với EU và thị trường chung của khối; bản thân họ cũng là công dân EU nhờ quốc tịch Đan Mạch. Châu Âu nên tận dụng các thỏa thuận và cấu trúc hiện có để tăng cường liên kết kinh tế, bao gồm cả thông qua:

- Cấp vốn cho cơ sở hạ tầng, đặc biệt là thủy điện và trung tâm dữ liệu, vận tải phục vụ du lịch và thương mại, cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc và phát triển công nghiệp ngành khai khoáng

- Các mối quan hệ hợp tác giáo dục và nghiên cứu nhằm hỗ trợ sự phát triển liên tục của lực lượng lao động Greenland

- Các dự án về khí hậu và môi trường, bao gồm đầu tư năng lượng xanh liên quan đến các mỏ đất hiếm trên đảo

Cần tập trung vào các dự án có tác động kinh tế tức thời, những dự án đang có sẵn thị trường (chẳng hạn như các đập thủy điện cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu). Sau đó, châu Âu nên so sánh các dự án này với những lợi ích dài hạn đầy nghi vấn mà Trump mô tả. Họ có thể cho người dân Greenland thấy rằng sự hào nhoáng của một cơn sốt đầu cơ sẽ nhanh chóng phai nhạt: Tài nguyên của vùng lãnh thổ này đã thuộc về người dân, nhưng quyền và quyền sở hữu có thể đối mặt với rủi ro pháp lý trong trường hợp bị Mỹ tiếp quản. Điều này có hai tác dụng: Củng cố quyền tự chủ của người dân Greenland và khiến bất kỳ nỗ lực “bảo hộ” nào mang tính cưỡng ép của Chính quyền Trump cũng được nhìn nhận rõ là mang màu sắc đế quốc chứ không phải hướng tới phát triển. Hơn nữa, việc củng cố mối quan hệ của Greenland với châu Âu thông qua đầu tư sẽ đảm bảo sự hợp tác bền vững, để ngăn chặn tốt hơn các hoạt động gây ảnh hưởng của Mỹ nhằm làm suy yếu vị thế của Đan Mạch và châu Âu trên đảo Greenland.

8. Đối thoại với người dân Mỹ, chứ không chỉ với chính quyền

Châu Âu nên đối thoại với người dân Mỹ, chứ không chỉ với chính phủ của họ. Điều này nên bao gồm:

- Âm thầm can dự với Quốc hội Mỹ, khơi gợi các cuộc thảo luận về giới hạn của việc lạm dụng quyền lực một cách trắng trợn. Đan Mạch đã làm rất tốt điều này và các đối tác, đồng minh truyền thống khác của Mỹ nên không ngừng noi theo. Sự tham gia toàn diện vào các cuộc tranh luận trên truyền thông và giữa các tổ chức nghiên cứu của Mỹ về Greenland – bao gồm cả phổ biến những hiểu biết về dư luận thực tế ở Greenland – có thể vạch trần những thông tin sai lệch của chính quyền trước ánh sáng.

- Can dự với các phe phái trong Chính quyền Mỹ, bao gồm cả các quan chức quân đội, những người ủng hộ việc kiềm chế ở Greenland, có quan hệ mạnh mẽ với châu Âu hoặc cả hai.

Greenland và Đan Mạch có thể làm rõ rằng họ hiểu ván cược này thuộc về Trump và các phụ tá của ông, chứ chưa được người Mỹ chấp thuận. Họ nên phát đi tín hiệu rằng trong trường hợp Chính quyền Mỹ tương lai phủ nhận và rút lại các bước đi cưỡng ép do đương kim Tổng thống thực hiện, họ sẽ đảo ngược các biện pháp trả đũa và đón nhận sự hợp tác mới vì an ninh lâu dài và đầu tư ở Greenland.

Châu Âu nên tránh công kích cá nhân Trump, thay vào đó tập trung vào nội dung kế hoạch của ông đối với Greenland. Họ nên chỉ ra rằng các đời Chính quyền Mỹ thuộc cả hai đảng đã giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ ở Greenland trong nhiều thập kỷ; rằng những tuyên bố của chính quyền hiện tại về các tàu Nga và Trung Quốc trong vùng biển Greenland đã bị phóng đại; rằng tất cả các yêu cầu của Mỹ đều có thể được đáp ứng trong khuôn khổ thỏa thuận năm 1951; và rằng logic của việc các quốc gia chỉ bảo vệ những gì họ sở hữu là không phù hợp với các đảm bảo an ninh trong NATO (cũng như những gì Trump đã hứa với các nước vùng Vịnh, các đồng minh châu Á và Ukraine).

Sự can dự này của châu Âu sẽ có ý nghĩa quan trọng theo thời gian, vì phí tổn của sự lạc hướng mang màu sắc đế quốc đang ngày càng thể hiện rõ trong chính trường nội bộ Mỹ. Nỗ lực hiện tại nhằm tiếp cận các phái đoàn lưỡng đảng của Mỹ, cũng như các chiến dịch gây ảnh hưởng trên truyền thông và nền tảng mạng xã hội, là những bước đi đúng hướng.



.........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

9. Coi đây như một cuộc diễn tập, chứ không phải một ngoại lệ

Các nhà lãnh đạo châu Âu nên nói thẳng điều mà bấy lâu nay vẫn được giữ im lặng: Nếu Mỹ có thể chiếm đoạt Greenland hôm nay, thì ngày mai họ có thể dùng đủ mọi cách để ép buộc các nước khác. Các lãnh đạo châu Âu cần sẵn sàng tuyên bố rõ rằng bất kỳ hành động nào xâm phạm chủ quyền Greenland và Đan Mạch sẽ trở thành cơ sở cho một chiến lược rộng lớn hơn của châu Âu nhằm đối phó với một nước Mỹ không còn coi chủ quyền của các đồng minh là bất khả xâm phạm. Trong các cuộc họp kín, họ nên giải thích rõ cho các quan chức Mỹ hiểu điều này sẽ có ý nghĩa như thế nào đối với ảnh hưởng và vị thế của Mỹ trên trường quốc tế.

10. Bình thường hóa việc lập kế hoạch dự phòng

Những gì châu Âu có thể chuẩn bị cho một sự kiện khiến lục địa của họ bị chia rẽ trong cách ứng phó là có hạn, nhưng việc lập kế hoạch dự phòng là hoàn toàn khả thi. Các nhà hoạch định chính sách nên sẵn sàng công khai tiến hành các cuộc diễn tập giả định trên giấy, đánh giá pháp lý và mô phỏng khủng hoảng liên quan đến Greenland, dưới vỏ bọc ngoại giao rằng đây là một biện pháp phòng ngừa thông thường. Nếu Mỹ thực sự chiếm Greenland, châu Âu sẽ cần một sự leo thang vượt xa những gì đã được nêu chi tiết ở đây. Cuộc thảo luận về cách ứng phó với tình huống đó cần phải bắt đầu ngay từ bây giờ.

Nước cờ của Mỹ, thử thách của châu Âu

Cuộc khủng hoảng Greenland đã trở thành thước đo xem liệu châu Âu có còn khả năng bảo vệ chủ quyền trên thực tế, chứ không chỉ trên nguyên tắc, khi các chuẩn mực pháp lý và thông lệ liên minh không còn đủ sức đáp ứng. Bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm chiếm giữ hòn đảo này sẽ phá vỡ giả định nền tảng của NATO rằng các thành viên liên minh không đe dọa sự toàn vẹn lãnh thổ của nhau. Điều đó cũng sẽ thử thách sự đoàn kết của EU. Nhiều năm qua, châu Âu cho rằng thử thách đó sẽ đến từ Nga. Giờ đây, nó có thể đến từ Mỹ, và điều đó buộc châu Âu phải xem xét lại cách thức tự vệ của mình, không chỉ khi Mỹ giảm bớt hỗ trợ, mà còn có thể chống lại Mỹ.

Việc người châu Âu nên áp dụng và phát triển các lựa chọn được mô tả ở đây như thế nào phụ thuộc vào hành động tiếp theo của Trump. Nói cách khác, để chọn đúng quân bài, họ phải xác định chính xác cuộc chơi. 10 biện pháp nói trên không nêu ra các hành động trả đũa chi tiết, và những biện pháp như vậy dường như còn quá sớm vào lúc này. Nếu được triển khai ngay bây giờ, thì chúng sẽ không thể ngăn chặn chiến dịch hiện tại của Mỹ và có thể làm suy yếu những nỗ lực thành công của châu Âu trong việc giữ cho Mỹ (phần nào) ủng hộ Ukraine. Tốt hơn hết, châu Âu nên lập kế hoạch dự phòng và chuẩn bị các lựa chọn phù hợp để ứng phó trước hành động cưỡng ép của Trump nếu và khi chúng được thực hiện. Tuy vậy, chương trình nghị sự nêu trên đáp ứng được những lo ngại được cho là của Mỹ ở Greenland, đồng thời làm rõ rằng việc cố gắng sáp nhập hòn đảo này dưới thời Trump sẽ dẫn tới tình huống vô cùng tốn kém và phức tạp. Đã đến lúc phải hành động.

 

[đội mũ_ lái xe]

Vòng đàm phán thứ hai tại Abu Dhabi dự kiến sẽ bắt đầu căng thẳng sau các cuộc tấn công "quy mô lớn" vào Kyiv

Tổng thống Ukraine và người đứng đầu NATO cho rằng cuộc tấn công có thể cản trở các cuộc đàm phán hòa bình khi nhiệt độ tiếp tục giảm mạnh.

Các quan chức cấp cao của Ukraine và Nga dự kiến sẽ gặp nhau tại Abu Dhabi vào thứ Tư để tiến hành vòng đàm phán thứ hai do chính quyền Trump làm trung gian. Cuộc đàm phán kéo dài hai ngày dự kiến sẽ tương tự như tháng trước , với sự tham gia của các nhà đàm phán từ Washington, Kyiv và Moscow. Donald Trump đã thể hiện thái độ lạc quan trong những tuần gần đây, nói rằng việc chấm dứt cuộc chiến kéo dài bốn năm đang trong tầm tay. Tuy nhiên, Moscow và Kyiv đã hạ thấp kỳ vọng, giảm nhẹ triển vọng về một bước đột phá ngay lập tức. Nếu các cuộc đàm phán thất bại một lần nữa, cuộc chiến kéo dài bốn năm có thể sẽ tiếp tục cho đến khi một bên đạt đến điểm giới hạn và buộc phải nhượng bộ.

Trước đó, Nga đã phát động cuộc tấn công "mạnh mẽ nhất" trong năm nay nhằm vào các cơ sở năng lượng bị tàn phá của Ukraine , Kyiv cho biết hôm thứ Ba. Ukraine nói rằng Nga đã tấn công bằng 71 tên lửa và 450 máy bay không người lái. Sáu người bị thương ở thủ đô, các quan chức cho biết, và một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào thành phố Zaporizhzhia ở phía nam cũng đã khiến hai thiếu niên thiệt mạng và ít nhất chín người bị thương. Bộ Quốc phòng Nga cho biết họ đã phát động "một cuộc tấn công quy mô lớn" nhằm vào "các doanh nghiệp thuộc tổ hợp công nghiệp quân sự và các cơ sở năng lượng của Ukraine".

Theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, các cuộc tấn công đã vi phạm thỏa thuận giữa Nga và Trump về việc không tấn công các hệ thống năng lượng của Ukraine trong mùa đông giá rét ; và lệnh ngừng bắn, mà Trump lần đầu tiên tuyên bố hôm thứ Năm , đáng lẽ phải tiếp tục cho đến thứ Sáu tuần này, Luke Harding đưa tin . Trong phát biểu sau các cuộc tấn công mới nhất, Trump kêu gọi Putin “chấm dứt chiến tranh”, đồng thời nói thêm rằng ông “muốn” người đồng cấp Nga gia hạn thời gian tạm ngừng tấn công ngắn ngủi, nhưng cho biết các cuộc tấn công mới không vi phạm cam kết mà Putin đã đưa ra với ông. “Chúng tôi sẽ chấp nhận bất cứ điều gì vì ở đó thực sự rất lạnh”, Trump nói. “Nhưng [cam kết] được đưa ra vào Chủ nhật và ông ấy đã thực hiện từ Chủ nhật này sang Chủ nhật tiếp theo.”

Nhiệt độ ban đêm đã giảm xuống -19 độ C ở Kyiv và -23 độ C ở Kharkiv, và hơn 1.100 tòa nhà dân cư ở Kyiv vẫn không có hệ thống sưởi ấm tính đến cuối ngày thứ Ba, Bộ trưởng Phục hồi Oleksiy Kuleba cho biết. “Lợi dụng những ngày lạnh nhất của mùa đông để khủng bố người dân quan trọng hơn đối với Nga so với việc sử dụng ngoại giao”, Zelenskyy nói, lên án vụ tấn công. Ông nói rằng Nga đã “một lần nữa phớt lờ những nỗ lực của phía Mỹ”, và viết trên X rằng vụ tấn công có nghĩa là công việc của các nhà đàm phán của ông “sẽ phải được điều chỉnh”.

Tại cuộc họp báo chung với ông Zelenskyy hôm thứ Ba, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết “các cuộc tấn công của Nga như đêm qua không cho thấy sự nghiêm túc về hòa bình”. Trong chuyến thăm của ông, một tín hiệu cảnh báo trên không đã vang lên khắp Kyiv. Ông Rutte nói Ukraine sẵn sàng “hợp tác” và đạt được thỏa thuận – có thể chấp nhận được đối với Kyiv – với phía Nga, nhưng nói thêm rằng cuộc tấn công là một “tín hiệu thực sự xấu” trước các cuộc đàm phán trong tương lai. Trong bài phát biểu trước Quốc hội Ukraine trước đó, ông lưu ý rằng bất kỳ thỏa thuận nào “cũng sẽ đòi hỏi những lựa chọn khó khăn”.

Zelensky nói với giới truyền thông rằng tư cách thành viên EU là một phần quan trọng của các đảm bảo an ninh, nhưng ông cho rằng điều quan trọng nhất là “người châu Âu sẽ sẵn sàng làm gì nếu Nga tấn công chúng ta một lần nữa và người Mỹ sẽ làm gì”. Ông Rutte đồng ý rằng Ukraine cần những cam kết ràng buộc và đảm bảo an ninh trong trường hợp Nga gây hấn trong tương lai. Theo một đề xuất được thảo luận giữa các quan chức Ukraine, châu Âu và Mỹ, Kyiv đã nhất trí với các đồng minh phương Tây rằng việc Nga liên tục vi phạm bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào trong tương lai sẽ dẫn đến phản ứng quân sự phối hợp giữa Mỹ và châu Âu, các nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận đã nói với Financial Times .

 

[đội mũ_ lái xe]

Máy bay không người lái của Iran mang lại cho Nga lợi thế quan trọng trong cuộc chiến ở Ukraine

Máy bay không người lái của Iran đã giúp Nga làm suy yếu hệ thống phòng không của Ukraine đồng thời bảo toàn tên lửa cho các cuộc tấn công chính xác tầm xa.

Trong khi bộ binh Nga đang sa lầy vào một cuộc chiến tranh tiêu hao dai dẳng , Moscow đang nỗ lực tận dụng lợi thế trên không – thông qua một đội quân máy bay không người lái ngày càng phát triển, do Iran cung cấp.

Đầu tháng 1, mảnh vỡ của một máy bay không người lái được tìm thấy ở Ukraine cho thấy Nga đang triển khai một mẫu máy bay không người lái tốc độ cao mới trong cuộc xung đột. Điều này đã khiến Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bày tỏ lo ngại về việc không theo kịp tốc độ này .

“Chúng tôi sản xuất khoảng 1.000 chiếc máy bay không người lái mỗi ngày. Chúng tôi thực sự sản xuất chúng, nhưng vẫn chưa đủ. Vẫn chưa đủ”, ông nói với các nhà lãnh đạo chính trị và doanh nghiệp tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới vào ngày 22 tháng 1 năm 2026.

Tình báo Ukraine cho rằng Moscow cũng sẽ sớm sản xuất 1.000 máy bay không người lái mỗi ngày, phần lớn nhờ sự hỗ trợ và trợ giúp kỹ thuật từ Iran. Mối quan ngại chính của Ukraine là việc Nga ngày càng tăng cường sản xuất máy bay không người lái tấn công tầm xa, loại máy bay mà nước này đã sử dụng trong các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu ở Ukraine.

Vai trò của Tehran trong việc cung cấp cho Nga hàng trăm máy bay không người lái tầm xa kiểu cảm tử đã được biết đến từ lâu. Nhưng điều ít được chú ý bên ngoài Ukraine là vai trò trung tâm của Iran trong việc dạy Nga cách tự sản xuất những máy bay không người lái này.

Việc sử dụng công nghệ của Iran đã giúp Nga phát triển một hạm đội máy bay không người lái tinh vi có khả năng làm suy yếu hệ thống phòng không của Ukraine và gây áp lực lên quyết tâm của nước này.

Bằng cách đó, Moscow có thể sử dụng những tên lửa đắt tiền hơn để thực hiện các cuộc tấn công chính xác tầm xa.

.........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Thiết kế tại Iran, sản xuất tại Nga

Cả Ukraine và Nga đều đã đẩy mạnh sản xuất máy bay không người lái kể từ khi cuộc xung đột hiện tại bắt đầu vào tháng 2 năm 2022.

Ban đầu, Nga không thể sản xuất số lượng lớn máy bay không người lái cảm tử, và quân đội nước này dường như không hiểu được vai trò quyết định mà máy bay không người lái tấn công tầm xa có thể đóng. Thay vào đó, Moscow đầu tư vào các loại vũ khí chiến trường truyền thống, chẳng hạn như tên lửa. Họ chủ yếu coi máy bay không người lái đảm nhiệm các vai trò thu thập thông tin tình báo, trinh sát và giám sát.

Tehran có chuyên môn mà Nga cần. Nước này cũng có mối quan hệ quốc phòng hiện hữu với Nga. Hơn nữa, đối mặt với nền kinh tế thiếu tiền mặt do lệnh trừng phạt kéo dài nhiều năm , Iran cần tiền.

Có lẽ từ đầu năm 2022, Tehran đã cung cấp máy bay không người lái và công nghệ máy bay không người lái cho Nga để sử dụng ở Ukraine. Cuối năm đó, Nga và Iran đã ký thỏa thuận thành lập một nhà máy sản xuất máy bay không người lái tấn công do Iran thiết kế tại Nga.

Với bản thiết kế và công nghệ của Iran, một nhà máy sản xuất ở Tatarstan, miền tây nước Nga, hiện đang sản xuất số lượng lớn máy bay không người lái ban đầu được thiết kế bởi Iran. Tại nhà máy này, Nga sản xuất Geran-2, tên gọi mà Moscow đặt cho máy bay không người lái tấn công Shahed-136 của Iran.

Dễ dàng nhận biết bởi hình dạng cánh tam giác, máy bay không người lái này đã tối ưu hóa một số tính năng thiết kế , chẳng hạn như tầm bay, thời gian hoạt động và khả năng chịu tải. Nó có thể mang theo khoảng 90 đến 110 pound thuốc nổ đi hàng trăm dặm.

Trong khi đó, thiết kế cánh tam giác tối ưu hóa khả năng bổ nhào chính xác, giúp ngăn ngừa hiện tượng chết máy ở tốc độ thấp và tăng tính ổn định của máy bay không người lái trong giai đoạn tấn công.

Những tính năng này cho phép nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng chiến lược với chi phí thấp hơn nhiều so với tên lửa tầm xa.

Nga hiện có thể sản xuất hàng trăm máy bay không người lái tấn công Geran-2 một chiều mỗi ngày. Và chẳng bao lâu nữa, họ có thể phóng hàng nghìn chiếc cùng lúc.

Nga cũng đang cải tiến và nâng cấp máy bay không người lái với các tính năng như định vị chính xác, đầu đạn mạnh hơn và động cơ mới.

Một số báo cáo cho rằng Nga đang thử nghiệm hệ thống đo từ xa và liên kết video để điều khiển máy bay không người lái từ xa, một cải tiến đáng kể so với thiết kế lập trình sẵn hiện tại, giúp cải thiện độ chính xác và tầm hoạt động. Iran cũng cung cấp cho Nga công nghệ để chế tạo một biến thể máy bay không người lái chạy bằng động cơ phản lực dựa trên Shahed-238, có khả năng bay nhanh hơn.

Được gọi là Geran-3, Nga đã sản xuất và sử dụng ít hơn loại máy bay không người lái này, với động cơ phản lực mạnh mẽ khiến chúng khó bị hệ thống phòng không Ukraine phát hiện và đánh chặn hơn. Các thế hệ máy bay không người lái mới hơn – Geran-4 và Geran-5 – đã được đưa vào sử dụng và dường như đã được triển khai trong cuộc chiến với Ukraine .

........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Ngay cả khi có bản thiết kế và sự hỗ trợ từ Iran, Nga vẫn phụ thuộc vào các nhà cung cấp phương Tây và Trung Quốc đối với một số linh kiện máy bay không người lái , nhiều trong số đó là công nghệ thương mại, có sẵn trên thị trường. Chúng bao gồm động cơ, bơm nhiên liệu, hệ thống GPS và định vị, chất bán dẫn và các linh kiện cho ăng-ten.

Để hỗ trợ Nga, Iran tận dụng mạng lưới môi giới và các công ty của mình để thu mua linh kiện phương Tây nhằm né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế.

Một mạng lưới mua sắm do công ty Sahara Thunder của Iran đứng đầu đã sử dụng các công ty vận tải biển ở UAE và Ấn Độ để bán cho Nga các máy bay không người lái và linh kiện chính hãng của Iran, đồng thời đàm phán thỏa thuận xây dựng nhà máy sản xuất .

Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã trừng phạt công ty này và các công ty khác liên quan đến việc bán máy bay không người lái, nhưng Iran đã thành lập các công ty mới để giúp Moscow mua các linh kiện. Nhiều nghiên cứu và báo cáo ghi nhận việc sử dụng các linh kiện nước ngoài trong các máy bay Geran-2 bị bắn rơi cho thấy Moscow tiếp tục mua các bộ phận này, gần như chắc chắn là với sự hỗ trợ của Iran .

Liên Hợp Quốc đã kết luận vào tháng 10 năm 2025 rằng việc Nga sử dụng máy bay không người lái tầm ngắn chống lại dân thường ở miền nam Ukraine cấu thành tội ác chống nhân loại và tội ác chiến tranh.

Vụ tấn công kéo dài hai ngày vào tháng 5 năm 2025 nhằm vào các thành phố Kharkiv ở phía đông bắc và Odessa ở phía nam của Ukraine đã cho thấy sức tàn phá và thiệt hại về người do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái gây ra.

Theo các bài báo trên tờ Kyiv Post , Nga đã phóng hơn 100 máy bay không người lái. Tại Kharkiv, ba khu phố bị thiêu rụi, trong đó có 90 cửa hàng, và hai người bị thương. Tại Odessa, máy bay không người lái đã giết chết một người và gây hư hại các tòa nhà dân cư.

Ngoài việc gây ra nỗi đau khổ về mặt tâm lý cho người dân Ukraine, những máy bay không người lái này còn có tác động sâu sắc đến chiến trường.

Ukraine đã đáp trả những thành công trên chiến trường của Nga với các máy bay không người lái do Iran thiết kế bằng cách đa dạng hóa các loại máy bay không người lái mà nước này sản xuất, tấn công cơ sở hạ tầng sản xuất máy bay không người lái của Nga và phát triển các công nghệ chống máy bay không người lái.

Một thỏa thuận cùng có lợi

Iran cũng được hưởng lợi từ chiến dịch khủng bố này. Đang chật vật với những tác động kinh tế của lệnh trừng phạt, Iran ước tính sẽ thu về từ 1 tỷ đến 1,75 tỷ đô la Mỹ từ thỏa thuận mua bán máy bay không người lái và cơ sở sản xuất. Nga được cho là đang trả cho Iran một phần số tiền đó bằng vàng .

Iran khó có khả năng ngừng hỗ trợ trong thời gian ngắn, xét đến những vấn đề kinh tế riêng của nước này. Việc giúp Moscow có được các linh kiện máy bay không người lái và thậm chí là sửa đổi các phiên bản mới của Geran-2 cũng sẽ mang lại lợi ích quân sự cho Iran khi nước này học được cách chế tạo và sử dụng các máy bay không người lái mới.

Nhưng bên hưởng lợi chính từ mối quan hệ này là Moscow. Nếu không có sự hỗ trợ của Iran, Nga sẽ phải đối mặt với những sự đánh đổi khó khăn hơn trên chiến trường. Máy bay không người lái giá rẻ cho phép Nga bảo toàn các tên lửa tiên tiến đắt tiền của mình cho các mục tiêu quan trọng nhất ở Ukraine và sử dụng các đàn máy bay không người lái lớn để nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng của Ukraine.

Và với việc cuộc tấn công trên bộ gần đây không mang lại nhiều tiến triển cho Moscow, điều đó có thể trở nên rất quan trọng khi cuộc chiến bước sang năm thứ năm.