[Funland] Lượm lặt tin tức quân sự đó đây, có gì đăng nấy

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào ưu thế công nghệ của Mỹ và Israel mà kết luận rằng, cán cân quân sự hoàn toàn nghiêng về phía họ thì sẽ là một cách đánh giá chưa đầy đủ. Thực tế cho thấy, Iran đã phát triển một mô hình chiến lược khác nhằm đối phó với sự chênh lệch về tiềm lực quân sự. Thay vì cố gắng xây dựng một lực lượng quân sự đối xứng với các cường quốc công nghệ, Tehran lựa chọn con đường phát triển các năng lực tác chiến phi đối xứng.

Một trong những trụ cột của chiến lược này là lực lượng tên lửa đạn đạo quy mô lớn. Nhiều năm qua, Iran đã đầu tư đáng kể vào việc phát triển các hệ thống tên lửa tầm trung có khả năng tiến công các mục tiêu trong toàn bộ khu vực Trung Đông. Những hệ thống như tên lửa Shahab-3 cho phép Iran tạo ra một năng lực răn đe đáng kể, ngay cả khi nước này không sở hữu một lực lượng không quân hiện đại tương đương với các đối thủ của mình. Khả năng phóng hàng loạt tên lửa từ nhiều vị trí khác nhau cũng khiến việc phòng thủ của đối phương trở nên phức tạp hơn.

Bên cạnh lực lượng tên lửa, Iran cũng chú trọng phát triển các hệ thống UAV. Những phương tiện không người lái này thường có cấu trúc tương đối đơn giản và chi phí sản xuất thấp, nhưng lại có thể được triển khai với số lượng lớn để gây áp lực đối với hệ thống phòng không của đối phương. Trong nhiều trường hợp, chiến thuật sử dụng UAV theo kiểu tiến công bầy đàn đã cho thấy hiệu quả đáng kể trong việc làm phân tán hoặc quá tải năng lực đánh chặn của đối phương. Điều đáng chú ý là chiến lược này cho phép Iran tạo ra sức ép quân sự với chi phí thấp hơn nhiều so với việc phát triển các hệ thống vũ khí công nghệ cao tương đương.

Ngoài ra, một yếu tố quan trọng khác trong chiến lược của Iran là việc xây dựng mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực. Những lực lượng này hoạt động tại nhiều địa bàn khác nhau ở Trung Đông và có thể tiến hành các hoạt động quân sự hoặc bán quân sự nhằm gây áp lực đối với đối phương. Từ góc độ chiến lược, mô hình này giúp Iran mở rộng phạm vi ảnh hưởng của mình mà không cần phải triển khai trực tiếp các lực lượng chính quy trên quy mô lớn.

Sự kết hợp giữa tên lửa, UAV và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm đã tạo ra một mô hình tác chiến đặc trưng của Iran. Đây không phải là một lực lượng quân sự có ưu thế công nghệ vượt trội, nhưng lại có khả năng tạo ra nhiều mối đe dọa cùng lúc đối với đối phương. Và chính sự phân tán đó khiến việc đối phó trở nên khó khăn hơn.

Từ những phân tích trên, có thể thấy rằng, cán cân quân sự tại Trung Đông mang tính chất bất đối xứng rõ rệt. Mỹ và Israel nắm giữ ưu thế về công nghệ, hệ thống vũ khí hiện đại và năng lực tác chiến truyền thống, đặc biệt là trong lĩnh vực không quân và tiến công chính xác tầm xa. Ngược lại, Iran dựa vào các chiến lược phi đối xứng nhằm bù đắp sự chênh lệch này, trong đó trọng tâm là phát triển tên lửa, UAV và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm. Điều đáng chú ý là trong nhiều trường hợp, mô hình bất đối xứng này vẫn có thể tạo ra những hiệu quả chiến lược đáng kể. Một lực lượng quân sự dù có ưu thế công nghệ lớn vẫn phải đối mặt với những thách thức khi phải phòng thủ trước các cuộc tiến công phân tán từ nhiều hướng khác nhau. Chính vì vậy, tương quan lực lượng trong cuộc xung đột này không thể được đánh giá chỉ bằng những chỉ số truyền thống như quy mô ngân sách quốc phòng hay số lượng vũ khí hiện đại.

Nói cách khác, cán cân quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran phản ánh một thực tế quan trọng của chiến tranh hiện đại: sức mạnh quân sự ngày nay không chỉ phụ thuộc vào công nghệ, mà còn phụ thuộc vào cách thức sử dụng công nghệ đó trong một chiến lược phù hợp. Đây là một nhận xét có tính nguyên tắc, đồng thời cũng là một bài học đáng chú ý đối với các nghiên cứu về nghệ thuật quân sự trong bối cảnh hiện nay.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

7. Đánh giá tổng thể cán cân quân sự

Từ các yếu tố trên cho thấy trước khi các chiến dịch quân sự bùng nổ, cán cân quân sự giữa các bên tham chiến có những đặc điểm đáng chú ý.

Thứ nhất, Mỹ và Israel nắm giữ ưu thế rõ rệt về công nghệ quân sự và khả năng tiến công chính xác tầm xa.

Thứ hai, Iran tuy không có ưu thế tương đương về công nghệ nhưng lại sở hữu các công cụ răn đe hiệu quả như lực lượng tên lửa và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.

Thứ ba, môi trường an ninh Trung Đông với nhiều lực lượng và liên minh chồng chéo khiến bất kỳ cuộc xung đột nào cũng có nguy cơ lan rộng thành một cuộc khủng hoảng khu vực.

Chính trong bối cảnh tương quan lực lượng phức tạp đó mà các chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã được hoạch định và triển khai. Những chiến dịch này cho thấy sự cạnh tranh quân sự giữa các bên và đi cùng với nó là sự biến đổi của nghệ thuật tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

III. CHIẾN DỊCH “CƠN THỊNH NỘ VĨ ĐẠI” CỦA MỸ

Trong lịch sử các chiến dịch quân sự hiện đại tại Trung Đông, chiến dịch mang mật danh “Cơn thịnh nộ vĩ đại” được xem là một trong những hoạt động quân sự có quy mô lớn và mức độ phức tạp cao. Đây không chỉ đơn thuần là một chiến dịch không kích, mà là một chiến dịch tổng hợp nhiều thành phần lực lượng (từ hải quân, không quân cho tới tác chiến mạng) nhằm đạt được những mục tiêu chiến lược sâu rộng. Điểm đáng chú ý là chiến dịch này không được triển khai theo mô hình chiến tranh truyền thống. Không có các mũi tiến công bộ binh quy mô lớn. Không có những chiến tuyến kéo dài hàng trăm km. Thay vào đó là một cấu trúc chiến dịch hoàn toàn khác: tiến côngtừ xa, đánh chính xác, đánh nhanh, đánh vào hệ thống. Đó chính là bản chất của chiến tranh hiện đại.

1. Bối cảnh ra đời của chiến dịch

Để hiểu đầy đủ chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, cần đặt nó trong bối cảnh địa - chính trị và quân sự của Trung Đông trong giai đoạn trước khi chiến dịch bùng nổ. Trong nhiều năm, căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đã không ngừng gia tăng. Các mâu thuẫn chiến lược giữa ba chủ thể này không chỉ liên quan tới các vấn đề song phương, mà còn gắn liền với cấu trúc quyền lực của toàn bộ khu vực Trung Đông. Một mặt, Washington coi Tehran là nhân tố thách thức trật tự khu vực do Mỹ dẫn dắt. Mặt khác, Iran lại xem sự hiện diện quân sự của Mỹ và các đồng minh là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia của mình. Hai nhận thức chiến lược này đối đầu với nhau. Và khi hai nhận thức chiến lược đối đầu, nguy cơ xung đột gần như là điều tất yếu. Những năm trước khi chiến dịch diễn ra, khu vực Trung Đông chứng kiến hàng loạt sự kiện làm gia tăng căng thẳng quân sự. Trước hết là sự gia tăng các hoạt động quân sự của các lực lượng ủy nhiệm thân Iran tại nhiều điểm nóng trong khu vực. Các nhóm vũ trang này, với sự hỗ trợ về tài chính, huấn luyện và vũ khí từ Tehran, đã tiến hành nhiều cuộc tiến công nhằm vào các mục tiêu được cho là có liên quan đến Mỹ và Israel. Một số cuộc tiến công sử dụng rocket, một số khác sử dụng UAV. Có cuộc quy mô nhỏ. Nhưng có cuộc lại mang tính chất thử nghiệm chiến lược. Điều đáng chú ý là các cuộc tiến công này diễn ra với tần suất ngày càng tăng. Tần suất tăng lên. Quy mô cũng tăng lên.

Từ góc nhìn của Washington, đó không còn là các sự kiện riêng lẻ. Đó là một xu hướng. Bên cạnh đó, chương trình phát triển tên lửa và UAV của Iran cũng đạt được nhiều bước tiến đáng kể. Các loại UAV tiến công giá rẻ, khả năng bay xa và mang đầu đạn lớn đã xuất hiện ngày càng nhiều trong các cuộc xung đột khu vực. Điều này khiến các nhà hoạch định chiến lược tại Washington và Tel Aviv lo ngại rằng, Iran đang xây dựng một năng lực răn đe phi đối xứng ngày càng hiệu quả.

Chương trình hạt nhân của Iran

Một yếu tố khác không thể bỏ qua là vấn đề chương trình hạt nhân của Iran. Trong nhiều năm, Mỹ và các đồng minh phương Tây đã bày tỏ quan ngại về khả năng Tehran phát triển năng lực hạt nhân quân sự. Mặc dù Iran khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích hòa bình, song nghi ngại từ phía phương Tây vẫn không giảm.

Sự thiếu lòng tin này đã tạo ra một môi trường chiến lược cực kỳ nhạy cảm. Trong bối cảnh đó, các cơ quan hoạch định chiến lược của Mỹ bắt đầu xem xét các phương án quân sự nhằm kiềm chế và làm suy yếu năng lực quân sự của Iran. Không phải chiến tranh tổng lực. Ít nhất là trong giai đoạn đầu. Thay vào đó là một chiến dịch tiến côngcó chọn lọc. Một chiến dịch có thể gây tổn thất lớn cho các năng lực quân sự then chốt của Iran, nhưng vẫn tránh leo thang thành một cuộc chiến tranh toàn diện. Đó chính là logic chiến lược dẫn tới việc hình thành kế hoạch cho chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”. Nói cách khác, chiến dịch này không phải là phản ứng tức thời. Nó là kết quả của quá trình chuẩn bị dài hơi. Chuẩn bị về thông tin tình báo. Chuẩn bị về lực lượng. Và chuẩn bị về phương án tác chiến.

......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

2. Mục tiêu chiến lược và chiến dịch

Mọi chiến dịch quân sự đều được thiết kế nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Tuy nhiên, trong chiến tranh hiện đại, mục tiêu của một chiến dịch không chỉ đơn thuần là tiêu diệt lực lượng đối phương. Thường thì nó phức tạp hơn nhiều. Chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại” cũng vậy. Nếu xét ở cấp độ chiến lược, mục tiêu lớn nhất của chiến dịch là làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran, đặc biệt là những năng lực có thể đe dọa trực tiếp đến lợi ích của Mỹ và các đồng minh trong khu vực. Nhưng mục tiêu này được cụ thể hóa thành nhiều mục tiêu nhỏ hơn.

Thứ nhất, phá hủy hoặc làm tê liệt một phần hệ thống cơ sở hạ tầng quân sự quan trọng của Iran. Những mục tiêu này bao gồm: Các căn cứ tên lửa; Các trung tâm chỉ huy quân sự; Các cơ sở nghiên cứu và sản xuất vũ khí; Các kho dự trữ UAV.
Những mục tiêu này không phải được lựa chọn ngẫu nhiên. Chúng được lựa chọn rất kỹ. Đánh vào những cơ sở đó có nghĩa là đánh vào “xương sống” của năng lực quân sự đối phương.

Thứ hai, làm suy yếu mạng lưới chỉ huy, kiểm soát của Iran. Trong chiến tranh hiện đại, nếu hệ thống chỉ huy bị gián đoạn, hiệu quả chiến đấu của lực lượng vũ trang sẽ giảm đáng kể. Vì vậy, các mục tiêu liên quan đến hệ thống thông tin quân sự, trung tâm điều hành và các cơ sở radar cảnh giới cũng nằm trong danh sách tiến công.

Thứ ba, gửi đi một thông điệp răn đe mạnh mẽ. Một chiến dịch quân sự không chỉ nhằm tiêu diệt mục tiêu vật chất. Nó còn mang ý nghĩa tâm lý và chính trị. Trong trường hợp này, Washington muốn chứng minh rằng, họ vẫn duy trì khả năng triển khai các chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Trung Đông bất cứ khi nào cần thiết.

Nói ngắn gọn: chiến dịch phải đạt hiệu quả quân sự. Nhưng đồng thời cũng phải đạt hiệu quả răn đe. Một mục tiêu quan trọng khác của chiến dịch là bảo vệ các đồng minh trong khu vực, đặc biệt là Israel. Trong nhiều năm, Israel luôn coi chương trình tên lửa của Iran là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia. Do đó, việc làm suy yếu năng lực tên lửa của Iran cũng được xem là một trong những mục tiêu then chốt của chiến dịch. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng chiến dịch được thiết kế với một giới hạn rõ ràng: tránh leo thang thành chiến tranh tổng lực. Đây là một ranh giới cực kỳ mong manh. Đánh quá nhẹ thì không đạt mục tiêu chiến lược. Nhưng đánh quá mạnh thì nguy cơ chiến tranh khu vực sẽ tăng lên. Vì vậy, chiến dịch được thiết kế theo nguyên tắc “tiến côngchính xác, giới hạn mục tiêu, kiểm soát leo thang”. Đó là nguyên tắc. Và cũng là thách thức lớn nhất của các nhà hoạch định chiến lược quân sự Mỹ.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

3. Tổ chức lực lượng tham gia chiến dịch

Chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại” không được tiến hành bởi một lực lượng đơn lẻ. Ngược lại, đây là một chiến dịch tổng hợp, trong đó nhiều thành phần lực lượng của Quân đội Mỹ được huy động và phối hợp chặt chẽ dưới sự chỉ huy thống nhất của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ. Đặc điểm nổi bật của chiến dịch này là cấu trúc lực lượng mang tính liên quân - đa miền tác chiến. Hải quân, không quân, lực lượng đặc nhiệm và lực lượng tác chiến mạng cùng tham gia trong một cấu trúc chiến dịch thống nhất. Không có lực lượng nào hoạt động độc lập. Mỗi thành phần đều đóng một vai trò riêng, nhưng tất cả được kết nối trong cùng một hệ thống chỉ huy, kiểm soát. Đây chính là điểm đặc trưng của chiến tranh hiện đại: sự hội tụ của nhiều miền tác chiến trong một chiến dịch duy nhất.

Hải quân

Trong cấu trúc chiến dịch, lực lượng hải quân giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ là lực lượng bảo đảm ưu thế trên biển, hải quân còn là nền tảng triển khai nhiều phương tiện tiến côngtầm xa. Nòng cốt của lực lượng hải quân tham gia chiến dịch là các nhóm tác chiến tàu sân bay của Hải quân Mỹ. Mỗi nhóm tác chiến xoay quanh một tàu sân bay lớp Nimitz hoặc lớp Gerald R. Ford. Một tàu sân bay như vậy không chỉ là một con tàu. Nó là một căn cứ không quân nổi. Và trong nhiều trường hợp, nó là căn cứ không quân linh hoạt nhất.

Trên mỗi tàu sân bay thường triển khai từ 60 đến 70 máy bay chiến đấu và máy bay hỗ trợ. Các máy bay này tạo thành một cánh không quân hải quân hoàn chỉnh, có khả năng thực hiện nhiều loại nhiệm vụ khác nhau, từ không chiến cho tới tiến công mặt đất. Trong chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, các máy bay chiến đấu chủ lực của hải quân bao gồm: F/A-18E/F Super Hornet; EA-18G Growler. Máy bay Super Hornet đảm nhiệm vai trò tiến côngchính xác vào các mục tiêu mặt đất. Trong khi đó, Growler đóng vai trò tác chiến điện tử, gây nhiễu radar và hệ thống thông tin của đối phương. Hai loại máy bay này thường hoạt động cùng nhau. Một chiếc tiến công. Một chiếc bảo vệ. Sự kết hợp đó tạo nên một gói tiến công hoàn chỉnh. Ngoài các tàu sân bay, lực lượng hải quân còn triển khai nhiều tàu khu trục và tàu tuần dương trang bị hệ thống chiến đấu Aegis. Nhiệm vụ chính của những con tàu này là:

Thứ nhất, bảo vệ nhóm tác chiến tàu sân bay trước các mối đe dọa từ tên lửa và máy bay đối phương.

Thứ hai, phóng tên lửa hành trình tiến công các mục tiêu trên đất liền. Loại tên lửa được sử dụng phổ biến trong các chiến dịch như vậy là tên lửa hành trình Tomahawk. Đây là loại vũ khí tiến công tầm xa có độ chính xác cao, được thiết kế để phá hủy các mục tiêu chiến lược như trung tâm chỉ huy, kho vũ khí hoặc căn cứ quân sự. Tên lửa Tomahawk có thể được phóng từ khoảng cách hàng nghìn km. Điều đó có nghĩa là tàu chiến có thể tiến công mục tiêu mà vẫn ở ngoài tầm phản công của nhiều hệ thống phòng thủ đối phương. Đó chính là ưu thế của tác chiến hải quân hiện đại.

Một yếu tố quan trọng khác trong cấu trúc lực lượng hải quân là tàu ngầm tiến công. Các tàu ngầm lớp Virginia hoặc lớp Los Angeles có thể bí mật tiếp cận khu vực chiến dịch và phóng tên lửa hành trình vào các mục tiêu được chỉ định. Tàu ngầm ít khi xuất hiện trên truyền thông. Nhưng trong thực tế, chúng đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Chúng hoạt động âm thầm. Nhưng hiệu quả chiến đấu thì rất rõ ràng.

......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Không quân

Nếu hải quân cung cấp nền tảng tiến công từ biển, thì không quân lại là lực lượng thực hiện phần lớn các đòn đánh chiến lược trong chiến dịch. Lực lượng này chủ yếu thuộc biên chế của Không quân Mỹ, được triển khai từ nhiều căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Một số máy bay chiến đấu hiện đại được sử dụng trong chiến dịch bao gồm: F-35 Lightning II; F-15E Strike Eagle; F-16 Fighting Falcon.

Trong số đó, F-35 đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Đây là máy bay tàng hình thế hệ thứ năm, được thiết kế để xâm nhập sâu vào không phận đối phương mà không bị radar phát hiện. Nhờ khả năng này, F-35 thường được sử dụng trong các nhiệm vụ tiến công các mục tiêu có giá trị cao. Các máy bay F-15E và F-16 đảm nhiệm vai trò tiến công bổ trợ. Chúng mang theo nhiều loại bom dẫn đường chính xác, cho phép tiến công các mục tiêu quân sự với sai số rất nhỏ. Bên cạnh các máy bay chiến đấu, chiến dịch còn sử dụng nhiều loại máy bay hỗ trợ. Một trong số đó là máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry. Loại máy bay này có nhiệm vụ giám sát không phận và điều phối hoạt động của các máy bay chiến đấu. Có thể hình dung E-3 như một trung tâm chỉ huy bay trên không. Ngoài ra, các máy bay tiếp dầu trên không như KC-135 Stratotanker cũng đóng vai trò rất quan trọng. Nhờ các máy bay này, các máy bay chiến đấu có thể hoạt động trong thời gian dài mà không cần quay về căn cứ. Khả năng tiếp dầu trên không giúp mở rộng đáng kể bán kính tác chiến của không quân Mỹ. Đây là một ưu thế mà không nhiều quốc gia trên thế giới có được.

Lực lượng đặc nhiệm

Trong các chiến dịch quân sự hiện đại, lực lượng đặc nhiệm thường được giao những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng nhưng ít khi được công khai rộng rãi. Trong chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, các đơn vị thuộc lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tham gia vào nhiều nhiệm vụ then chốt. Những nhiệm vụ này bao gồm:- Trinh sát chiến trường.- Chỉ thị mục tiêu cho các cuộc không kích.- Thu thập thông tin tình báo.

Một số đơn vị đặc nhiệm có thể đã được triển khai bí mật gần các khu vực mục tiêu để hỗ trợ cho các cuộc tiến công chính xác. Đây là một phương thức tác chiến đã được Mỹ sử dụng trong nhiều chiến dịch trước đây. Khi lực lượng đặc nhiệm có mặt gần mục tiêu, họ có thể cung cấp thông tin cực kỳ chính xác cho các phi công hoặc các đơn vị tên lửa, với lượng thông tin chính xác, thời gian thực. Khi đó, khả năng đánh trúng mục tiêu tăng lên đáng kể.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Lực lượng tác chiến mạng

Một thành phần ít được chú ý nhưng ngày càng quan trọng trong các chiến dịch quân sự hiện đại là lực lượng tác chiến mạng. Trong chiến dịch này, các đơn vị thuộc lực lượng tác chiến mạng của Mỹ đã tham gia vào nhiều hoạt động nhằm làm suy yếu hệ thống thông tin và chỉ huy của đối phương. Các hoạt động tác chiến mạng có thể bao gồm:

- Tiến công vào hệ thống máy tính quân sự;
- Làm gián đoạn hệ thống liên lạc;
- Gây nhiễu hoặc đánh lừa các hệ thống radar.

Những hoạt động này thường diễn ra trước hoặc đồng thời với các cuộc tiến công quân sự truyền thống. Tác chiến mạng không tạo ra những hình ảnh bùng nổ trên màn hình truyền hình. Không có tiếng nổ. Không có khói lửa. Nhưng tác động của nó thì rất lớn. Nếu hệ thống thông tin bị tê liệt, các đơn vị quân sự sẽ khó phối hợp với nhau. Nếu radar bị gây nhiễu, khả năng phòng thủ sẽ suy giảm. Nói cách khác, tác chiến mạng có thể làm suy yếu đối phương ngay từ trước khi quả bom đầu tiên được thả xuống.

Đánh giá chung về cấu trúc lực lượng

Tổng thể, lực lượng tham gia chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại” được tổ chức theo mô hình tác chiến đa miền. Hải quân cung cấp nền tảng tiến công từ biển. Không quân thực hiện các đòn đánh chiến lược. Lực lượng đặc nhiệm cung cấp thông tin chiến trường. Lực lượng tác chiến mạng làm suy yếu hệ thống chỉ huy của đối phương. Mỗi lực lượng đảm nhiệm một vai trò riêng. Nhưng điểm quan trọng nhất là sự phối hợp giữa các lực lượng. Không có sự phối hợp, ưu thế công nghệ sẽ không phát huy được hiệu quả tối đa. Nhưng khi các lực lượng hoạt động trong cùng một hệ thống chỉ huy, kiểm soát thống nhất, sức mạnh chiến đấu của toàn bộ chiến dịch sẽ tăng lên đáng kể. Đó chính là nguyên lý cơ bản của chiến tranh hiện đại.

4. Phương thức tác chiến chủ yếu

Nếu cấu trúc lực lượng quyết định “ai tham gia chiến dịch”, thì phương thức tác chiến lại trả lời câu hỏi quan trọng hơn: chiến dịch được tiến hành như thế nào. Trong chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, Quân đội Mỹ không lựa chọn cách đánh theo mô hình chiến tranh truyền thống. Không có các chiến tuyến bộ binh kéo dài. Không có các cuộc tiến công cơ giới quy mô lớn. Thay vào đó là một hệ thống tác chiến hoàn toàn khác. Một hệ thống dựa trên công nghệ cao. Một hệ thống dựa trên thông tin. Và quan trọng hơn cả: một hệ thống dựa trên các đòn tiến côngchính xác từ khoảng cách xa. Các phương thức tác chiến chủ yếu được sử dụng trong chiến dịch bao gồm: tiến công chính xác tầm xa, sử dụng tên lửa hành trình, triển khai UAV và tiến hành tác chiến điện tử. Những phương thức này không hoạt động tách rời. Chúng bổ trợ cho nhau. Khi được phối hợp hiệu quả, chúng tạo ra một cấu trúc tác chiến có khả năng gây tổn thất lớn cho đối phương mà vẫn hạn chế rủi ro cho lực lượng tiến công .

Tiến công chính xác tầm xa

Tiến công chính xác tầm xa là một trong những trụ cột của học thuyết tác chiến hiện đại của Quân đội Mỹ. Khái niệm này không đơn thuần chỉ việc tiến công từ xa. Điều quan trọng hơn là độ chính xác của đòn đánh. Trong nhiều thập niên trước, các cuộc không kích thường dựa vào bom rơi tự do với sai số tương đối lớn. Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ dẫn đường đã làm thay đổi hoàn toàn cách thức tiến hành chiến tranh trên không. Ngày nay, nhiều loại bom và tên lửa được trang bị hệ thống dẫn đường bằng vệ tinh, laser hoặc radar. Nhờ đó, sai số của vũ khí có thể giảm xuống chỉ còn vài mét. Sự thay đổi này có ý nghĩa chiến lược. Khi vũ khí có độ chính xác cao, lực lượng tiến công có thể lựa chọn những mục tiêu rất cụ thể. Không cần phá hủy cả một khu vực rộng lớn. Chỉ cần phá hủy đúng mục tiêu. Chỉ một mục tiêu. Chỉ một cơ sở. Nhưng nếu đó là cơ sở quan trọng trong hệ thống quân sự của đối phương, tác động chiến lược có thể rất lớn.

Trong chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, nhiều loại bom dẫn đường chính xác đã được sử dụng. Một trong số đó là bom dẫn đường vệ tinh JDAM. Đây là loại vũ khí được cải tiến từ bom thông thường, nhưng được bổ sung hệ thống dẫn đường bằng GPS.

Nhờ hệ thống này, JDAM có thể tiến công mục tiêu với sai số rất nhỏ ngay cả trong điều kiện thời tiết xấu. Một loại vũ khí khác được sử dụng trong các nhiệm vụ tiến công chính xác là bom GBU-39. Loại bom này có kích thước nhỏ nhưng độ chính xác cao và khả năng xuyên phá tốt, thích hợp để tiến công các mục tiêu kiên cố như hầm ngầm hoặc kho vũ khí. Ưu điểm lớn nhất của tiến côngchính xác tầm xa là giảm thiểu rủi ro cho lực lượng tiến công. Máy bay có thể phóng vũ khí từ ngoài khu vực phòng không mạnh của đối phương. Điều này đặc biệt quan trọng khi đối phương sở hữu nhiều hệ thống tên lửa phòng không. Ngoài ra, tiến công chính xác còn giúp giảm thiểu thiệt hại ngoài ý muốn đối với các khu vực dân sự. Đây là một yếu tố ngày càng được chú ý trong các chiến dịch quân sự hiện đại.

........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Tên lửa hành trình

Bên cạnh các đòn không kích bằng máy bay, tên lửa hành trình cũng đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch. Tên lửa hành trình là loại vũ khí có khả năng bay ở độ cao thấp, theo quỹ đạo phức tạp và tiến công mục tiêu với độ chính xác cao. Nhờ các hệ thống dẫn đường hiện đại, tên lửa có thể bay hàng nghìn km trước khi đánh trúng mục tiêu. Một trong những loại tên lửa hành trình được sử dụng phổ biến trong các chiến dịch của Mỹ là tên lửa Tomahawk. Đây là loại vũ khí đã được triển khai trong nhiều cuộc xung đột từ cuối Thế kỷ XX cho tới nay. Tên lửa Tomahawk có thể được phóng từ tàu chiến hoặc tàu ngầm. Sau khi rời bệ phóng, nó bay ở độ cao rất thấp để tránh bị radar phát hiện. Hệ thống dẫn đường của tên lửa sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm GPS và so sánh địa hình. Nhờ đó, tên lửa có thể bay qua nhiều khu vực phức tạp trước khi tiến công mục tiêu đã được lập trình sẵn.

Một ưu điểm lớn của tên lửa hành trình là khả năng tiến công đồng loạt. Trong một chiến dịch, hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm tên lửa có thể được phóng gần như cùng lúc nhằm vào nhiều mục tiêu khác nhau. Khi đó, hệ thống phòng không của đối phương phải đối mặt với một lượng mục tiêu rất lớn. Điều này làm tăng khả năng một số tên lửa có thể xuyên thủng hệ thống phòng thủ. Trong chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, tên lửa hành trình được sử dụng chủ yếu trong giai đoạn mở màn. Mục tiêu của các đòn tiến công này là phá hủy các hệ thống radar, trung tâm chỉ huy và các cơ sở phòng không của đối phương. Một khi các mục tiêu này bị vô hiệu hóa, không quân có thể tiến hành các cuộc không kích tiếp theo với rủi ro thấp hơn.

UAV trinh sát và tiến công

Hiện nay, UAV đã trở thành một thành phần không thể thiếu trong các chiến dịch quân sự hiện đại. Vai trò của chúng ngày càng mở rộng, từ trinh sát cho tới tiến côngtrực tiếp. Trong chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, nhiều loại UAV đã được triển khai. Một trong những loại UAV nổi bật là MQ-9 Reaper. Đây là loại UAV có khả năng bay trong thời gian dài và mang theo nhiều loại vũ khí. MQ-9 có thể thực hiện cả hai nhiệm vụ: trinh sát và tiến công . Trong nhiệm vụ trinh sát, UAV sử dụng các cảm biến quang học và hồng ngoại để theo dõi mục tiêu trên mặt đất. Hình ảnh và dữ liệu thu thập được sẽ được truyền về trung tâm chỉ huy theo thời gian thực. Thông tin thời gian thực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nó giúp các chỉ huy chiến dịch cập nhật tình hình chiến trường liên tục và đưa ra quyết định kịp thời.

Ngoài nhiệm vụ trinh sát, UAV cũng có thể được trang bị tên lửa dẫn đường chính xác như AGM-114 Hellfire để tiến công các mục tiêu có giá trị cao. Một ưu điểm quan trọng của UAV là khả năng hoạt động liên tục trong thời gian dài. Không giống như máy bay chiến đấu có phi công, UAV có thể bay hàng chục giờ mà không cần nghỉ. Điều này cho phép lực lượng quân sự duy trì sự giám sát liên tục đối với khu vực chiến trường. Sự hiện diện liên tục đó tạo ra một dạng ưu thế khác: ưu thế thông tin. Ai nắm được thông tin trước, người đó có lợi thế.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Tác chiến điện tử

Nếu tiến côngchính xác tầm xa và tên lửa hành trình đại diện cho sức mạnh hỏa lực, thì tác chiến điện tử lại đại diện cho một dạng sức mạnh khác: sức mạnh kiểm soát môi trường điện từ. Trong chiến tranh hiện đại, hầu hết các hệ thống quân sự đều phụ thuộc vào điện tử và thông tin. Radar, liên lạc vô tuyến, hệ thống dẫn đường, tất cả đều hoạt động trong môi trường điện từ. Điều đó có nghĩa là nếu môi trường điện từ bị kiểm soát, hiệu quả chiến đấu của đối phương có thể bị suy giảm đáng kể.

Trong chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, các máy bay tác chiến điện tử như EA-18G Growler đóng vai trò quan trọng trong việc gây nhiễu hệ thống radar của đối phương. Máy bay Growler được trang bị nhiều thiết bị gây nhiễu điện tử có khả năng làm gián đoạn hoạt động của radar phòng không. Khi radar bị gây nhiễu, khả năng phát hiện và theo dõi mục tiêu sẽ giảm. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các máy bay tiến công tiếp cận mục tiêu. Ngoài ra, tác chiến điện tử cũng có thể được sử dụng để gây nhiễu hệ thống liên lạc quân sự của đối phương. Khi các đơn vị quân sự không thể liên lạc với nhau, khả năng phối hợp tác chiến sẽ bị suy giảm đáng kể. Đây là một dạng tiến công “vô hình”. Không có tiếng nổ. Không có khói lửa. Nhưng tác động chiến thuật của nó thì rất rõ ràng.

Nhận xét về nghệ thuật tác chiến

Khi xem xét tổng thể các phương thức tác chiến được sử dụng trong chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, có thể nhận thấy một đặc điểm nổi bật: sự kết hợp giữa công nghệ cao và tổ chức chiến dịch linh hoạt. Tiến công chính xác tầm xa làm suy yếu các mục tiêu chiến lược. Tên lửa hành trình mở đường cho các đòn không kích. UAV cung cấp thông tin chiến trường liên tục. Tác chiến điện tử làm suy giảm hệ thống phòng thủ của đối phương. Mỗi phương thức đều có vai trò riêng. Nhưng sức mạnh thực sự nằm ở sự kết hợp giữa chúng. Đó chính là bản chất của nghệ thuật tác chiến trong chiến tranh hiện đại.

5. Diễn biến chiến dịch theo giai đoạn

Trong các chiến dịch quân sự hiện đại, diễn biến chiến dịch thường không diễn ra một cách ngẫu nhiên. Các đòn tiến công được tổ chức theo những giai đoạn nhất định, mỗi giai đoạn có mục tiêu riêng và phục vụ cho mục tiêu chiến lược tổng thể. Chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại” cũng được thiết kế theo logic đó. Không phải một cuộc tiến côngđơn lẻ. Không phải một loạt đòn đánh rời rạc. Đây là một chiến dịch nhiều giai đoạn. Mỗi giai đoạn chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo. Mỗi giai đoạn mở đường cho giai đoạn tiếp theo. Nhìn tổng thể, diễn biến chiến dịch có thể chia thành ba giai đoạn chủ yếu: Giai đoạn mở màn; Giai đoạn tiến công chiều sâu; Giai đoạn mở rộng mục tiêu. Ba giai đoạn này tạo thành một chuỗi hành động quân sự liên hoàn. Khi đặt cạnh nhau, chúng thể hiện rõ logic tác chiến của Quân đội Mỹ trong các chiến dịch hiện đại.

Giai đoạn mở màn

Trong hầu hết các chiến dịch quân sự hiện đại, giai đoạn mở màn thường đóng vai trò quyết định. Nếu giai đoạn này thành công, các giai đoạn tiếp theo sẽ thuận lợi hơn nhiều. Ngược lại, nếu giai đoạn mở màn không đạt mục tiêu, toàn bộ chiến dịch có thể bị kéo dài hoặc thậm chí thất bại. Chính vì vậy, giai đoạn mở màn của chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại” được chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Trước khi đòn tiến công đầu tiên được tiến hành, hệ thống tình báo của Mỹ đã tiến hành một quá trình thu thập thông tin kéo dài. Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau: vệ tinh trinh sát, máy bay không người lái, các hệ thống nghe lén điện tử và mạng lưới tình báo con người. Thông tin được phân tích. Mục tiêu được xác định. Các phương án tiến công được mô phỏng.

......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Sau nhiều vòng đánh giá, danh sách mục tiêu ưu tiên được hình thành. Những mục tiêu này chủ yếu liên quan đến hệ thống phòng không, trung tâm chỉ huy và các cơ sở quân sự quan trọng của Iran. Mục tiêu rất rõ: làm suy yếu khả năng phòng thủ của đối phương ngay từ đầu chiến dịch. Đòn tiến công mở màn thường được tiến hành vào ban đêm. Thời điểm ban đêm giúp giảm khả năng quan sát trực tiếp của đối phương và tạo yếu tố bất ngờ chiến thuật.

Trong chiến dịch này, các đòn tiến công đầu tiên chủ yếu được thực hiện bằng tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến và tàu ngầm của Hải quân Mỹ. Những quả tên lửa Tomahawk bay thấp, bám địa hình và tiếp cận mục tiêu theo các tuyến đường đã được lập trình sẵn. Một loạt mục tiêu bị tiến công gần như cùng lúc. Radar cảnh giới. Trung tâm điều khiển phòng không. Các trạm thông tin liên lạc. Đòn đánh diễn ra nhanh. Và bất ngờ. Trong nhiều trường hợp, khi các hệ thống radar phát hiện ra tên lửa thì đã quá muộn để đánh chặn. Cùng thời điểm đó, các máy bay tàng hình như F-35 Lightning II được triển khai để tiến công một số mục tiêu có giá trị cao. Nhờ khả năng tàng hình, những máy bay này có thể xâm nhập sâu vào không phận đối phương mà không bị radar phát hiện ngay lập tức. Các bom dẫn đường chính xác được thả xuống những mục tiêu đã được chỉ định từ trước. Sai số rất nhỏ nhưng tác động thì rất lớn.

Song song với các cuộc tiến công bằng hỏa lực, các đơn vị tác chiến điện tử cũng được triển khai để gây nhiễu hệ thống radar và thông tin liên lạc của đối phương. Máy bay EA-18G Growler bay ở khoảng cách an toàn và phát tín hiệu gây nhiễu mạnh. Mục tiêu là làm rối loạn hệ thống phát hiện và chỉ huy của đối phương. Trong nhiều trường hợp, radar vẫn hoạt động nhưng thông tin nhận được không còn chính xác. Một bức tranh nhiễu loạn. Một môi trường điện từ bị kiểm soát. Đó chính là điều mà lực lượng tiến công mong muốn. Sau nhiều giờ tiến công liên tục, một số cơ sở phòng không quan trọng của Iran bị vô hiệu hóa hoặc suy giảm đáng kể khả năng hoạt động.

Giai đoạn mở màn đạt được mục tiêu cơ bản: tạo ra “khoảng trống phòng thủ” để các lực lượng tiến công tiếp theo có thể hoạt động hiệu quả hơn.

....

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Giai đoạn tiến công chiều sâu

Sau khi các hệ thống phòng không trọng yếu của đối phương bị suy yếu, chiến dịch bước sang giai đoạn thứ hai: tiến công chiều sâu. Nếu giai đoạn mở màn nhằm phá vỡ “lá chắn”, thì giai đoạn tiến công chiều sâu nhằm đánh vào “cơ thể” của hệ thống quân sự đối phương. Các mục tiêu trong giai đoạn này bao gồm: Căn cứ tên lửa; - Kho dự trữ vũ khí; Cơ sở nghiên cứu quân sự; Trung tâm chỉ huy chiến lược. Đây là những mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Iran.Và đây cũng là những mục tiêu có ý nghĩa chiến lược.

Trong giai đoạn này, Không quân Mỹ đóng vai trò chủ đạo. Các máy bay chiến đấu thuộc lực lượng Không quân Mỹ xuất phát từ các căn cứ trong khu vực Trung Đông. Một số máy bay tiến công trực tiếp. Một số máy bay làm nhiệm vụ hộ tống. Một số khác thực hiện nhiệm vụ trinh sát. Như vậy, một hệ thống tác chiến nhiều lớp được hình thành. Máy bay trinh sát và UAV bay phía trước để cập nhật thông tin mục tiêu. Máy bay tàng hình tiến hành đòn tiến công đầu tiên. Máy bay chiến đấu thế hệ cũ hơn thực hiện các đòn đánh bổ trợ. Cấu trúc này không phải ngẫu nhiên. Nó được thiết kế để tối ưu hóa hiệu quả tác chiến.

Trong nhiều trường hợp, UAV như MQ-9 Reaper được sử dụng để theo dõi mục tiêu trong thời gian dài trước khi tiến công . Khi mục tiêu được xác nhận, máy bay chiến đấu hoặc UAV vũ trang sẽ thực hiện đòn đánh chính xác. Đòn đánh diễn ra nhanh. Và sau đó lực lượng tiến công rút khỏi khu vực. Chiến thuật này giúp giảm thiểu nguy cơ đối đầu trực tiếp với lực lượng phòng không còn lại của đối phương. Một điểm đáng chú ý trong giai đoạn này là sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng. Thông tin từ UAV được truyền về trung tâm chỉ huy. Trung tâm chỉ huy truyền lệnh cho máy bay chiến đấu. Máy bay chiến đấu tiến công mục tiêu. Một chuỗi hành động như vậy được thực hiện liên tục. Chuỗi hành động này diễn ra trong thời gian rất ngắn. Trong nhiều trường hợp, từ lúc phát hiện mục tiêu đến lúc tiến công chỉ mất vài phút. Đó là tốc độ của chiến tranh hiện đại.

Giai đoạn mở rộng mục tiêu

Sau khi nhiều mục tiêu chiến lược đã bị phá hủy hoặc suy yếu, chiến dịch bước sang giai đoạn thứ ba: mở rộng mục tiêu. Ở giai đoạn này, mục tiêu không còn giới hạn ở các cơ sở quân sự trọng yếu. Danh sách mục tiêu được mở rộng để bao gồm các cơ sở hỗ trợ hậu cần, kho tiếp tế và một số cơ sở hạ tầng có liên quan đến năng lực quân sự. Mục tiêu của giai đoạn này là làm suy yếu toàn diện khả năng duy trì chiến tranh của đối phương. Các cuộc không kích tiếp tục được tiến hành, nhưng cường độ có thể thay đổi tùy theo diễn biến chiến trường. Một số mục tiêu được tiến công lặp lại để bảo đảm chúng không thể nhanh chóng khôi phục hoạt động. Một số mục tiêu mới được bổ sung dựa trên thông tin tình báo cập nhật.

Ở giai đoạn này, vai trò của UAV càng trở nên quan trọng. Chúng bay liên tục trên khu vực chiến trường để theo dõi mọi hoạt động của đối phương. Nếu phát hiện dấu hiệu tái triển khai lực lượng hoặc di chuyển vũ khí, thông tin sẽ được chuyển ngay cho lực lượng tiến công. Và đòn đánh có thể được tiến hành chỉ vài phút sau đó. Đó là một vòng lặp liên tục: phát hiện - xác nhận - tiến công. Phát hiện - xác nhận - tiến công. Chu trình này lặp lại nhiều lần trong suốt giai đoạn cuối của chiến dịch. Kết quả là nhiều cơ sở quân sự của Iran bị phá hủy hoặc hư hại nặng. Một số cơ sở khác buộc phải tạm ngừng hoạt động do nguy cơ tiếp tục bị tiến công. Từ góc độ chiến dịch, giai đoạn mở rộng mục tiêu nhằm củng cố những kết quả đã đạt được trong hai giai đoạn trước.

Nói cách khác, nếu giai đoạn mở màn mở đường và giai đoạn tiến công chiều sâu đánh vào trung tâm hệ thống quân sự, thì giai đoạn mở rộng mục tiêu nhằm làm suy yếu toàn bộ cấu trúc hỗ trợ của hệ thống đó.

.....

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Nhận xét về diễn biến chiến dịch

Quan sát toàn bộ tiến trình của chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, có thể nhận thấy rằng, cách thức tổ chức và triển khai tác chiến của Mỹphản ánh khá rõ nét tư duy chiến tranh hiện đại của Quân đội Mỹ trong bối cảnh khoa học, công nghệ quân sự phát triển mạnh mẽ. Chiến dịch không được thiết kế theo mô hình đối đầu trực diện bằng lực lượng bộ binh quy mô lớn như trong nhiều cuộc chiến tranh của Thế kỷ XX, mà được tổ chức theo hướng khai thác tối đa ưu thế công nghệ, hỏa lực chính xác và hệ thống thông tin chiến trường. Nói cách khác, mục tiêu của chiến dịch không phải là kiểm soát chiến trường theo nghĩa truyền thống, mà là làm tê liệt năng lực chiến đấu của đối phương thông qua các đòn đánh có tính chọn lọc cao.

Trước hết, đặc điểm nổi bật của chiến dịch là việc ưu tiên sử dụng các phương tiện tiến công tầm xa thay cho phương thức triển khai lực lượng bộ binh quy mô lớn. Điều này phản ánh một xu hướng ngày càng rõ trong tư duy quân sự của Mỹ: giảm thiểu sự tham gia trực tiếp của lực lượng mặt đất trong giai đoạn đầu của chiến dịch, đồng thời sử dụng ưu thế không quân, tên lửa và các hệ thống vũ khí chính xác để tạo ra ưu thế chiến trường ngay từ đầu. Khi các mục tiêu quan trọng của đối phương bị phá hủy hoặc bị vô hiệu hóa, khả năng tổ chức kháng cự của họ sẽ suy giảm đáng kể. Cách tiếp cận này cho phép đạt được hiệu quả quân sự cao trong khi lại hạn chế tối đa tổn thất về nhân lực. Đây là một yếu tố ngày càng được coi trọng trong các chiến dịch quân sự hiện đại.

Một điểm đáng chú ý khác là sự lựa chọn mục tiêu trong chiến dịch. Thay vì triển khai các hoạt động tác chiến tiêu hao trên diện rộng nhằm phá hủy lực lượng đối phương theo kiểu truyền thống, chiến dịch tập trung vào những mục tiêu có giá trị chiến lược như trung tâm chỉ huy, cơ sở hạ tầng quân sự, hệ thống radar hoặc các kho vũ khí quan trọng. Việc tập trung hỏa lực vào các “nút thắt” của hệ thống quân sự đối phương cho phép tạo ra hiệu ứng lan tỏa trên toàn bộ cấu trúc chiến đấu của họ. Khi các trung tâm chỉ huy bị gián đoạn, hệ thống phòng không bị suy yếu hoặc chuỗi hậu cần bị phá vỡ, khả năng điều hành chiến trường của đối phương sẽ nhanh chóng rơi vào trạng thái rối loạn. Đây chính là logic của chiến tranh chính xác: đánh ít mục tiêu hơn nhưng đánh đúng mục tiêu quyết định.

Cùng với đó, chiến dịch cũng cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của ưu thế thông tin trong chiến tranh hiện đại. Nhờ sự hỗ trợ của các hệ thống trinh sát, giám sát và tình báo hiện đại, các lực lượng quân sự Mỹ có thể thu thập dữ liệu chiến trường với độ chính xác cao và gần như theo thời gian thực. Những dữ liệu này sau đó được tích hợp vào hệ thống chỉ huy, kiểm soát, cho phép các nhà chỉ huy nhanh chóng đánh giá tình hình và đưa ra quyết định tác chiến. Vì vậy, tốc độ xử lý thông tin và tốc độ ra quyết định trở thành một yếu tố then chốt trong tác chiến. Trong nhiều trường hợp, ưu thế về tốc độ quyết định có thể chuyển hóa trực tiếp thành ưu thế chiến trường.

Chính sự kết hợp giữa ba yếu tố: tiến công tầm xa, lựa chọn mục tiêu chiến lược và ưu thế thông tin, đã tạo nên một mô hình tác chiến mang tính đặc trưng của chiến tranh công nghệ cao. So với các cuộc chiến tranh trong Thế kỷ XX, mô hình này thể hiện sự thay đổi rõ rệt về cách thức sử dụng lực lượng. Số lượng binh sĩ tham gia trực tiếp vào chiến dịch có xu hướng giảm, nhưng mức độ phụ thuộc vào công nghệ lại tăng lên đáng kể. Các chiến tuyến cố định trên mặt đất không còn đóng vai trò trung tâm như trước đây, nhưng các đòn tiến công chính xác vào những mục tiêu then chốt lại trở thành yếu tố quyết định.

Nói cách khác, chiến tranh hiện đại đang chuyển dần từ mô hình đối đầu bằng khối lượng lực lượng sang mô hình cạnh tranh về công nghệ, thông tin và độ chính xác của hỏa lực. Đây chính là đặc trưng cơ bản của chiến tranh trong kỷ nguyên công nghệ cao, trong đó ưu thế chiến trường không còn được quyết định chủ yếu bởi số lượng binh sĩ hay quy mô chiến tuyến, mà bởi khả năng phát hiện mục tiêu nhanh hơn, ra quyết định nhanh hơn và đánh trúng mục tiêu với độ chính xác cao hơn đối phương.

.........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

6. Hiệu quả quân sự của chiến dịch

Đánh giá hiệu quả của một chiến dịch quân sự phải được nhìn nhận, tổng kết từ nhiều góc độ, trong đó không thể chỉ dựa vào số lượng mục tiêu bị phá hủy hay khối lượng hỏa lực được sử dụng. Trong nghiên cứu quân sự hiện đại hiện nay, hiệu quả chiến dịch thường được xem xét trên nhiều khía cạnh khác nhau: mức độ hoàn thành mục tiêu chiến dịch, tác động đối với năng lực quân sự của đối phương, khả năng duy trì ưu thế tác chiến và ảnh hưởng đối với môi trường chiến lược rộng lớn hơn.

Đối với chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại”, các đánh giá ban đầu cho thấy chiến dịch đã đạt được một số kết quả quân sự đáng kể. Trước hết là việc phá hủy hoặc làm suy giảm năng lực hoạt động của nhiều cơ sở quân sự quan trọng của Iran. Trong các đợt tiến công dồn dập, nhiều mục tiêu được xác định trước trong danh sách mục tiêu chiến dịch đã bị tiến công với độ chính xác cao. Các cơ sở radar cảnh giới, trung tâm chỉ huy chiến thuật và một số cơ sở liên quan đến hệ thống tên lửa đã bị vô hiệu hóa hoặc hư hại nặng. Việc mất đi một số cơ sở quan trọng như vậy đã gây ra những thiệt hại vật chất nhất định, nhưng chính trong cuộc tiến công đó, nó còn làm gián đoạn chuỗi chỉ huy, kiểm soát của lực lượng vũ trang Iran trong một khoảng thời gian nhất định.

Trong chiến tranh hiện đại, gián đoạn hệ thống chỉ huy đôi khi có tác động lớn không kém việc phá hủy lực lượng chiến đấu. Một hệ thống quân sự mạnh đến đâu cũng cần có sự phối hợp. Và sự phối hợp đó phụ thuộc vào hệ thống thông tin và chỉ huy. Nếu hệ thống đó bị gián đoạn, hiệu quả chiến đấu của các đơn vị có thể giảm đáng kể. Một kết quả đáng chú ý khác của chiến dịch là việc làm suy yếu một phần năng lực phòng không của Iran. Trong giai đoạn mở màn, các cuộc tiến công bằng tên lửa hành trình và bom dẫn đường chính xác đã nhắm vào nhiều cơ sở radar và trận địa phòng không của Iran. Điều này tạo ra một khoảng trống nhất định trong mạng lưới phòng thủ của Tehran, giúp các lực lượng tiến công của Mỹ và đồng minh có thể hoạt động thuận lợi hơn trong các giai đoạn tiếp theo của chiến dịch. Tuy không phải toàn bộ hệ thống phòng không bị phá hủy, nhưng một số mắt xích quan trọng đã bị loại khỏi vòng chiến. Và trong cả một hệ thống phòng thủ phức tạp và hiện đại, đôi khi chỉ cần mất một vài mắt xích là đủ để làm giảm hiệu quả tổng thể.

Chiến dịch cũng cho thấy hiệu quả của việc kết hợp nhiều phương tiện tác chiến khác nhau. Tên lửa hành trình Tomahawk được sử dụng để tiến công các mục tiêu cố định trong giai đoạn đầu. Sau đó, các máy bay chiến đấu và UAV tiếp tục thực hiện các đòn tiến công chính xác vào các mục tiêu mới được phát hiện. Chuỗi tiến công liên tục này đã tạo ra những áp lực đáng kể đối với hệ thống quân sự của Iran. Một yếu tố khác cần được xem xét là mức độ tổn thất của lực lượng tiến công. Theo các đánh giá ban đầu, chiến dịch được tiến hành với mức độ tổn thất tương đối thấp đối với lực lượng Mỹ và các đồng minh. Điều này phần lớn nhờ vào việc sử dụng các phương tiện tiến công tầm xa và công nghệ tàng hình, cho phép lực lượng tiến công hạn chế việc tiếp cận trực tiếp với hệ thống phòng thủ của đối phương. Nói cách khác, chiến dịch đã đạt được một mục tiêu quan trọng của chiến tranh hiện đại: gây tổn thất cho đối phương trong khi giảm thiểu rủi ro cho lực lượng của mình. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng, hiệu quả quân sự của chiến dịch không chỉ được đo bằng những thành công trên chiến trường.

Một số hạn chế cũng đã được ghi nhận.

Thứ nhất, không phải tất cả các mục tiêu chiến lược đều bị phá hủy hoàn toàn. Một số cơ sở quân sự của Iran được xây dựng với mức độ kiên cố cao hoặc nằm sâu dưới lòng đất, khiến việc phá hủy hoàn toàn trở nên khó khăn.

Thứ hai, Iran vẫn duy trì một số năng lực quân sự quan trọng, đặc biệt là lực lượng tên lửa và mạng lưới lực lượng ủy nhiệm trong khu vực. Điều này có nghĩa là, dù chiến dịch đã đạt được những kết quả đáng kể, nhưng vẫn chưa thể loại bỏ hoàn toàn các mối đe dọa chiến lược. Tuy nhiên, xét trên tổng thể, chiến dịch đã đạt được mục tiêu cơ bản: làm suy yếu đáng kể một số năng lực quân sự quan trọng của Iran và gửi đi một thông điệp răn đe mạnh mẽ tới các đối thủ của Mỹ.

.......

 

[gsm615]

Putin khoe trên diễn đàn kinh tế SPIEF 2026 "quân Nga đang tấn công toàn diện".
Khác hẳn với thực tế chiến trường, "chẳng có cuộc tấn công nào, chúng ta đang bị đẩy lùi".
Hậu quả của 1 hệ thống báo cáo láo, lừa dối cả tổng thống.

👮‍♂️ Украина 365 | Новости | Война |

Надули. Нагло обманули Подписаться! 🇺🇦

t.me

 

[đội mũ_ lái xe]

BA CHIẾN DỊCH QUÂN SỰ trong xung đột Mỹ, Israel - Iran

(Tiếp)

7. Đánh giá nghệ thuật tác chiến chiến dịch

Từ góc độ nghiên cứu quân sự, giá trị lớn nhất của việc phân tích một chiến dịch không phải để chỉ mô tả các sự kiện đã xảy ra. Điều quan trọng hơn là rút ra những nhận định về nghệ thuật tác chiến và những xu hướng phát triển của chiến tranh hiện đại. Chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại” cung cấp một ví dụ đáng chú ý về cách thức các lực lượng quân sự hiện đại tiến hành chiến tranh trong môi trường công nghệ cao.

Trước hết, chiến dịch cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của ưu thế thông tin. Trong suốt chiến dịch, các hệ thống trinh sát và giám sát (từ vệ tinh cho đến UAV) đã cung cấp lượng thông tin khổng lồ về tình hình chiến trường. Thông tin này được xử lý và phân tích gần như theo thời gian thực. Điều đó cho phép các chỉ huy chiến dịch đưa ra quyết định nhanh hơn đối phương. Trong chiến tranh hiện đại, tốc độ ra quyết định có thể quyết định thắng bại. Đây là nhân tố quan trọng trong chiến tranh hiện đại cường độ cao, tác chiến đa miền.

Một đặc điểm nổi bật khác của chiến dịch là việc sử dụng rộng rãi các phương tiện tiến công chính xác tầm xa. Các loại bom dẫn đường và tên lửa hành trình cho phép lực lượng tiến công phá hủy các mục tiêu chiến lược mà không cần triển khai lực lượng bộ binh quy mô lớn.

Điều này phản ánh một xu hướng rõ ràng trong chiến tranh hiện đại: giảm sự phụ thuộc vào lực lượng bộ binh truyền thống và tăng cường sử dụng hỏa lực chính xác. Tuy nhiên, chiến dịch cũng cho thấy, hỏa lực chính xác chỉ phát huy hiệu quả khi được hỗ trợ bởi một hệ thống trinh sát và chỉ huy hiệu quả. Không có thông tin chính xác, vũ khí chính xác cũng khó phát huy hết khả năng. Một yếu tố quan trọng khác trong nghệ thuật tác chiến của chiến dịch là sự phối hợp giữa nhiều lực lượng và nhiều miền tác chiến.

Trong chiến dịch này, các lực lượng hải quân, không quân, đặc nhiệm và tác chiến mạng đã hoạt động trong cùng một cấu trúc chiến dịch thống nhất. Hải quân cung cấp nền tảng tiến công từ biển. Không quân thực hiện các đòn đánh chiến lược. UAV cung cấp thông tin chiến trường. Lực lượng tác chiến điện tử làm suy yếu hệ thống phòng thủ của đối phương. Sự phối hợp này tạo nên một dạng tác chiến mà các học giả quân sự thường gọi là tác chiến đa miền. Đây là một trong những xu hướng nổi bật của chiến tranh trong Thế kỷ XXI.

Một nhận xét khác liên quan đến nghệ thuật tác chiến là việc kiểm soát mức độ leo thang của xung đột. Chiến dịch được thiết kế với mục tiêu gây tổn thất đáng kể cho đối phương nhưng vẫn tránh mở rộng thành một cuộc chiến tranh toàn diện. Điều này đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng trong việc lựa chọn mục tiêu và quy mô tiến công. Đánh đủ mạnh để đạt mục tiêu. Nhưng không quá mạnh để vượt qua ngưỡng leo thang chiến lược. Đây là một bài toán không đơn giản. Cuối cùng, chiến dịch cũng cho thấy một thực tế quan trọng của chiến tranh hiện đại: không có chiến thắng tuyệt đối. Ngay cả khi một chiến dịch đạt được nhiều mục tiêu quân sự, đối phương vẫn có thể duy trì một số năng lực chiến đấu và tiếp tục tham gia vào các cuộc cạnh tranh chiến lược dài hạn. Vì vậy, chiến dịch quân sự thường chỉ là một phần trong một bức tranh chiến lược lớn hơn.

.....

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

IV. CHIẾN DỊCH “SƯ TỬ GẦM” CỦA ISRAEL

Nếu chiến dịch “Cơn thịnh nộ vĩ đại” của Mỹ phản ánh cách tiếp cận chiến tranh công nghệ cao của một siêu cường toàn cầu, thì chiến dịch “Sư tử gầm” của Israel lại thể hiện một phong cách tác chiến khác: nhanh, quyết đoán và mang đậm dấu ấn chiến lược của một quốc gia luôn phải đối mặt với môi trường an ninh phức tạp. Trong nhiều thập kỷ qua, Israel đã xây dựng học thuyết quân sự dựa trên ba trụ cột chính là: Tiến công phủ đầu khi cần thiết; Duy trì ưu thế công nghệ; Tiến hành chiến tranh ngắn ngày nhưng có cường độ cao.

Ba trụ cột này không phải là khẩu hiệu mang tính lý thuyết. Chúng đã nhiều lần được thể hiện trong các chiến dịch quân sự của Israel tại Trung Đông. Chiến dịch “Sư tử gầm” cũng nằm trong logic đó. Không phải một cuộc chiến tranh tổng lực. Nhưng cũng không phải một đòn tiến công mang tính biểu tượng. Đây chính là một chiến dịch được thiết kế nhằm đạt được những mục tiêu chiến lược cụ thể trong thời gian tương đối ngắn.

1. Ý đồ chiến lược của Israel

Để hiểu chiến dịch “Sư tử gầm”, trước hết cần nhìn vào bối cảnh chiến lược của Israel. Trong nhiều năm, các nhà hoạch định chiến lược của Israel luôn coi chương trình hạt nhân của Iran là một trong những mối đe dọa an ninh nghiêm trọng nhất đối với sự tồn tại của quốc gia này. Quan điểm này được xuất hiện nhiều lần trong các tuyên bố chính trị. Điều này được phản ánh khá rõ trong các tài liệu chiến lược và học thuyết quân sự của Israel.

Từ góc nhìn của Tel Aviv, nếu Iran đạt được năng lực vũ khí hạt nhân, cán cân quyền lực tại Trung Đông có thể thay đổi một cách căn bản. Một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ gây ra những rủi ro trực tiếp đối với Israel. Và quan trọng hơn, nó còn có thể khuyến khích các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực hoạt động mạnh mẽ hơn, thách thức đến ổn định an ninh của chính Tel Aviv. Nói cách khác, mối đe dọa không chỉ nằm ở bản thân vũ khí hạt nhân. Mối đe dọa còn nằm ở những hệ quả chiến lược rộng lớn hơn. Chính vì vậy, trong nhiều năm qua, Israel đã theo đuổi một chiến lược nhất quán: ngăn chặn Iran đạt được năng lực hạt nhân quân sự bằng mọi biện pháp cần thiết.

Các biện pháp đó bao gồm hoạt động tình báo, chiến tranh mạng, các biện pháp ngoại giao và khi cần thiết sẵn sàng hành động quân sự. Chiến dịch “Sư tử gầm” được hình thành trong bối cảnh đó. Mục tiêu chiến lược của chiến dịch có thể được tóm lược trong ba điểm chính.

Thứ nhất, làm chậm đáng kể tiến trình phát triển chương trình hạt nhân của Iran.

Thứ hai, phá hủy hoặc làm suy yếu các cơ sở quân sự có liên quan trực tiếp đến năng lực hạt nhân và tên lửa của Iran.

Thứ ba, gửi đi một thông điệp răn đe rõ ràng rằng, Israel sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự để bảo vệ lợi ích an ninh cốt lõi của mình.

Ba mục tiêu này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Phá hủy cơ sở hạ tầng quân sự chỉ là phương tiện. Mục tiêu cuối cùng là thay đổi tính toán chiến lược của đối phương. Một điểm đáng chú ý là chiến dịch được thiết kế để tránh leo thang thành một cuộc chiến tranh toàn diện trong khu vực. Điều đó đòi hỏi sự lựa chọn mục tiêu rất cẩn trọng. Tiến công vào những mục tiêu có giá trị quân sự cao. Nhưng hạn chế tối đa thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng dân sự. Đây là một bài toán khó. Và cũng là đặc trưng của nhiều chiến dịch quân sự trong thời đại hiện nay.

2. Kế hoạch tác chiến của lực lượng không quân

Trong học thuyết quân sự của Israel, không quân luôn giữ vai trò trung tâm trong các chiến dịch tiến côngtầm xa. Điều này không phải ngẫu nhiên. Diện tích lãnh thổ tương đối nhỏ khiến Israel khó có thể duy trì các cuộc chiến tranh kéo dài trên nhiều mặt trận. Vì vậy, chiến lược quân sự của nước này thường nhấn mạnh vào các đòn tiến công nhanh và chính xác nhằm vào các mục tiêu chiến lược của đối phương. Trong chiến dịch “Sư tử gầm”, lực lượng chủ lực được giao nhiệm vụ thực hiện các đòn tiến công chính là lực lượng Không quân Israel. Không quân Israel từ lâu đã được đánh giá là một trong những lực lượng không quân có năng lực tác chiến cao nhất thế giới. Nước này sở hữu nhiều loại máy bay chiến đấu hiện đại, trong đó có các máy bay tàng hình thế hệ mới. Trong kế hoạch tác chiến của chiến dịch, các máy bay như F-35I và F-15I được giao những nhiệm vụ khác nhau.

Máy bay F-35I, với khả năng tàng hình và hệ thống cảm biến tiên tiến, được sử dụng để xâm nhập sâu vào không phận đối phương và tiến công các mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt.

Trong khi đó, F-15I với khả năng mang tải trọng vũ khí lớn đóng vai trò như nền tảng tiến công chủ lực đối với các mục tiêu có giá trị cao. Sự kết hợp giữa hai loại máy bay này tạo ra một cấu trúc tác chiến hiệu quả: Máy bay tàng hình mở đường; Máy bay tiến công hạng nặng thực hiện đòn đánh chính. Ngoài các máy bay chiến đấu, kế hoạch tác chiến còn bao gồm sự tham gia của nhiều phương tiện hỗ trợ khác. Máy bay tiếp dầu trên không cho phép các máy bay chiến đấu thực hiện các nhiệm vụ tiến công ở khoảng cách xa. Máy bay trinh sát và cảnh báo sớm cung cấp thông tin chiến trường theo thời gian thực. Các đơn vị tác chiến điện tử đảm nhiệm nhiệm vụ gây nhiễu hệ thống radar và thông tin liên lạc của đối phương. Tất cả các thành phần này được kết nối trong một mạng lưới chỉ huy, kiểm soát thống nhất. Một mạng lưới cho phép chia sẻ thông tin nhanh chóng. Một mạng lưới cho phép ra quyết định trong thời gian rất ngắn. Trong nhiều chiến dịch hiện đại, chiến thắng không chỉ phụ thuộc vào sức mạnh hỏa lực. Nó còn phụ thuộc vào khả năng xử lý và khai thác thông tin. Israel hiểu rất rõ điều đó. Vì vậy, kế hoạch tác chiến của chiến dịch “Sư tử gầm” được xây dựng dựa trên nguyên tắc kết hợp chặt chẽ giữa ưu thế thông tin, hỏa lực chính xác và tốc độ hành động.


.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

3. Tổ chức lực lượng tham gia chiến dịch

Trong các chiến dịch tiến công tầm xa của Israel, việc tổ chức lực lượng luôn được tiến hành theo nguyên tắc: tập trung hỏa lực vào mục tiêu chiến lược nhưng phân tán lực lượng triển khai để giảm thiểu rủi ro. Chiến dịch “Sư tử gầm” cũng không nằm ngoài nguyên tắc đó. Mặc dù, lực lượng nòng cốt của chiến dịch là không quân, nhưng trên thực tế chiến dịch này là sự phối hợp của nhiều thành phần khác nhau: không quân, tình báo quân sự, các đơn vị đặc nhiệm và các lực lượng hỗ trợ công nghệ cao. Trong đó, mỗi lực lượng đảm nhiệm một vai trò riêng. Và chỉ khi những vai trò đó được kết nối chặt chẽ, chiến dịch mới có thể đạt hiệu quả tối đa.

Lực lượng không quân Lực lượng chủ lực trực tiếp thực hiện các đòn tiến công là Không quân Israel. Trong nhiều thập kỷ qua, lực lượng này đã được Israel đầu tư mạnh mẽ cả về công nghệ lẫn chất lượng nhân lực. Không quân Israel được đánh giá là một trong những lực lượng không quân có khả năng tác chiến hiệu quả nhất thế giới. Trong chiến dịch “Sư tử gầm”, cấu trúc lực lượng không quân được tổ chức thành ba nhóm chính.

Nhóm thứ nhất là lực lượng xâm nhập tàng hình. Các máy bay F-35I được giao nhiệm vụ đảm nhiệm vai trò này. Đây là phiên bản tùy biến của dòng máy bay tàng hình F-35, được Israel tích hợp thêm nhiều hệ thống điện tử và vũ khí nội địa. Nhiệm vụ của các máy bay này không đơn thuần chỉ là tiến công. Trên thực tế, chúng còn đóng vai trò như những “trung tâm cảm biến bay”, thu thập thông tin chiến trường và truyền dữ liệu cho các lực lượng khác trên chiến trường. Một chiếc F-35I có thể phát hiện mục tiêu từ khoảng cách xa, chia sẻ dữ liệu với các máy bay khác và hỗ trợ quá trình ra quyết định của chỉ huy chiến dịch.

Nhóm thứ hai là lực lượng tiến công hạng nặng. Các máy bay F-15I được sử dụng cho nhiệm vụ này. Với khả năng mang tải trọng vũ khí lớn và tầm hoạt động xa, F-15I có thể thực hiện các đòn tiến công mạnh vào những mục tiêu kiên cố. Trong một số trường hợp, những mục tiêu được bảo vệ tốt hoặc nằm sâu dưới lòng đất đòi hỏi phải sử dụng các loại bom xuyên phá đặc biệt. Những vũ khí như vậy thường được mang bởi các máy bay tiến công hạng nặng.

Nhóm thứ ba là lực lượng hỗ trợ tác chiến. Nhóm này bao gồm máy bay tiếp dầu, máy bay cảnh báo sớm và các phương tiện trinh sát. Máy bay tiếp dầu cho phép các máy bay chiến đấu hoạt động ở khoảng cách rất xa so với lãnh thổ Israel. Điều này đặc biệt quan trọng khi các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Iran. Trong chiến tranh hiện đại, khoảng cách không còn là rào cản tuyệt đối. Nhưng khoảng cách vẫn là một thách thức lớn đối với các chiến dịch không kích.

.......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Các đơn vị đặc nhiệm

Bên cạnh lực lượng không quân, chiến dịch còn có sự tham gia của các đơn vị đặc nhiệm tinh nhuệ của Israel. Một trong những đơn vị nổi bật là Sayeret Matkal. Đây là đơn vị đặc nhiệm thuộc lực lượng tình báo Quân đội Israel. Đơn vị này chuyên được giao thực hiện các nhiệm vụ trinh sát sâu, thu thập thông tin chiến lược và trong một số trường hợp là chỉ thị mục tiêu cho các cuộc không kích.

Trong các chiến dịch tiến công tầm xa, đặc nhiệm thường được sử dụng theo hai cách. Thứ nhất là thu thập thông tin tại chỗ. Dữ liệu do vệ tinh hoặc UAV cung cấp đôi khi chưa đủ chi tiết. Các đơn vị đặc nhiệm có thể được triển khai bí mật để xác nhận mục tiêu. Thứ hai là chỉ thị mục tiêu bằng laser. Trong một số trường hợp, các đơn vị đặc nhiệm có thể đánh dấu mục tiêu bằng thiết bị laser, giúp máy bay tiến công thực hiện đòn đánh chính xác hơn. Việc triển khai đặc nhiệm trong lãnh thổ đối phương luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tuy nhiên, lợi ích chiến thuật mà nó mang lại đôi khi rất lớn. Một mục tiêu được xác nhận chính xác có thể quyết định thành công của cả một đợt không kích.

Lực lượng tình báo và tác chiến mạng

Một chiến dịch tiến công hiện đại không thể thiếu vai trò của tình báo. Israel từ lâu đã nổi tiếng với năng lực tình báo mạnh mẽ. Trong chiến dịch “Sư tử gầm”, các cơ quan tình báo như Mossad và Aman đóng vai trò quan trọng trong việc xác định mục tiêu và cung cấp thông tin chiến trường. Thông tin tình báo được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau: vệ tinh, hệ thống nghe lén điện tử, mạng lưới điệp viên và các phương tiện trinh sát không người lái. Tất cả các dữ liệu này được tổng hợp và phân tích để xây dựng danh sách mục tiêu chiến lược. Bên cạnh đó, lực lượng tác chiến mạng của Israel cũng tham gia hỗ trợ chiến dịch. Các hoạt động tiến công mạng có thể nhằm vào hệ thống thông tin liên lạc hoặc cơ sở hạ tầng công nghệ của đối phương. Mục tiêu là làm gián đoạn khả năng phản ứng của đối phương trong những giờ đầu của chiến dịch. Trong nhiều trường hợp, chiến tranh mạng không tạo ra những hình ảnh kịch tính như bom đạn. Nhưng tác động của nó có thể rất lớn.

4. Các mục tiêu tiến công chủ yếu

Một trong những yếu tố quyết định hiệu quả của chiến dịch quân sự là việc lựa chọn mục tiêu. Tiến công quá nhiều mục tiêu có thể làm phân tán lực lượng. Tiến công quá ít mục tiêu có thể không đạt được hiệu quả chiến lược. Vì vậy, danh sách mục tiêu của chiến dịch “Sư tử gầm” được lựa chọn rất cẩn thận. Những mục tiêu này có thể được chia thành ba nhóm chính.

Cơ sở hạt nhân

Nhóm mục tiêu quan trọng nhất là các cơ sở liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran. Một trong những cơ sở được nhắc đến nhiều trong các phân tích chiến lược là Natanz Nuclear Facility. Đây là một trong những trung tâm làm giàu uranium lớn của Iran.

Cơ sở này được xây dựng với mức độ bảo vệ rất cao, bao gồm các công trình ngầm và hệ thống phòng thủ nhiều lớp. Một cơ sở khác thường được đề cập là Fordow Fuel Enrichment Plant. Cơ sở này nằm sâu trong lòng núi, khiến việc tiến công bằng các loại vũ khí thông thường trở nên rất khó khăn. Khi quyết định tiến công những mục tiêu như vậy đòi hỏi Israel phải sử dụng các loại bom xuyên phá đặc biệt và phương án tiến công được tính toán kỹ lưỡng. Việc tiến công các cơ sở hạt nhân không chỉ nhằm phá hủy thiết bị. Quan trọng hơn, nó có thể làm gián đoạn toàn bộ quá trình phát triển chương trình hạt nhân. Trong một số trường hợp, việc khôi phục hoạt động của các cơ sở như vậy có thể mất nhiều năm.

Hệ thống phòng không

Trước khi có thể tiến công các mục tiêu chiến lược, lực lượng tiến công cần làm suy yếu hệ thống phòng không của đối phương. Vì vậy, các trận địa phòng không và hệ thống radar cảnh giới của Iran cũng nằm trong danh sách mục tiêu lựa chọn ban đầu của Israel. Một trong những hệ thống phòng không quan trọng của Iran là hệ thống tên lửa phòng không S-300. Hệ thống này được thiết kế để đánh chặn máy bay và tên lửa ở khoảng cách xa. Việc vô hiệu hóa các hệ thống phòng không như vậy có ý nghĩa rất lớn đối với toàn bộ chiến dịch. Nếu phòng không đối phương bị suy yếu, các lực lượng tiến công có thể hoạt động với mức độ rủi ro thấp hơn.

Trung tâm chỉ huy

Nhóm mục tiêu thứ ba là các trung tâm chỉ huy và kiểm soát của lực lượng vũ trang Iran. Những trung tâm này đóng vai trò điều phối hoạt động của các đơn vị quân sự trên chiến trường. Nếu hệ thống chỉ huy bị gián đoạn, các đơn vị chiến đấu có thể gặp khó khăn trong việc phối hợp hành động. Trong chiến tranh hiện đại, phá hủy hệ thống chỉ huy đôi khi có tác động lớn hơn việc phá hủy các đơn vị chiến đấu riêng lẻ. Một lực lượng quân sự mạnh nhưng mất liên lạc với cấp chỉ huy có thể trở nên kém hiệu quả. Đó chính là logic đằng sau việc đưa các trung tâm chỉ huy vào danh sách mục tiêu ưu tiên.

.........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

5. Phương thức tác chiến

Một đặc điểm nổi bật trong các chiến dịch quân sự của Israel là việc kết hợp linh hoạt giữa ưu thế công nghệ, tốc độ hành động và sự chính xác trong lựa chọn mục tiêu. Thay vì triển khai lực lượng quy mô lớn trên nhiều mặt trận, Israel thường ưu tiên các đòn tiến công tập trung, có độ chính xác cao và được tiến hành trong thời gian ngắn. Chiến dịch “Sư tử gầm” được xây dựng dựa trên chính triết lý tác chiến đó. Không phải chiến tranh tiêu hao. Không phải tiến công ồ ạt.

Đây là một chuỗi đòn đánh chính xác nhằm vào những điểm then chốt của hệ thống quân sự đối phương. Ba phương thức tác chiến chủ yếu được sử dụng trong chiến dịch gồm: Tiến công tầm xa; Tác chiến điện tử; Sử dụng phương tiện không người lái. Ba phương thức này không hoạt động độc lập. Chúng bổ trợ cho nhau và tạo thành một cấu trúc tác chiến tổng hợp.

Tiến công tầm xa

Tiến công tầm xa là trụ cột quan trọng nhất của chiến dịch. Khoảng cách địa lý giữa Israel và các mục tiêu chiến lược trong lãnh thổ Iran khiến các lực lượng tiến công phải vượt qua quãng đường hàng nghìn kilômét. Điều đó đặt ra yêu cầu rất cao về khả năng tác chiến của không quân. Để giải quyết thách thức này, kế hoạch tác chiến của Không quân Israel là dựa trên sự kết hợp giữa các máy bay chiến đấu tầm xa, máy bay tiếp dầu và hệ thống chỉ huy kiểm soát hiện đại. Các máy bay chiến đấu như F-35I đóng vai trò mở đường. Nhờ khả năng tàng hình và hệ thống cảm biến tiên tiến, chúng có thể xâm nhập sâu vào không phận đối phương mà không dễ bị phát hiện.

Sau khi các mục tiêu được xác định chính xác, các máy bay tiến công hạng nặng như F-15I sẽ tiến hành đòn đánh chính. F-15I có khả năng mang tải trọng vũ khí lớn và hoạt động ở tầm xa, điều này rất phù hợp với các nhiệm vụ tiến công chiến lược. Một yếu tố quan trọng khác trong các đòn tiến công tầm xa là việc sử dụng bom dẫn đường chính xác. Các loại bom dẫn đường bằng vệ tinh hoặc laser cho phép lực lượng tiến công đánh trúng mục tiêu với sai số rất nhỏ. Điều này đặc biệt quan trọng khi các mục tiêu nằm trong những khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt. Trong nhiều trường hợp, chỉ một hoặc hai quả bom chính xác cũng đủ để phá hủy một cơ sở quân sự quan trọng. Những đòn tiến công như vậy có hiệu quả chiến thuật cao nhưng hạn chế thiệt hại ngoài ý muốn. Đó chính là đặc điểm của chiến tranh công nghệ cao.

......

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

Tác chiến điện tử

Nếu tiến công tầm xa là “mũi giáo” của chiến dịch, thì tác chiến điện tử đóng vai trò như lá chắn và công cụ làm suy yếu đối phương. Trong môi trường chiến tranh hiện đại, hệ thống radar, thông tin liên lạc và mạng lưới dữ liệu đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với khả năng chiến đấu của một lực lượng quân sự. Một lực lượng có thể sở hữu nhiều vũ khí hiện đại, nhưng nếu hệ thống thông tin bị gián đoạn, hiệu quả tác chiến của lực lượng đó sẽ giảm mạnh. Israel hiểu rõ điều này. Vì vậy, ngay từ giai đoạn đầu của chiến dịch, các đơn vị tác chiến điện tử đã được triển khai để gây nhiễu hệ thống radar và thông tin liên lạc của Iran. Các tín hiệu gây nhiễu có thể khiến radar của đối phương nhận được những dữ liệu không chính xác hoặc mất khả năng theo dõi mục tiêu.

Trong một số trường hợp, hệ thống phòng không có thể “nhìn thấy” mục tiêu nhưng không thể xác định chính xác vị trí của chúng. Khi điều đó xảy ra, khả năng đánh chặn sẽ giảm đáng kể. Bên cạnh gây nhiễu radar, các hoạt động tác chiến điện tử còn nhằm vào hệ thống liên lạc quân sự. Nếu các đơn vị phòng không không thể liên lạc với trung tâm chỉ huy, quá trình ra quyết định sẽ chậm lại. Và trong chiến tranh hiện đại, chậm vài phút đôi khi đã là quá muộn. Một hệ thống phòng không mạnh nhưng bị cô lập về thông tin có thể trở nên kém hiệu quả hơn nhiều so với thiết kế ban đầu. Đó chính là mục tiêu của các hoạt động tác chiến điện tử.

Sử dụng UAV

Một yếu tố ngày càng quan trọng trong chiến tranh hiện đại là việc sử dụng các phương tiện không người lái. Trong chiến dịch “Sư tử gầm”, UAV được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau: trinh sát, giám sát chiến trường và trong một số trường hợp là tiến công mục tiêu. Israel từ lâu đã được coi là một trong những quốc gia tiên phong trong lĩnh vực công nghệ UAV. Các loại UAV như IAI Heron và Hermes 900 được sử dụng rộng rãi trong các nhiệm vụ trinh sát. Những phương tiện này có thể bay liên tục trong nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày, và cung cấp hình ảnh chiến trường theo thời gian thực.

Thông tin do UAV thu thập được truyền về trung tâm chỉ huy và chia sẻ với các máy bay chiến đấu đang tham gia chiến dịch. Điều này tạo ra một vòng lặp thông tin rất nhanh: phát hiện mục tiêu - xác nhận - tiến công. Chu trình này có thể diễn ra chỉ trong vài phút. Trong một số trường hợp, UAV vũ trang cũng được sử dụng để tiến công các mục tiêu nhỏ hoặc các mục tiêu xuất hiện bất ngờ trên chiến trường. Ưu điểm của UAV là chúng có thể hoạt động trong môi trường nguy hiểm mà không đặt phi công vào rủi ro. Điều đó khiến UAV trở thành một công cụ ngày càng quan trọng trong các chiến dịch quân sự hiện đại.

6. Phối hợp tác chiến với Mỹ

Mặc dù chiến dịch “Sư tử gầm” được tiến hành chủ yếu bởi lực lượng quân sự của Israel, nhưng vai trò của Mỹ trong chiến dịch này cũng rất đáng chú ý. Quan hệ quân sự giữa Israel và Mỹ đã được xây dựng trong nhiều thập kỷ. Hai nước duy trì mức độ hợp tác rất sâu rộng trong nhiều lĩnh vực: chia sẻ thông tin tình báo, phát triển công nghệ quân sự và huấn luyện lực lượng. Trong bối cảnh đó, việc phối hợp tác chiến giữa hai nước trong một chiến dịch quân sự quy mô lớn không phải là điều bất ngờ.

Hỗ trợ tình báo

Một trong những lĩnh vực hợp tác quan trọng nhất là chia sẻ thông tin tình báo. Mỹ sở hữu một hệ thống trinh sát toàn cầu với mạng lưới vệ tinh và các phương tiện thu thập thông tin hiện đại.

Dữ liệu do hệ thống này cung cấp có thể giúp xác định chính xác vị trí của các mục tiêu chiến lược. Trong chiến dịch “Sư tử gầm”, các nguồn thông tin tình báo từ phía Mỹ đã góp phần quan trọng trong việc xây dựng danh sách mục tiêu. Những dữ liệu này giúp Israel hiểu rõ hơn về cấu trúc và vị trí của các cơ sở quân sự trong lãnh thổ Iran. Thông tin chính xác là nền tảng của mọi chiến dịch tiến công chính xác. Không có thông tin chính xác, vũ khí hiện đại cũng khó phát huy hiệu quả.

Hỗ trợ hậu cần và kỹ thuật

Bên cạnh thông tin tình báo, Mỹ còn cung cấp một số hỗ trợ về hậu cần và kỹ thuật. Các hệ thống vũ khí hiện đại của Israel, đặc biệt là các máy bay chiến đấu thế hệ mới, phần lớn được phát triển dựa trên công nghệ Mỹ. Việc duy trì và vận hành những hệ thống này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hai nước. Ngoài ra, Mỹ cũng duy trì một mạng lưới căn cứ quân sự rộng lớn tại Trung Đông. Mạng lưới này tạo ra một môi trường chiến lược thuận lợi cho các hoạt động quân sự của Israel trong khu vực. Mặc dù các căn cứ này không trực tiếp tham gia vào chiến dịch, sự hiện diện của chúng vẫn có tác động đáng kể đến cán cân quân sự trong khu vực.

Điều phối chiến lược

Một khía cạnh quan trọng khác của sự phối hợp giữa Israel và Mỹ là việc điều phối chiến lược. Trong các chiến dịch quân sự có nguy cơ gây leo thang xung đột khu vực, việc trao đổi thông tin và phối hợp chính trị, quân sự giữa các đồng minh là rất cần thiết. Israel cần bảo đảm rằng các hành động quân sự của mình không gây ra những phản ứng ngoài dự kiến từ các lực lượng khác trong khu vực. Mỹ, với vai trò là một cường quốc có ảnh hưởng lớn tại Trung Đông, có thể đóng vai trò điều phối và giảm thiểu nguy cơ leo thang. Sự phối hợp này không phải lúc nào cũng thể hiện công khai. Trong nhiều trường hợp, nó diễn ra thông qua các kênh trao đổi kín giữa các cơ quan quân sự và chính phủ. Nhưng dù được tiến hành theo cách nào, sự phối hợp chiến lược giữa Israel và Mỹ vẫn là một yếu tố quan trọng trong việc định hình môi trường chiến lược của chiến dịch.

.........

 

[đội mũ_ lái xe]

(Tiếp)

7. Diễn biến chiến dịch

Trong các tài liệu tổng kết chiến dịch quân sự hiện đại, diễn biến chiến dịch thường được phân tích theo trình tự thời gian để làm rõ logic tác chiến và cách thức các lực lượng tham chiến đạt được mục tiêu chiến lược.

Chiến dịch “Sư tử gầm” của Israel cũng được tổ chức theo cách đó. Không phải một đòn đánh duy nhất. Không phải một cuộc không kích đơn lẻ. Đây là một chuỗi các hoạt động quân sự được triển khai theo nhiều giai đoạn liên tiếp,trong đó mỗi giai đoạn có mục tiêu cụ thể và đóng vai trò chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo. Nhìn tổng thể, diễn biến chiến dịch có thể được chia thành ba giai đoạn chính: Giai đoạn chuẩn bị và mở màn; Giai đoạn tiến công các mục tiêu chiến lược; Giai đoạn củng cố và mở rộng kết quả. Ba giai đoạn này tạo thành một chuỗi hành động quân sự liên hoàn, phản ánh khá rõ tư duy tác chiến của Israel trong các chiến dịch tiến công tầm xa.

Giai đoạn chuẩn bị và mở màn

Trước khi đòn tiến công đầu tiên được tiến hành, một giai đoạn chuẩn bị kéo dài đã diễn ra. Trong giai đoạn này, các cơ quan tình báo của Israel tiến hành thu thập và phân tích một lượng lớn dữ liệu liên quan đến các mục tiêu quân sự trong lãnh thổ Iran. Thông tin được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau: vệ tinh trinh sát, UAV, hệ thống nghe lén điện tử và mạng lưới tình báo con người. Mỗi nguồn cung cấp một phần của bức tranh chiến trường. Các chuyên gia phân tích tình báo sau đó tổng hợp những dữ liệu này để xây dựng danh sách mục tiêu ưu tiên. Danh sách đó không chỉ bao gồm các cơ sở hạt nhân. Nó còn bao gồm các trận địa phòng không, trung tâm chỉ huy và các cơ sở hỗ trợ hậu cần. Việc xác định chính xác vị trí và cấu trúc của các mục tiêu này là điều kiện tiên quyết cho các cuộc không kích chính xác. Song song với hoạt động tình báo, các lực lượng không quân Israel tiến hành một loạt hoạt động chuẩn bị kỹ thuật. Máy bay chiến đấu được kiểm tra. Vũ khí được lắp đặt.

Các kịch bản tác chiến được mô phỏng nhiều lần. Đối với các chiến dịch tiến công tầm xa, việc chuẩn bị hậu cần đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Các máy bay chiến đấu phải mang theo đủ nhiên liệu và vũ khí để hoàn thành nhiệm vụ. Trong nhiều trường hợp, việc tiếp nhiên liệu trên không là yếu tố quyết định khả năng thành công của chiến dịch. Khi mọi công tác chuẩn bị hoàn tất, giai đoạn mở màn của chiến dịch bắt đầu. Những đòn tiến công đầu tiên thường được tiến hành vào ban đêm. Thời điểm này giúp giảm khả năng quan sát của đối phương và tăng yếu tố bất ngờ chiến thuật. Các máy bay tàng hình như F-35I được triển khai trước. Nhiệm vụ của chúng là xâm nhập không phận đối phương, xác nhận mục tiêu và trong một số trường hợp thực hiện các đòn tiến công mở đường. Cùng thời điểm đó, các hệ thống tác chiến điện tử bắt đầu gây nhiễu radar và thông tin liên lạc của Iran. Một môi trường điện từ bị làm rối loạn. Một hệ thống phòng thủ bắt đầu mất khả năng phối hợp. Đó chính là điều mà lực lượng tiến công mong muốn đạt được trong những giờ đầu tiên của chiến dịch.

......