Kết quả tìm kiếm

Em đang dịch nốt phần Phù Nam, tác giả lại viết gộp vào sông Hoàng Hà, lý do tác giả nói là sông Hoàng Hà là khởi nguồn văn-minh TQ, thì sông Hằng là khởi nguồn văn- minh Thiên Trúc [ tức là Ấn Độ], tác giả gộp phần mô tả Phù Nam vào đây. Lúc tác giả viết sách này, đạo Phật bên TQ chưa phát...

À, ý em cứ gộp chung Huế thôi cụ ạ, vâng, thành Lồi nằm cách Cố đô nhà Nguyễn khá xa.

Trời ơi, chốn cung đình nào thế này? Hoành tráng, hoành tráng quá, xứng đáng Đông Xưởng.

Thành Lồi ở Huế đấy cụ, mô tả khá chính xác về vị trí và các khúc sông quanh thành. Giờ còn ít phế tích. Còn các đền đài nguy nga xưa giờ không còn chút nào...

Có thể thấy Huế chính là kinh đô rực-rỡ đầu tiên của Chăm Pa cụ nhỉ? Tất nhiên, vùng đất từ Huế-Đà Nẵng-Quảng Nam đầu tiên vẫn do nhà Tần, Hán cai quản, nhưng sau mất.?

Thái thú quận Cửu Chân là Nhâm Diên 任延, bắt đầu dạy dân cày bừa. Việc giáo hóa tập tục ở đất Giao Chỉ đã nhanh chóng lan đến đất Tượng Lâm. Nhân dân biết cày bừa đến nay đã hơn 400 năm. Thời Kiến Vũ [năm 25-56], Nhâm làm Thái thú quận Cửu Chân, dân ở đây không biết cày ruộng bằng trâu bò, Diên...

Thành ấy [kinh đô Lâm Ấp, thành Điển Xung] phía ngoài hào thành là rừng cây có gai rậm rạp, các loài cây tạp um tùm, mây gai cuộn, trúc quế xinh tươi, [quế là tên một loại trúc, trên núi Bính Sơn có nhiều cây trúc quế chen nhau mọc ngút trời]. Trong đó, cây quế thơm, nhân sâm mọc thành rừng...

Thời Nguyên Gia 元嘉, Đàn Hoà Chi đánh Lâm Ấp, Dương Mại vua nước ấy ban đêm đem cả nước chạy vào rừng núi, Hoà Chi chiếm được thành ấp của họ, thu được của báu rất nhiều. [năm Nguyên Gia thứ 23, Đàn Hoà Chi đánh Lâm Ấp, thừa thắng truy đuổi, chiến thắng Lâm Ấp. Cha con Dương Mại phải chạy trốn...

Cửa bắc cạnh bờ sông Hoài, đường đứt không thông được. Trong thành lại có thành nhỏ, chu vi 320 bộ [512m], tất cả nhà đều là điện lợp ngói, tường phía nam không mở, nhà dài ở hai đầu, nóc nhà theo chiều nam bắc. Phần giống như mặt sau của phía nam gọi là thành ở khu tây, trong thành có núi đá...

Cửa tây thẳng đến hào hai lớp, đi quành lên phía bắc là lên núi, phía tây núi là sông Hoài, cửa nam đi qua hào hai lớp, đối diện với luỹ Ôn Công 溫公壘. Năm Thăng Bình 升平 thứ 2 [năm 358], Thứ sử Giao Châu là Ôn Phóng Chi 溫放之 giết Thái thú Giao Chỉ 交趾太守 là Đỗ Bảo 杜寶 và Biệt giá 別駕 [chức quan đời...

Phía tây nước Lâm Ấp cách Quảng Châu 廣州 2.500 dặm [có lẽ tác giả nhầm, Lâm Ấp cách Quảng Châu rất xa, đâu chỉ 2.500 dặm, hơn nữa ở khoảng giữa còn cách Giao Châu, nhà Hán đặt quận Nhật Nam ở phía nam quận Giao Chỉ 3.000 dặm, Lâm Ấp ở biên giới phía nam quận Nhật Nam 400 dặm, lị sở Giao Châu đóng...

Đúng rồi cụ, sông Hồng và các phụ lưu của nó. Tuy nhiên, có nhiều nghiên cứu của Pháp hồi em học có cho rằng, phía miêu tả tháp Lê Nê là ở miền Trung chứ không phải Đồ Sơn, tức là qua Thanh Hóa, Nghệ An kia cụ. Chăm Pa tác giả viết kỹ và em đánh giá cao tính xác thực cụ ạ.

Năm Kiến Nguyên 建元 thứ 2 [ năm 344], văn cho quân đánh Nhật Nam, Cửu Đức, Cửu Chân, trăm họ bỏ chạy, ngàn dặm không người ở, mới [thu quân] trở về Lâm Ấp. [năm Vĩnh Hoà thứ 3, (năm 341), Văn đem quân lính tấn công vây hãm Nhật Nam, giết Thái thú là Hạ Hầu Lãm, giết hại 5000-6000 người, những...

Sách Giang đông cựu sự 江東舊事 viết: Phạm Văn vốn người ở Dương Châu 揚州人, lúc nhỏ bị người ta bắt làm nô lệ, bán vào Giao Châu. Năm 15, 16 tuổi, Văn mắc tội đáng bị đánh đòn, Văn sợ hãi phải bỏ trốn, theo người lái buôn Lâm Ấp vượt biên đi xa, bị tịch thu nộp cho vua, được vua yêu quí lắm. Qua hơn...

Trùy từng sai Văn đi buôn bán ở xa, phía bắc lên đến Trung Quốc, mắt thấy tai nghe được nhiều [điều mới lạ], vào thời Kiến Hưng 建興 của Tấn Mẫn Đế 晉愍帝, Văn đi xuống phía nam đến nước Lâm Ấp, dạy vua là Phạm Dật 范逸, xây dựng thành trì, sửa chữa sản xuất vũ khí, bắt đầu xây dựng kế hoạch rộng lớn...

Lâm Ấp dựng nước bắt đầu từ cuối thời Hán trong cuộc nối loạn thời Sơ Bình 初平 [Hậu Hán thư cho biết: năm Vĩnh Hoà thứ 2, tức năm 137, thời Hán Thuận Đế, người Man Di ở ngoài biên giới huyện Tượng Lâm, quận Nhật Nam, khoảng vài ngàn người như bọn Khu Liên, đánh huyện Tượng Lâm, giết viên Trưởng...

[ Lợi dụng lúc] Dương Mại đi ra ngoài cưới vợ, không có ở trong nước. Phân uy tướng quân 奮威將軍 là Nguyễn Khiêm Chi 阮謙之 đem 7.000 quân trước đánh úp Khu Túc, đã đi qua Tứ Hội 四會, chưa vào Thọ Linh, ba ngày ba đêm, không nơi dừng nghỉ, ở đấy, biển lặng, bờ thẳng, gặp bão nên thua to, Dương Mại đem...

Phía nam huyện có suối Văn Lang Cứu 文狼究 dòng dưới chảy thông. Tấn Thư, Địa đạo chí viết: huyện Chu Ngô thuộc quận Nhật Nam, cách quận 200 dặm. Thời nhà Hán, dân huyện này không chịu nổi sự trưng thu thuế của viên quan trưởng lại ăn lương 2.000 thạch 二千石長吏 [nguyên văn: nhị thiên thạch trưởng lại...

Đi đò sang huyện Lô Dung, là huyện thuộc quận Nhật Nam. Từ huyện Lô Dung đến Vô Biến 無變 [đều thuộc đất Nhật Nam], qua huyện Phong Hoả 烽火 đến huyện Tỉ Cảnh 比景縣. Giữa trưa, bóng trên đầu phải ở dưới [chân] mình, người cùng bóng sánh nhau. Như Thuần 如淳 nói: giữa trưa mặt trời ở trên đầu, bóng ở...

Từ suối Nam Lăng Cứu 南陵究 đi ra Nam Giới Man 南界蠻 [nay là vị trí cửa Sót của Hà Tĩnh, ở đây đang nói từ cửa Sót đi về phía núi Hoành Sơn]. Năm Vĩnh Hoà thứ 3, [ năm 347, vua Lâm Ấp là] Phạm Văn xâm lược Giao Châu, ở chỗ phân giới núi Hoành Sơn, trước đó, Văn thông báo với Thứ sử Giao Châu, yêu cầu...