Vậy cụ thẩm bài viết của giáo sư, tiến sỹ lý luận phê bình văn học của ĐH sư phạm Hà Nội viết từ 2022 nhé:
NỖI BUỒN CHIẾN TRANH CỦA BẢO NINH – MỘT CÁCH VIẾT KHÁC VỀ CHIẾN TRANH
Đăng trong Tháng Tám 3, 2022 bởi Trần Đình Sử
(1)... Tác phẩm sau khi xuất bản đã được giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam năm 1991, rồi bị cấm từ năm 1993 đến 2005... Nhưng ở Việt Nam cho đến nay tác phẩm vẫn chưa lọt vào Giải thưởng nhà nước, vì thiếu một ít phiếu bầu, mặc dù theo tôi, nó đã xứng đáng từ lâu, đã được liệt vào hàng kinh điển thế giới. Một số trường Đại học ở Mĩ liệt vào loại sách bắt buộc phải đọc.
(2) Bảo Ninh là nhà văn cựu chiến binh, tuy quê Quảng Bình, nhưng sinh năm 1952 tại Nghệ An, trong một gia đình nhiều đời nho gia, bố là nhà ngữ học nổi tiếng Hoàng Tuệ, từng làm viện trưởng, Viện ngôn ngữ học, nghiên cứu về chuẩn tiếng Việt và nhiều vấn đề liên quan đến chính sách ngôn ngữ của nhà nước...
(3) Nỗi buồn chiến tranh thuộc loại tiểu thuyết chỉ có một nhân vật chính là Kiên xuyên suốt toàn bộ tác phẩm. Các nhân vật khác đều là phụ, xuất hiện thấp thoáng trong các tình tiết. Kiên là nhân vật chính mang ba vai: Anh là người chiến sĩ sống sót sau chiến tranh của một đơn vị, là người không thể tự giải thoát khỏi các hồi tưởng về cuộc chiến tranh vừa qua và các đồng đội đã mất như một chứng bệnh trầm cảm. Kiên là người đánh mất mối tình đẹp đẽ của mình. Kiên là người viết tiểu thuyết với ý thức sứ mệnh. Với ba vai đó, tiểu thuyết thể hiện ba nội dung cơ bản: Cuộc chiến tranh khốc liệt với vô vàn chết chóc, biến dạng nhân tính. Chiến tranh và sư hủy diệt hạnh phúc đời thường. Ý thức về chuyện viết văn về đề tài chiến tranh, muốn vượt qua truyền thống cũ.
(4) Vấn đề đầu tiên đối với nhà văn là viết về chiến tranh như thế nào? Khi bắt đầu tiểu thuyết Kiên đã tự nêu câu hỏi: “Vì sao anh lại chọn chiến tranh và vì sao nhất thiết phải là nó?” (tr. 70)
(5) Vấn đề chính là ở chỗ, cách nhìn về chiến tranh. Cuốn sách đã đi ngược lại với truyền thống thể hiện chiến tranh đã thành công thức truyền thống...
(6) Chiến tranh còn là chết chóc, là hủy diệt, là mất mát đau thương là nhũng điều không thể không viết.
(7) Đất nước ta ở vào một vị trí địa chính trị thế nào đó mà thường phải đương đầu với chiến tranh và buộc phải sống còn.
(8) Có nhân vật nổi tiếng đã có lần do thói quen, buột mồm nói với một thủ tướng nước ngoài, rằng nước tôi tự hào đã đánh thắng mấy đế quốc to, vị thủ tướng kia đã trả lời, nước tôi cũng tự hào là xưa nay không phải đánh nhau với ai cả.
(9) Câu trả lời cho thấy, hòa bình quý giá hơn bất cứ cuộc chiến tranh nào. Đó cũng là tư tưởng của Hồ Chí Minh khi ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến 19-12 năm 1946.
(10) Từ cuộc kháng chiến chống Pháp, sang cuộc kháng chiến chống Mĩ, tiểu thuyết về chiến tranh ở Việt nam ra đời trong nhu cầu giáo dục truyền thống anh hùng. Trần Đăng, Nguyễn Đình Thi, Nguyên Ngọc, Hồ Phương, Nguyễn Văn Bổng, Võ Huy Tâm, Nguyễn Quang Sáng, Anh Đức, Nguyễn Thi, Nguyễn Trọng Oánh, Chu Lai,Nam Hà …và biết bao nhà văn Việt Nam khác đã sáng tác tiểu thuyết về chiến tranh như thế. Trước đó đã có biết bao tác phẩm phản ánh chiến tranh vệ quốc của Liên Xô, Trung Quốc cũng nhằm giáo dục truyền thống anh hùng.
(11) Các tiểu thuyết chiến tranh, do yêu cầu tuyên truyền, cổ vũ tinh thần chiến đầu và chiến thắng đều thể hiện nhất loạt, ta thắng địch thua, ta chính nghĩa, địch phi nghĩa. Ta dũng cảm, địch hèn nhát.
(12) Trong chiến tranh chỉ ta là người, còn địch là thú vật. Mà đã chính nghĩa thì hi sinh là chuyện đương nhiên, là lương tâm và tất yếu, chỉ biết rằng cuối cùng ta phải thắng, địch phải thua. Đó là công thức chung, nhưng chỉ là một chiều.
(13) Có cách hiểu chiến tranh như trẩy hội. Có nhà thơ đã viết “Đường ra trận mùa này đẹp lắm”. Lại có nhà thơ viết “Vui gì hơn làm người lính đi đầu, Trong đêm tối, tim ta làm ngọn lửa”. Ông cũng thấy “máu và hoa”, nhưng với ông, máu cũng như hoa, tô thắm ngọn cờ, vẫn cái nhìn một chiều.
(14) Là nhà văn, Bảo Ninh nghĩ: “Nghề văn là nghề chuyên nghiệp về sự ngẫm nghĩ. Nhà văn tự xem mình là kẻ có khả năng, có trách nhiệm và có ham thú đúc kết nhân tình thế thái đặng tìm ra cho bản thân mình và bạn đọc của mình, những giá trị, những ý nghĩa vừa cố định, vừa đổi thay không ngừng của đời sống con người, một đời sống tuy ngắn ngủi và khá là ảm đạm, nhiều buồn đau và bất hạnh, song lại cũng hàm chứa vô cùng tận những lẽ đời đáng sống, những giá trị cao quý, những vẻ đẹp tuyệt vời, hạnh phúc và niềm vui.”[1] Cái khó ở đây là ở chỗ, đối với “những giá trị, những ý nghĩa vừa cố định, vừa đổi thay không ngừng” nhiều người chỉ thấy mặt cố định, mà không thấy sự đổi thay của chúng.
(15) Là người lính đã trải qua chiến tranh, nhà văn Bảo Ninh, sau khi chiến tranh đã kết thúc, đã nói lên một tiếng nói khác, có phần ngược lại: “Nỗi buồn chiến tranh”. Là nhân chứng của chiến tranh, là người đã chứng kiến biết bao chiến sĩ của ta đã hi sinh thảm khốc, ông đã thấy những giá trị đổi thay.
(16) Trong cuộc tọa đàm về tiểu thuyết này tại báo Văn Nghệ sau khi được giải, số 37 năm 1991, tôi đã nói, cuốn tiểu thuyết đã “lộn trái cuộc chiến tranh, để cho ta thấy, chiến tranh như là chiến tranh”. Hào quang vẫn còn, nhưng chiến tranh cũng chỉ là chiến tranh. Trong chiến tranh các chiến sĩ chỉ là những công cụ giết người, bên này không giết được bên kia thì bị bên kia tiêu diệt. Mà bên kia nhiều khi cũng là người mình. Bao lực, dã man, khốc liệt, mất hết nhân tính là bản tính của chiến tranh.
(17) Tuy nhiên Nỗi buồn chiến tranh là tiểu thuyết đã vượt lên chiến tranh. Ở đây chiến tranh chỉ là bối cảnh, còn nội dung tiểu thuyết là nỗi buồn đau triền miên mà chiến tranh để lại. Đó là nỗi buồn của chết chóc hủy diệt, nỗi buồn của tuổi trẻ phôi pha, nỗi đau của tình yêu tan vỡ. Trong phỏng vấn của nhà văn nước ngài, Bảo Ninh cho biết, tiểu thuyết về chiến tranh đương thời phần lớn là công thức, thuyết huấn và giải tạo. Hồi còn ở bộ đội Bảo Ninh còn là người thủ thư của đơn vị. Những quyển sách như thế các chiến sĩ không đọc, có người đem vứt đi, có khi sách không liên can gì chiến tranh thì được đọc, ví như cuốn truyện ngắn Bút kí của người đi săn của Ivan Turgenev.
(18) Nhà văn Nga K. Simonov từng nói: “Viết về chiến tranh rất khó, viết về chiến tranh như về ngày hội, long trọng và nhẹ nhàng thì không nên. Đó sẽ là giả dối. Chỉ viết về những ngày đêm khói lửa, chỉ viết về sự bẩn thỉu, lầy lội của chiến hào và sự lạnh lẽo của băng tuyết, chỉ viết về cái chết và máu- điều đó cũng giả dối nốt mặc dù nó là sự thật, nhưng chỉ viết về điều đó- mà quên đi tâm hồn, trái tim của những con người đang chiến đấu trong cuộc chiến tranh này”.
(19) Đối diện với “đại gia đình những người tử trận, họ chung nhau một số phận”. “Không có người vinh kẻ nhục, không người hùng kẻ nhát, không có người đáng sống và kẻ đáng chết. Chỉ có người tên tuổi còn đó, người thì thời gian đã xóa mất rồi, và người thì chỉ còn chút xương, người thì đọng chút bùn lỏng. Dằng đặc trôi qua trong hồi ức của Kiên vô vàn những hồn ma thân thiết,lẳng lặng âm thầm kéo lê mãi trong đời anh nỗi đau buồn chiến tranh.” (tr. 33). Trong tiểu thuyết ông viết: “Chính nghĩa đã thắng, cái thiện cũng đã đánh bại cái ác, nhưng đồng thời, cái chết, bạo lực, sự tàn sát cũng thắng.”
(20) Trong bộ phim The Vietnam War của PBS (Mĩ), Bảo Ninh được phỏng vấn và ông trả lời: “Chiến tranh không có kẻ thắng, chỉ có hủy diệt, tan nát và vỡ vụn.” Một chỗ khác ông viết: “Đứng trước chiến tranh, mọi người đều là kẻ thua trận.” Rõ ràng quan điểm nhà văn là nhất quán. Tư tưởng của Bảo Ninh cũng gặp nhiều đồng điệu của đồng nghiệp. Nhà thơ Nguyễn Duy trong một tác phẩm đã viết: “Xét cho cùng sau mỗi cuộc chiến tranh, Phe nào thắng thì nhân dân đều bại.”[2] Với ý tưởng đó nhà văn đã thay đổi cách nhìn và cách viết.
...
Ông Sử 72 này cố gồng hết sức để đỡ đòn cho HÂP-BN. Nhưng toang nặng. Tôi sẽ đập từng nhát búa một, đúng 20 nhát để các cụ thấy bản chất bên trong của việc này:
1. Hôm trước ai đó hỏi tôi NBCT bị cấm khi nào, như nào, thì đây, chính ông Sử khẳng định. Đến 2022 không được giải rút nào. Vừa rồi luồn gió bẻ măng, đưa vào GT50 năm. Nên mới ăn đập.
Xong nhé!
2. HAP quê Quảng Bình, cùng quê với Đại tướng VNG. Cha ông ta là nhân vật lớn và do đó có quan hệ khá thân với DT. Vì thế mới có chuyện trong bài viết (Phát biểu của DT VNG về bản dự thảo tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước) mà được đăng lại trên thớt này, trang 62, ĐT viết có tính riêng tư như sau "..Có một cuốn sách lên án chiến tranh. Người viết là Bảo Ninh, con anh Hoàng Tuệ...". Nên nhớ đó là bài "góp ý" cho dự thảo (công việc của những người dưới quyền). Tiếp theo, ĐT viết "Động cơ chưa biết thế nào, nhưng mô tả gian khổ, hy sinh của bộ đội là bấp bênh, vô vọng". Cụ đã đọc. ĐT viết tiếp "Tôi nghĩ làm tổng kết cũng nên đọc cuốn sách đó, để biết ta phải làm gì".
Có 1 nick đã chụp lấy câu này cười lăn lộn. Thật kém hiểu biết. Đó là cách nói của người hướng dẫn, chỉ đường. Không phải của người trực tiếp làm việc (soạn Tổng kết).
Đoạn đầu dòng này ĐT cũng đã viết để nhắc nhở những người làm Dự thảo: "..Đáng chú ý, hiện nay có những người muốn phủ định những thắng lợi của cách mạng nửa thế kỷ qua. Họ nêu vấn đề: Có cần đánh Pháp không? Có cần đánh Mỹ không? Đời là hạnh phúc, là tình yêu thì đánh Mỹ để làm gì?...Ở những nơi tôi đã tới như Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Vinh, Huế.... tôi đã thấy rõ xu hướng này, nhất là trong thanh niên."
Kế đó mới đến câu nhắc về NBCT.
Điều đó, có nghĩa là ĐT góp ý cách tổng thể để ban soạn thảo nhìn thấy tình hình có hiện tượng phủ định cách mạng, điển hình là quyển sách NBCT như là ví dụ. Việc phải đọc nó cũng như tôi đã đọc. Không đọc thì không biết nó chuyển tải cái gì. Đọc để nghiên cứu, hiểu và xử lý nó đúng cách, đưa nó về đúng chỗ. Việc dùng từ "anh Hoàng Tuệ" cho thấy sự thận trọng, và cũng là cái tình của người đồng chí, đồng hương, cùng giới trí thức của ĐT VNG, chứ không phải là ông tán thành quyển sách NBCT như ai kia tưởng bở hoặc chụp vội phao.
Xong nhé!
3. Cấu trúc tiểu thuyết thế nào, là chuyện bình thường. Nhiều quyển đọc rối cả não, nhưng miễn là có giá trị, thì không sao. Với cấu trúc này, tác giả nhằm nhấn mạnh sự khốc liệt của chiến tranh. Cái này ok.
Nhưng nói chỉ quyển này mới thể hiện được sự khốc liệt, tàn bạo đó, thì quá nhầm. Rất nhiều tác phẩm khác đã mô tả rõ sự tàn bạo, hủy diệt của bom đạn Mỹ, sự tàn bạo của thứ chiến tranh do Mỹ gây ra. Phải nói điểm này. Mỹ không gây chiến thì người Việt không có lý do gì cầm súng. Chỉ nói chiến tranh tàn bạo chung chung thì chẳng khác nào đem cả nạn nhân lẫn thủ phạm đứng chung 1 hàng rồi an ủi rằng tụi mày đánh nhau tàn bạo quá. Không công bằng, và vô trí. Do đó, kết luận luôn rằng thứ chiến tranh không nhận rõ ranh giới đó khiến người ta mất nhân tính là chỉ đúng 1 nửa.
Nó đúng với kẻ gây chiến. Không đúng với người tự vệ. Ngay cả Liên Hợp Quốc ngày nay cũng thừa nhận quyền tự vệ là chính đáng. Nếu là chính đáng thì nó là nhân tính.
Thực tế, ngày nay chính người Việt là bên nhân đạo, tha thứ, chìa tay với người Mỹ chứ không găm hận thù. Thử đem so sánh với các nước Hồi Giáo mà có xung đột với Mỹ đi? Coi có ăn bom ngay bây giờ không?
Vì vậy, không phải là sản phẩm tuyên truyền, mà thực tế chứng minh rằng, chính nhờ ĐẦY NHÂN TÍNH mà người đi qua chiến tranh mà KHÔNG HỀ BIẾN DẠNG TÂM HỒN.
Đây là thứ mà HÂP phủ định, nặn ra sự "mất nhân tính giả hiệu" của những người lính kháng chiến chống Mỹ.
Xong nhé!
4. Không người Việt nào chọn chiến tranh cũng như viết về chiến tranh. Nhưng người Việt cũng có câu "giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh". Hay câu "còn cái lai quần cũng đánh". Đó là từ nhân dân mà ra, không hề là sản phẩm tuyên truyền. Cái gan của người Việt là vậy. Tôi không chọn đánh nhau, "nhưng nếu Mỹ có thể lên Mặt Trăng rồi trở về an toàn, nhưng qua VN thì không chắc" (Bà Nguyễn Thị Bình). Đây hoàn toàn không phải là chuyện hư cấu hay sản phẩm tuyên truyền. Đây là thái độ ứng xử của người Việt đối với ngoại xâm, từ hàng nghìn năm qua. Viết cái gì mà ngược lại điều này, tất nhiên là dối trá, là phản bội dân tộc. Khi chiến tranh trở thành 1 phần lịch sử, thì viết về chiến tranh, là lẽ dĩ nhiên, để không lặp lại nó.
Xong nhé!
5. Muốn viết khác đi, cứ việc. Nhưng phải phản ánh bản chất cuộc chiến. Bóp méo nó là có tội. Có tội với những người đã hy sinh vì CHÍNH NGHĨA.
6. Đau khổ, chết chóc trong chiến tranh tha hồ viết. Cứ ra Khâm Thiên, vào Phú Quốc thì rõ. Hàng triệu dân công, TNXP, bộ đội hy sinh, bị thương trên đường HCM là sự thật. Không ai cấm viết.
7. Câu số 7 này là 1 câu hỏi tu từ, không đúng lúc vì ăn gậy ngay: vì chính có những kẻ mù mờ nối giáo cho giặc nên cứ được hòa bình 1 thời lại bị mất nước, mà mất nước thì có 2 lựa chọn: một là biến mất khỏi địa cầu như những dân tộc đã biến mất khác, hoặc đứng lên giành lại.
Việt Nam, không như lời đồn, thực ra là một cường quốc hạng trung. Tuy mạnh yếu tùy lúc, nhưng từ ngày vua Lý Công Uẩn dời đô ra Thăng Long đến nay, hành trình của Đại Việt là hành trình mở cõi. Vì thế mới có nước VN hôm nay. Đây là một lãnh thổ hạng nhất trên Trái Đất. Việc làm chủ nó cho thấy dân tộc Việt là một dân tộc lớn, mạnh, khôn ngoan.
Việc nó bị TQ hay Pháp, Mỹ xâm lược là chuyện hiển nhiên. Việc nó chống lại, là do bản lĩnh sinh tồn của người Việt.
Những nền "độc lập giả hiệu hoặc từng phần" có được qua đổi chác không thể có chất lượng như nền độc lập mà VN đang có. Chúng ta là một dân tộc mạnh mẽ, tuy cũng có những kẻ như Sử, như HÂP.
Vì thế chúng ta chọn đương đầu với số phận và giành lấy cơ hội sinh tồn.
Vì thế mới có cụ còm ở đây, thay vì một thằng Mỹ lai, Pháp lai hay Tàu lai, như đâu đó trên địa cầu.
Không có gì mơ hồ lý do tại sao VN hay bị xâm lược nhé. Và vì sao VN phải chống xâm lược bằng vũ lực. Các cụ không ưng, có thể vạch bụng mẹ chui vào. Chứ đã sống trên đời bằng dòng máu Việt này, thì phải chấp nhận đi. Hoặc là làm Việt.gian, hoặc làm người Việt yêu nước bình thường, giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh.
Xong nhé!
8. Câu nói của Thủ tướng PVD thì phải. Có gì sai? Bài toán có nhiều cách giải. Không giải được bằng vũ khí phê phán, thì đành phê phán bằng vũ khí thôi.
"Chúng ta muốn hoà bình, chúng ta đã nhân nhượng. Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta một lần nữa!". Chính Bác Hồ nói câu này.
Nhân nhượng đến mức chấp nhận nằm trong Khối Liên Hiệp Pháp (nôm na như khối Thịnh Vượng Chung-Liên Hiệp Anh bây giờ). Nhưng ai cho?
Pháp? Không?
Mỹ? Càng không? Bác đã viết thư đề nghị thiết lập ngoại giao từ ngày mới độc lập cho TT Mỹ.
Nhưng ai quan tâm?
Vậy khi tôi làm được cái việc đội đá vá trời đó, tôi có quyền tự hào chứ?
Còn vì sao anh tự hào được là nước không bị ai xâm chiếm, thì đó là chuyện của anh. Có thể anh hay, hoặc ăn may. Có thể cụ kỵ nhà anh lo toan tốt, không như nhà Nguyễn, không để anh phải lông bông mất nhà mất nước.
Anh tự hào cũng đúng. Mà anh chế giễu tôi là sai.
Vì sao? Nếu không có cú đạp Điện Biên Phủ dưới đất lẫn trên không của nhà tôi, thì anh ra đường. Bản chất của đấu tranh là mạnh được yếu thua. Bị ăn đạp ở VN thì mở ra cơ hội rút lui trong danh dự ở Phi Châu chẳng hạn.
Và nữa, sông có khúc, người có lúc. Lúc tôi trần lưng gánh team giải phóng thuộc địa, anh còn tranh thủ kiếm tiền trên xương máu nhà tôi. OK fine. Đến lúc anh ngã ngựa, nên nhớ cảnh này.
Nên chẳng có gì để hối tiếc vì đã kháng chiến chống Mỹ. Tự hào, và phải tự hào đã chiến và đã thắng. Vì không phải để tự hào suông. Nó là vốn để phát triển tương lai. Ai ngu mất vốn ráng chịu.
Xong nhé!
9. Lại lôi Bác Hồ. Có biết câu tiếp theo của Bác?
"Không! Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ.
...Giờ cứu quốc đã đến. Ta phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng, để giữ gìn đất nước."
Nghe rõ chưa? Chiến tới cùng đấy.
Xong nhé!
10 và 11. Tuyên truyền, cổ vũ chiến đấu là cần thiết. Và có những quyển sách mô tả rất rõ hy sinh của quân kháng chiến. Ví dụ: Vượt Côn Đảo. Đã đọc cái bi tráng của nó chưa?
Quan trọng, nó có làm sáng ý nghĩa cuộc sống không? Ai rồi cũng phải chết. Lựa chọn chết như một thằng hèn hay chết như một người dám sống dám chiến đấu giành sự sông, tùy người. Có người chọn an thân. Có người làm tay sai cho giặc.
Kết quả: giặc bị đuổi. Điều đó cho thấy sức mạnh của những người dám chiến đấu mạnh hơn sức mạnh của kẻ xâm lược + tay sai. Lịch sử rõ ràng như vậy. Không phản ánh được nó, cho dù trong hoàn cảnh bi đát nhất, bi tráng nhất, thì thà đừng viết ra.
Viết ra NBCT là có tội. Là lừa dối công luận. Là phản bội dân tộc.
Xong nhé!
12. Cuối cùng thì ta thắng địch đúng quá còn gì.
Nhưng xét về tổng thể, con người của TA trong kháng chiến BẮT BUỘC phải cao thượng, tử tế, nhân văn, nhân đạo. Đó không phải là tuyên truyền, đó chính là vũ khí. Khi chênh lệch quá lớn về quân sự, vũ khí tâm công này là một nửa của thắng lợi.
Ta không nhân đạo, làm sao người bên địch quay sang giúp ta. Việc này có truyền thống từ đời Trần, từ Lê Lợi, không phải mới đây. Để yên dân, phải trừ bạo. Trừ bạo nhưng không để chúng thù hận lâu dài, thì phải đánh vào tâm công. Đó là chiến lược sống còn chứ không phải là tự phát.
Cách mô tả đánh đồng người kháng chiến cũng như bọn ác ôn là TRẮNG TRỢN LỪA ĐẢO LỊCH SỬ. Không đi vào chi tiết, buồn nôn lắm.
Xong nhé!
13. Mẹ tôi đến nay mỗi khi quây quần vẫn hát toàn những bài ca cách mạng.
Không những thế, ngay thế hệ trẻ bây giờ, đi karaoke, nếu các cụ để ý, rất nhiều người chọn hát những bài ca cách mạng. Những bài hát nâng cao tinh thần, lạc quan yêu đời, có sức sống vượt thời gian. Những kẻ ủ dột rất ghét thừa nhận rằng văn học nghệ thuật âm nhạc (Đỏ) có sức sống đến tận ngày nay và mai sau.
Nó là thức ăn tốt cho phát triển. Cứ nghe nhạc vàng, thì bỏ cả cày cuốc chứ đừng nói đấu tranh.
Nên giá trị của dòng văn học nghệ thuật này không hề chỉ là tuyên truyền nhất thời nhé. Nó cũng khẳng định rằng, trong kháng chiến, con người vượt lên số phận, luôn vươn lên, không chịu để chiến tranh, mất mát đau thương làm biến dạng tâm hồn, mất khả năng hạnh phúc.
Bằng chứng là tôi đây. Tôi chính là kết quả của hạnh phúc của họ.
Xong nhé!
14. Nó phản ánh một là sự bế tắc, bắt chước ngớ ngẩn của HÂP với sách vở bên ngoài. Hoặc là anh ta trả thù chế độ, hoặc cả hai. Bản chất cuộc chiến tranh trong sách anh ta đọc không liên quan gì tới cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
CỨU NƯỚC NGHE CHỬA? Không có đất nước thì đi làm nô lệ hoặc chết vùi thây. Còn đâu ra những tâm tình những góc khuất mà mổ, mà tả???
15. Nói xạo. Lúc HÂP viết quyển này, VN đang bên bờ vực của sụp đổ. Không chỉ ông ta, những kẻ như ông ta viết trở cờ kiểu này, chê bai đời sống sau chiến tranh (mà thực tế rất đói nghèo) để xách động thay đổi chế độ.
16. Đã xong. Bọn mất nhân tính gây chiến. Những người kháng chiến khép lại chiến tranh là bằng nhân tính của họ.
17. Nói xạo. Chính những chiến sĩ trong chiến tranh viết ra "Nhật ký Đặng Thùy Trâm" hay "Mãi mãi tuổi hai mươi". Đó là SỰ THẬT mà HÂP không thể thừa nhận. Chính ông ta còn lờ đi khi người cựu binh Mỹ gặp ông ta trong cuộc hội thảo ở Mỹ, nhờ ông chuyển nhật ký của Đặng Thùy Trâm về cho gia đình. Mà ông ta đã biết địa chỉ của gia đình Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm.
Chi tiết này thật ghê tởm.
Nó làm cho người cựu binh Mỹ kia khinh miệt tư cách con người HÂP. Về sau, khi họ tự tìm cách kết nối với người nhà của liệt sĩ DTT, sang tận nơi để trao, khi gặp lại HÂP, người ta né. Thà làm kẻ thù hơn làm đồng đội với loại này.
Không gì ghê tởm bằng việc phủ nhận, từ chối thừa nhận 1 sự thật hiển nhiên chỉ vì nó trái với luận điểm của mình. HÂP trong câu chuyện liên quan đến NK DTT là như vậy.
Nên ông Sử đừng nhắc lại cách dựng chuyện của HÂP về đời sống tinh thần và lý tưởng của bộ đội trong kháng chiến. Nhục mặt lắm.
Xong nhé!
18. Simonov nói đúng. Nhưng NBCT rơi đúng vào sai lầm bôi nhọ sự thật.
19 và 20. Có anh hùng. Có thằng hèn. Chết nhưng bia mộ vẫn ghi tạc. Không giống nhau.
Nói cào bằng giữa họ với nhau là cách chữa ngượng, xóa nhục cho những thằng chọn hèn để sống rồi vẫn phải chết.
Xong nhé!
...
Hết cả buổi sáng.
