(Tiếp)
Khinh hạm Mogami: Biểu tượng của một liên minh gần như hoàn chỉnh
Ngày 18/4, trên boong tàu JS Kumano - khinh hạm lớp Mogami của Lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản (JMSDF) đang neo tại cảng Melbourne - Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi và người đồng cấp Australia Richard Marles đã ký kết một hợp đồng mà nhiều nhà quan sát coi là “lịch sử”. Tập đoàn công nghiệp nặng Mitsubishi sẽ cung cấp cho Hải quân hoàng gia Australia 3 khinh hạm lớp Mogami với tổng trị giá 7,15 tỷ USD, dự kiến bàn giao chiếc đầu tiên vào tháng 12/2029. Việc lựa chọn địa điểm và bối cảnh ký kết không hề mang tính biểu tượng đơn thuần: Ký kết trên một chiến hạm Nhật Bản tại hải cảng của Australia, chỉ vài ngày sau khi JS Kumano tham gia cuộc tập trận hải quân đa quốc gia Kakadu, là thông điệp rõ ràng rằng Nhật Bản giờ đây đã trở thành một đối tác quân sự toàn diện, có khả năng triển khai cả khí tài lẫn uy tín tác chiến.
JS Kumano - khinh hạm lớp Mogami
Năm 2016, Nhật Bản từng thất bại nặng nề trong gói thầu tàu ngầm của Australia, để thua tập đoàn DCNS của Pháp. Một thập kỷ sau, Mitsubishi đã giành lại vị thế trên thị trường quốc phòng Australia, lần này vượt qua đối thủ Thyssenkrupp Marine Systems của Đức. Chiến thắng càng có ý nghĩa hơn khi hợp đồng không chỉ dừng ở 3 tàu ban đầu mà bao gồm tổng cộng 11 chiến hạm, trong đó 8 chiếc tiếp theo sẽ được đóng ngay tại Australia - do tập đoàn Austal thực hiện tại xưởng đóng tàu Henderson ở Perth.
Thành công của Mitsubishi không chỉ xuất phát từ yếu tố địa chính trị. Bản thân khinh hạm Mogami sở hữu nhiều ưu thế nổi bật: Thiết kế tàng hình, năng lực tác chiến đáng kể với hệ thống phóng thẳng đứng 32 ống, tên lửa chống hạm, tên lửa phòng không, cùng khả năng triển khai trực thăng chiến đấu. Tuy nhiên, yếu tố có lẽ quan trọng nhất lại nằm ở khía cạnh nhân sự: Mogami chỉ cần thủy thủ đoàn khoảng 90 người - bằng một nửa so với các khinh hạm lớp ANZAC mà nó sẽ thay thế. Trong bối cảnh nhiều lực lượng hải quân phương Tây gặp khó khăn trong tuyển quân, đây là lợi thế mang tính quyết định. Tầm hoạt động rộng cũng khiến lớp tàu này đặc biệt phù hợp với không gian hàng hải rộng lớn của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Dù vậy, vẫn tồn tại những hoài nghi về khả năng Australia có thể tự đóng 8 tàu còn lại trong nước, bởi chương trình này đòi hỏi chuyển giao công nghệ phức tạp và cải tổ sâu rộng xưởng Henderson. Bộ trưởng Marles đã bác bỏ các nghi ngờ, khẳng định chương trình Mogami sẽ trở thành “xương sống” của ngành đóng tàu quân sự Australia cho tới những năm 2030.
Văn kiện ký tại Melbourne, mang tên “Biên bản ghi nhớ Mogami”, tái khẳng định cam kết hợp tác công nghiệp quốc phòng chặt chẽ giữa hai nước, đồng thời đặt nền móng cho “cơ sở công nghiệp quốc phòng liền mạch” giữa Tokyo và Canberra. Việc hải quân hai nước vận hành cùng một nền tảng chiến hạm sẽ giúp tăng cường khả năng tương tác, đơn giản hóa hậu cần chung và nâng cao năng lực phối hợp trong các tình huống khủng hoảng. Đây chính là điều mà Tokyo nhấn mạnh trong các chỉ đạo xuất khẩu quốc phòng mới: Lấy hội tụ công nghệ làm công cụ thúc đẩy hội tụ chiến lược.
Quan hệ Nhật Bản-Australia đã trải qua một chặng đường dài. Từ chỗ chủ yếu giới hạn ở hợp tác kinh tế, mối quan hệ này nay đã phát triển thành đối tác chiến lược toàn diện, được thúc đẩy bởi nhận thức chung về mối đe dọa từ Trung Quốc cũng như vai trò cùng tham gia Bộ tứ (QUAD) với Mỹ và Ấn Độ. Đối với Canberra, sự hợp tác này nằm trong chiến lược tái vũ trang toàn diện. Australia đặt mục tiêu tăng hơn gấp đôi quy mô hạm đội tàu chiến chủ lực trong thập niên tới, đồng thời nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 3% GDP vào năm 2033. Cùng nhau, Nhật Bản và Australia đang hiện thực hóa một tầm nhìn về trật tự khu vực dựa trên răn đe tập thể giữa các nền dân chủ - một tầm nhìn mà Bắc Kinh không phải không có lý khi nhìn nhận là nhằm trực tiếp vào Trung Quốc.
........
Khinh hạm Mogami: Biểu tượng của một liên minh gần như hoàn chỉnh
Ngày 18/4, trên boong tàu JS Kumano - khinh hạm lớp Mogami của Lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản (JMSDF) đang neo tại cảng Melbourne - Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi và người đồng cấp Australia Richard Marles đã ký kết một hợp đồng mà nhiều nhà quan sát coi là “lịch sử”. Tập đoàn công nghiệp nặng Mitsubishi sẽ cung cấp cho Hải quân hoàng gia Australia 3 khinh hạm lớp Mogami với tổng trị giá 7,15 tỷ USD, dự kiến bàn giao chiếc đầu tiên vào tháng 12/2029. Việc lựa chọn địa điểm và bối cảnh ký kết không hề mang tính biểu tượng đơn thuần: Ký kết trên một chiến hạm Nhật Bản tại hải cảng của Australia, chỉ vài ngày sau khi JS Kumano tham gia cuộc tập trận hải quân đa quốc gia Kakadu, là thông điệp rõ ràng rằng Nhật Bản giờ đây đã trở thành một đối tác quân sự toàn diện, có khả năng triển khai cả khí tài lẫn uy tín tác chiến.
JS Kumano - khinh hạm lớp Mogami
Năm 2016, Nhật Bản từng thất bại nặng nề trong gói thầu tàu ngầm của Australia, để thua tập đoàn DCNS của Pháp. Một thập kỷ sau, Mitsubishi đã giành lại vị thế trên thị trường quốc phòng Australia, lần này vượt qua đối thủ Thyssenkrupp Marine Systems của Đức. Chiến thắng càng có ý nghĩa hơn khi hợp đồng không chỉ dừng ở 3 tàu ban đầu mà bao gồm tổng cộng 11 chiến hạm, trong đó 8 chiếc tiếp theo sẽ được đóng ngay tại Australia - do tập đoàn Austal thực hiện tại xưởng đóng tàu Henderson ở Perth.
Thành công của Mitsubishi không chỉ xuất phát từ yếu tố địa chính trị. Bản thân khinh hạm Mogami sở hữu nhiều ưu thế nổi bật: Thiết kế tàng hình, năng lực tác chiến đáng kể với hệ thống phóng thẳng đứng 32 ống, tên lửa chống hạm, tên lửa phòng không, cùng khả năng triển khai trực thăng chiến đấu. Tuy nhiên, yếu tố có lẽ quan trọng nhất lại nằm ở khía cạnh nhân sự: Mogami chỉ cần thủy thủ đoàn khoảng 90 người - bằng một nửa so với các khinh hạm lớp ANZAC mà nó sẽ thay thế. Trong bối cảnh nhiều lực lượng hải quân phương Tây gặp khó khăn trong tuyển quân, đây là lợi thế mang tính quyết định. Tầm hoạt động rộng cũng khiến lớp tàu này đặc biệt phù hợp với không gian hàng hải rộng lớn của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Dù vậy, vẫn tồn tại những hoài nghi về khả năng Australia có thể tự đóng 8 tàu còn lại trong nước, bởi chương trình này đòi hỏi chuyển giao công nghệ phức tạp và cải tổ sâu rộng xưởng Henderson. Bộ trưởng Marles đã bác bỏ các nghi ngờ, khẳng định chương trình Mogami sẽ trở thành “xương sống” của ngành đóng tàu quân sự Australia cho tới những năm 2030.
Văn kiện ký tại Melbourne, mang tên “Biên bản ghi nhớ Mogami”, tái khẳng định cam kết hợp tác công nghiệp quốc phòng chặt chẽ giữa hai nước, đồng thời đặt nền móng cho “cơ sở công nghiệp quốc phòng liền mạch” giữa Tokyo và Canberra. Việc hải quân hai nước vận hành cùng một nền tảng chiến hạm sẽ giúp tăng cường khả năng tương tác, đơn giản hóa hậu cần chung và nâng cao năng lực phối hợp trong các tình huống khủng hoảng. Đây chính là điều mà Tokyo nhấn mạnh trong các chỉ đạo xuất khẩu quốc phòng mới: Lấy hội tụ công nghệ làm công cụ thúc đẩy hội tụ chiến lược.
Quan hệ Nhật Bản-Australia đã trải qua một chặng đường dài. Từ chỗ chủ yếu giới hạn ở hợp tác kinh tế, mối quan hệ này nay đã phát triển thành đối tác chiến lược toàn diện, được thúc đẩy bởi nhận thức chung về mối đe dọa từ Trung Quốc cũng như vai trò cùng tham gia Bộ tứ (QUAD) với Mỹ và Ấn Độ. Đối với Canberra, sự hợp tác này nằm trong chiến lược tái vũ trang toàn diện. Australia đặt mục tiêu tăng hơn gấp đôi quy mô hạm đội tàu chiến chủ lực trong thập niên tới, đồng thời nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 3% GDP vào năm 2033. Cùng nhau, Nhật Bản và Australia đang hiện thực hóa một tầm nhìn về trật tự khu vực dựa trên răn đe tập thể giữa các nền dân chủ - một tầm nhìn mà Bắc Kinh không phải không có lý khi nhìn nhận là nhằm trực tiếp vào Trung Quốc.
........