[TT Hữu ích] Tản mạn về cuộc sống tại CH Séc

[hoviba]

Em mới đọc được thông tin là năm 2024 tổng cộng CH Séc có 93 974 học viên đã hoàn thành chương trình học tại các cơ sở giáo dục trung học phổ thông. Trong số đó đã có hơn 60 ngàn em đã thi đỗ vào các trường đại học. Đa số các em đỗ vào đại học là các học viên của các trường chuyên Gymnázium và các trường Trung cấp dậy nghề có bằng tốt nghiệp phổ thông hệ 13 năm.

Số lượng học viên tốt nghiệp phổ thông trung học theo từng loại hình đào tạo như sau:

- hệ giáo dục trung học có chứng chỉ nghề có 22 872 học viên tốt nghiệp. Đây là các học viên học hệ 12 năm, sau khi có chứng chỉ nghề thì đa số bắt đầu đi làm luôn khi vừa đủ 18 tuổi.

- hệ giáo dục trường chuyên (Gymnázium) có 22 443 học viên tốt nghiệp. Đa số các em sẽ học tiếp lên đại học, hoặc đi làm với mức lương khởi điểm cao hơn các bạn tốt nghiệp bên trường nghề.

- hệ giáo dục dậy nghề trung học có kỳ thi tốt nghiệp phổ thông (Maturita) có 37 803 học viên tốt nghiệp. Các học viên này sau khi bảo về được kỳ thi tốt nghiệp, sẽ được cấp bằng cùng đánh giá trình độ tay nghề. Đa số cũng theo học tiếp lên đại học hoặc cao học với đúng chuyên ngành, còn lại thì cũng đều đi làm. Những học viên này có điểm lợi hơn các bạn học viên mà chỉ học hệ 12 năm, là trong thời gian đi làm, họ có thể học tiếp lên đại học. Trong khi các học viên chỉ có chứng nhận tay nghề, thì sẽ phải học để thi có bằng tốt nghiệp. Khi đó họ mới đủ điều kiện để thi vào đại học.

- ngoài ra còn có hệ giáo dục chuyên ngành về nghệ thuật, thể thao, an ninh, quân đội,... gồm vài ngàn học viên tốt nghiệp. Các học viên này đa số cũng học tiếp lên đại học, còn lại là cũng ra đi làm ở các trung tâm chuyên ngành mà họ đã theo học.

Như vậy có thể thấy, mỗi năm xã hội CH Séc đã tiếp nhận khoảng 30 ngàn người ở tầm tuổi 18,19 có tay nghề cũng như không có tay nghề, vào làm việc và đóng góp thuế phí cho ngân sách nhà nước. Nguồn lao động này luôn đóng góp không nhỏ cho sự ổn định của xã hội.

 

[hoviba]

Có chút rảnh rỗi hơn so với ngày thường vì là thứ 6, nên em ngồi nói chuyện với ông quản giáo về vấn đề hệ thống giáo dục của Séc. Ông này là trẻ nhất trong số 4 ông quản giáo hay vào xưởng. Ông ấy cũng đã tốt nghiệp đại học sư phạm, nên có nhiều am hiểu về hệ thống giáo dục này. Những gì ông ấy chia sẻ cũng khiến em thấy có nhiều điểm tương đồng.

Đầu tiên có thể thấy rằng nhờ có nền giáo dục tiến bộ kể từ năm 1990, mà xã hội Séc đã dần dần thay đổi, phát triển và ổn định tới giờ. Nếu nhìn vào các con số thống kê qua từng năm, chúng ta có thể thấy được sự khác biệt đáng kể này.

Tháng 12 năm 2023, tại khoa triết học thuộc trường đại học Tổng hợp Sác lơ Praha đã xảy ra vụ thảm sát khiến 14 người bị bắn chết, đa số là sinh viên. Thủ phạm đã tự sát sau đó. Vụ thảm sát này nâng tổng số người bị chết liên quan tới vũ khí sát thương lên 44 người trong năm 2023, trên tổng số hơn 1 triệu giấy phép có quyền sở hữu và sử dụng súng tại Séc. Tỷ lệ tử vong này khá thấp so với thế giới. Chẳng hạn nếu so sánh với Mỹ thì năm 2023, cả nước Mỹ có khoảng gần 18 ngàn người bị giết bằng súng trong tổng số 47 ngàn người bị chết do liên quan tới vũ khí sát thương.

Cũng trong năm 2023, cả Séc có 455 người thiệt mạng do tai nạn giao thông, trong khi Séc là quốc gia cho phép chạy xe tốc độ khá cao so với thế giới. Cao tốc tại Séc được phép chạy tối đa 130 km/h, một số nơi được chạy 150 km/h. Trên các hệ thống đường ngoài khu vực đô thị được phép chạy 90 km/h. Trong thành phố, các khu đô thị được phép chạy xe với tốc độ tối đa là 50 km/h, cao hơn một số nước ở Châu Âu. Nhưng số người chết vì tai nạn giao thông tại Séc vẫn không cao so với các nước phát triển trên Thế giới.

Xã hội Séc cũng cho phép sử dụng cần sa với định lượng giới hạn cho mục đích cá nhân, cũng như cho phép hoạt động mại dâm công khai như Hà Lan, Đức cũng như 1 số nước khác trên thế giới. Nhưng tỷ lệ tội phạm ở Séc cũng không cao. Ngoài xã hội rất ít khi chứng kiến những vụ gây gổ đánh nhau, kể cả ở trong các quán rượu bia, quán bar, hộp đêm,... Có thể nói người dân Séc đa số khá lành và ngại va chạm, to tiếng với nhau.

Tất cả những thông số liệt kê ở trên đều cho thấy sự đóng góp không nhỏ của nền giáo dục tại Séc. Có thể cho rằng, các trường đại học của Séc tuy không có thứ hạng cao trên bảng xếp hạng của thế giới. Nhưng các đại học Séc cũng đào tạo ra được những thế hệ sinh viên tốt nghiệp với trình độ khá cao. Nền kinh tế Séc kể từ năm 1990 cũng luôn phát triển đi lên và kéo ngắn khoảng cách chênh lệch với các nước phát triển Tây Âu, nhất là về an sinh xã hội. Điều này có 1 phần không nhỏ là nhờ hệ thống giáo dục của nước Séc sau 30 năm thay đổi thể chế nhà nước.

Nhiều lĩnh vực như cảnh sát thuộc quản lý của thành phố, y tá, giao dịch viên ngân hàng, tiếp viên hàng không, hướng dẫn viên du lịch, nhân viên ủy ban, nhân viên hành chính của các sở, bộ thuộc Nhà nước, và nhiều ngành nghề khác... nhờ hệ thống giáo dục dậy nghề phù hợp mà đã đáp ứng được công việc đối với các học viên tốt nghiệp phổ thông, ngay từ khi họ đủ tuổi trưởng thành. Thay vì lãng phí thời gian cũng như tài nguyên của học viên, của gia đình và cũng như của xã hội cho 3 tới 4 năm học đại học nếu chỉ để đi làm những công việc này. Thì những học viên vừa tốt nghiệp trung học là đã có được trình độ cơ bản để đáp ứng nhu cầu của các lĩnh vực công việc ở trên. Sau này họ vẫn có thể học tiếp lên đại học nếu có nhu cầu thực sự cần thiết đối với công việc.

Xã hội Séc may mắn đã xây dựng được 1 hệ thống giáo dục minh bạch và đảm bảo chất lượng, dù gần như là miễn phí với tất cả mọi người (nó khác với quan điểm của nhiều người là những gì miễn phí thì đa phần kém chất lượng). Nhờ đó mà mọi thành phần trong xã hội đều có cái nhìn và sự tôn trọng đối với những người có trình độ đại học trở lên. Nhưng ngược lại mọi người dân không nhất quyết phải chạy đua để vào đại học, mà họ còn có khá nhiều lựa chọn phù hợp với hoàn cảnh của họ, chỉ với trình độ chuyên môn khi tốt nghiệp phổ thông.

 

[Nowherelands]

Có cô bé này học HN Ams và đi du học bên Séc, viết khá nhiều thông tin về học hành và xin việc sau khi học xong ở bên ấy: https://chaupraha.com/

 

[hoviba]

Có cô bé này học HN Ams và đi du học bên Séc, viết khá nhiều thông tin về học hành và xin việc sau khi học xong ở bên ấy: https://chaupraha.com/

Em có giới thiệu về cô bé này cũng trong thread này cách đây vài năm. Cô bé này vừa mới thi xong bằng B1 để xin quốc tịch Séc. Vì cô ấy sang theo diện du học nên phải xin quốc tịch Séc theo dạng đệ đơn. Thế nên phải chuẩn bị hồ sơ phức tạp hơn xin theo dạng tuyên thệ. Các chia sẻ của cô bé trên blog rất hữu ích và chi tiết cho những ai có nhu cầu đi du học tại Séc.

P/S: có 1 thông tin em mới biết khi vừa vào lại blog của cô bé Châu, đó là các trẻ em tới Séc trước năm 11 tuổi, không cần thiết phải sinh ra ở Séc cũng sẽ được phép xin quốc tịch Séc theo dạng Tuyên thệ khi đủ 18 tuổi.

 

[Nowherelands]

Em có giới thiệu về cô bé này cũng trong thread này cách đây vài năm. Cô bé này vừa mới thi xong bằng B1 để xin quốc tịch Séc. Vì cô ấy sang theo diện du học nên phải xin quốc tịch Séc theo dạng đệ đơn. Thế nên phải chuẩn bị hồ sơ phức tạp hơn xin theo dạng tuyên thệ. Các chia sẻ của cô bé trên blog rất hữu ích và chi tiết cho những ai có nhu cầu đi du học tại Séc.

P/S: có 1 thông tin em mới biết khi vừa vào lại blog của cô bé Châu, đó là các trẻ em tới Séc trước năm 11 tuổi, không cần thiết phải sinh ra ở Séc cũng sẽ được phép xin quốc tịch Séc theo dạng Tuyên thệ khi đủ 18 tuổi.

Em có giới thiệu về cô bé này cũng trong thread này cách đây vài năm. Cô bé này vừa mới thi xong bằng B1 để xin quốc tịch Séc. Vì cô ấy sang theo diện du học nên phải xin quốc tịch Séc theo dạng đệ đơn. Thế nên phải chuẩn bị hồ sơ phức tạp hơn xin theo dạng tuyên thệ. Các chia sẻ của cô bé trên blog rất hữu ích và chi tiết cho những ai có nhu cầu đi du học tại Séc.

P/S: có 1 thông tin em mới biết khi vừa vào lại blog của cô bé Châu, đó là các trẻ em tới Séc trước năm 11 tuổi, không cần thiết phải sinh ra ở Séc cũng sẽ được phép xin quốc tịch Séc theo dạng Tuyên thệ khi đủ 18 tuổi.

Cái này thì em biết vì nhà em có đứa em út con nhà dì sang lúc 10 tuổi, được đi học trường công bên đấy và có quốc tịch năm 18 tuổi.
Qua blog của cô bé đấy thì sinh viên học xong chủ yếu phải biết tiếng Czech, chứ công việc cũng không phải khó khăn gì nếu muốn ở lại làm việc. Mà bé đấy học trường tư, cũng chưa phải các trường top đầu ở Praha đâu.

 

[hoviba]

Nhà máy lắp ráp xe Škoda tại Quảng Ninh, Việt Nam đã đi vào hoạt động. Báo idnes.cz của Séc đã đưa những hình ảnh về dây chuyền sản xuất hai dòng xe là chiếc SUV hạng nhỏ Kushaq và dòng xe sadan Slavia. Đây là link của bài báo ạ https://www.idnes.cz/auto/zpravodajstvi/skoda-vyroba-vietnam-tovarna-fabrika.A250403_230641_automoto_fdv/foto

Còn đây là 1 vài hình ảnh em chụp màn hình từ bài viết để mọi người tham khảo trước, mà không cần phải vào link.

Tập đoàn Thành Công của Việt Nam (TC Group) là đối tác chính của dự án này.

Ông Černý người Séc là giám đốc dự án này tại Việt Nam.

Dự án này được triển khai từ năm 2023, với mục tiêu tới năm 2027 sẽ xuất xưởng được 27 ngàn chiếc xe mỗi năm ra thị trường.

 

[hoviba]

Liên quan tới xe cô chút, hơn 1 tháng vừa rồi em được đong dầu diesel giá rẻ (có 31,9 Korun so với 35,9 Korun mỗi lít tại quầy xăng của siêu thị Tesco). Không biết sau vụ Tổng thống Trump tăng thuế vừa rồi, giá xăng dầu ở Séc có bị ảnh hưởng nhiều không nữa.

 

[hoviba]

Trưa qua đội U17 FC Rokycany của nhóc nhỡ nhà em được thi đấu trên sân nhà, nhưng em vướng 2 bà khách đặt đúng thời điểm đó (mà không đổi được lịch hẹn) nên em không ra cổ vũ được. Mấy mẹ con đi về thấy hân hoan lắm vì đội thắng 5-0 trước đội đang trực tiếp đua rớt hạng. Nhóc nhỡ được ban huấn luyện cho vào thi đấu 20 phút cuối

Cuối tuần, ngoài việc tụ tập ăn uống, về thăm Ông bà, thì đi cổ vũ cho nhóc nhỡ thi đấu với xem nhóc bé luyện nhạc là niềm vui để lên tinh thần cho tuần mới. Bữa nào đội U17 FC Rokycany không thua, hoặc nếu thắng thì tinh thần của em có khi được tăng gấp đôi

 

[Vova]

Tình hình Czech sau vụ tăng thuế của Mỹ có căng thẳng gì không hả cụ chủ? Như ở nhà mình giờ thì từ báo đến đài đến FB chỉ có thuế và thuế ...

 

[hoviba]

Tình hình Czech sau vụ tăng thuế của Mỹ có căng thẳng gì không hả cụ chủ? Như ở nhà mình giờ thì từ báo đến đài đến FB chỉ có thuế và thuế ...

Em theo dõi báo đài mấy hôm nay thì bên Séc cũng không thấy bàn tán nhiều về vấn đề thuế má này ạ. Chẳng hạn như 1 cái poll về cách đối phó với mức thuế đối xứng của Mỹ trên trang www.novinky.cz mà 2 hôm nay chỉ có hơn 14 ngàn thành viên tham gia. Trong khi đó các poll liên quan tới cuộc chiến Nga với Ukraina thì trong 1 ngày có khi tới 40 ngàn thành viên quan tâm và cho đánh giá.

Câu hỏi của poll là theo bạn khối EU sẽ đối phó thế nào với mức thuế đối xứng của Mỹ?

- 6,3% thành viên cho rằng EU nên đưa ra mức thuế đối xứng cao hơn Mỹ.

- 84,3% thành viên cho rằng nên đưa ra mức thuế tương đương.

- 4,5% thành viên cho rằng nên giảm thuế đối với Mỹ.

- 4,9% thành viên thì cho rằng không nên làm gì cả trong tình hình hiện tại.

Có thể thấy rằng đa số thành viên của diễn đàn này muốn EU áp thuế lại với Mỹ, ít nhất là với mức thế tương đương. Còn giới chính trị Séc thì hiện tại vẫn đang bàn tính và chưa đưa ra được phương án tối ưu. Có thể là do cánh hữu cánh tả còn đang mải đôi co với nhau nên dân tình vẫn phải chờ đợi, cụ ạ.

 

[Vova]

Cảm ơn cụ hoviba. Chứ em thấy ông em Slovakia thì có vẻ mất bình tĩnh hơn. Có lẽ vì họ tập trung làm ô tô nhiều quá. Bây giờ thuế xuất qua Mỹ tăng thì công việc cũng có vẻ bị ảnh hưởng.

 

[hoviba]

Cảm ơn cụ hoviba. Chứ em thấy ông em Slovakia thì có vẻ mất bình tĩnh hơn. Có lẽ vì họ tập trung làm ô tô nhiều quá. Bây giờ thuế xuất qua Mỹ tăng thì công việc cũng có vẻ bị ảnh hưởng.

Cái này thì đánh giá của cụ khá chính xác. Ngành công nghiệp xe hơi của Slovakia đa số xuất sang Mỹ. Còn ngành công nghiệp xe hơi của Séc (Škoda, TCPA, Hyundai, Iveco,...) chủ yếu xuất sang Châu Âu, Châu Á, Trung Đông,... là chính. Chắc chắn nền kinh tế Séc cũng bị ảnh hưởng do mức thuế này của Mỹ, nhưng sẽ đỡ hơn so với Slovakia và một số nước EU ạ.

 

[hoviba]

Quý I năm nay tại CH Séc đã bán được 59686 xe hơi mới các loại, tăng 3,6% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhìn vào các số liệu ở trên thì thấy rằng dân Séc mua xe điện khá thấp, chỉ chiếm 5,2% số lượng xe mới bán ra trong quý I. Xe Škoda vẫn là xe được người dân Séc ưa thích nhất. Tất nhiên 1 phần cũng là do người dân Séc cũng muốn bảo hộ hàng trong nước, mặc dù Škoda thuộc tập đoàn VW của Đức.

Một thông số đáng lưu tâm khác đó là dòng xe SUV mới được bán ra chiếm 49,8% thị trường Séc trong quý I. Đây là 1 con số không hề nhỏ.

 

[hoviba]

Bữa nay em đọc được bài viết về tay vợt Jakub Mensik trên báo Vnexpress.net. Tuần trước em cũng có xem tường thuật lại trận đấu chung kết giải ATP Masters 1000 Miami mở rộng. Trận đấu tennis này đã giúp CH Séc sau 20 năm chờ đợi mới lại có 1 tay vợt nam dành được chức Vô địch nam ATP Masters 1000, kể từ năm 2005 khi tay vợt Tomáš Berdych vô địch Masters 1000 Paris. Đó cũng là năm sinh của tay vợt trẻ Jakub Mensik.

Cậu bé Jakub Mensik sinh ra tại TP Prostějov, là 1 trong 3 thành phố có trung tâm đào tạo tennis quốc gia của Séc. Hai thập kỷ vừa rồi, Séc đã sản sinh ra được khá nhiều tay vợt nữ tầm cỡ thế giới, với nhiều chức vô địch Grandslam nữ. Nhưng phải sau 20 năm, CH Séc mới lại có được 1 tay vợt nam trẻ dành được chức vô địch Master 1000 này.

Năm 2022, khi Jakub (tên thân mật là Kuba), được chính tay vợt số 1 thế giới Novak Djokovic mời sang Trung tâm của mình tại Belgrade để tập huấn. Đây là quãng thời gian quý báu để tay vợt mới 16 tuổi được tiếp xúc cùng với idol Nole của mình cả trong lẫn ngoài sân tập. Chiến thắng vừa rồi của Jakub đã khiến Nole không đạt được kỷ lục 100 chức vô địch Masters 1000. Bản thân Nole đã đánh giá cao tài năng trẻ của Séc này sau trận đấu. Hy vọng tay vợt 19 tuổi này sẽ còn thành công hơn nữa trên con đường phía trước.

 

[hoviba]

Vậy là mẹ tụi nhỏ nhà em lại vừa đánh dấu 1 cột mốc mới trên đường đời. Nếu nhìn lại thì năm 2024 là cả 1 năm đầy sóng gió với cô ấy. Tháng 12 năm 2023 cô ấy phải nhập viện cấp cứu. Cuối tháng 1 năm 2024 thì cô ấy lo xong thủ tục sang nhượng lại cửa hàng tiện ích cho người khác, đồng thời dừng giấy phép kinh doanh cá nhân. Nhóc lớn cũng bắt đầu đăng ký kinh doanh và em bàn giao 1 tiệm nails cho nhóc quản lý. Giữa tháng 3 năm 2024 thì cô ấy mổ cắt 1 phần ruột non bị viêm nhiễm.

Tới tháng 5 năm 2024 thì cô ấy được ra viện và bắt đầu quá trình điều trị bệnh tại nhà. Cuối tháng 6 năm 2024 em chính thức đón mấy mẹ con cô ấy lên đây sống cùng với em. Cô ấy điều trị bệnh tại nhà hàng ngày tới tháng 11 năm 2024 thì kết thúc. Sau đó hàng tuần chỉ phải lên Praha để kiểm tra sức khỏe và làm các xét nghiệm. Nhóc lớn từ đầu năm 2024 nhận trách nhiệm hỗ trợ và lo điều trị bệnh cho mẹ.

Tháng 12 năm 2024, nhóc lớn giúp mẹ đệ đơn xin nghỉ mất sức sau khi có quyết định của bác sỹ. Tới đầu tháng 4 này thì mẹ tụi nhỏ chính thức bắt đầu nhận được tiền lương hỗ trợ do mất sức lao động trong khi 2 người con vẫn đang tuổi đi học (nhóc lớn tuy vẫn đang học đại học, nhưng đã kinh doanh cá thể nên không được tính vào).

Như vậy là kể từ năm 23 tuổi khi đặt chân tới nước CH Séc, mẹ tụi nhỏ đã được nhà nước Séc chữa trị bệnh Crohn tới tận bây giờ. Hiện tại thì cô ấy lại bắt đầu nhận lương hưu non từ nhà nước Séc. Có thể thấy rằng, cuộc đời của cô ấy đã gắn liền với đất nước CH Séc bình an này.

 

[Vova]

Bữa nay em đọc được bài viết về tay vợt Jakub Mensik trên báo Vnexpress.net. Tuần trước em cũng có xem tường thuật lại trận đấu chung kết giải ATP Masters 1000 Miami mở rộng. Trận đấu tennis này đã giúp CH Séc sau 20 năm chờ đợi mới lại có 1 tay vợt nam dành được chức Vô địch nam ATP Masters 1000, kể từ năm 2005 khi tay vợt Tomáš Berdych vô địch Masters 1000 Paris. Đó cũng là năm sinh của tay vợt trẻ Jakub Mensik.

Thể thao của Czech mạnh mà cụ. Chỉ riêng tennis thì xưa có Ivan Lendl, Martina Narvatilova. Sau đấy em hay xem Jana Novotna, Petr Korda, rồi đến Petra Kvitova ... Cậu Korda đấy cũng siêu, giờ mấy bạn trẻ con nhà đấy đứa tennis, đứa golf hàng đầu thế giới

 

[hoviba]

Ca đêm thứ 6 ngày hôm qua, cả xưởng nơi em làm việc chỉ có toàn bộ là người Ukraina, từ quản đốc cho tới người đứng chuyền. Chỉ có công ty bảo vệ thì là mấy người Slovakia. Còn lại không có 1 người Séc nào cả, ngoài em là 1 người Việt Nam duy nhất. Đội tù nhân cuối tuần không đi làm nên nhóm sinh viên tới từ Ukraina phải được huy động thêm để vào xưởng hỗ trợ.

Có một thực tế mà những nhà quản lý Séc đều thấy, sự thật là những người tị nạn chiến tranh đến từ Ukraina đã có thể được coi là đang hòa nhập vào xã hội Séc, họ đóng góp công sức không nhỏ cho sự phát triển và ổn định của nhà nước Séc. Mặc dù cộng đồng này cũng bị nhiều người Séc phê phán, nhưng không thể phủ nhận sự ảnh hưởng của họ với xã hội Séc hiện này.

Theo thống kê, trong quý IV năm 2024, những người lao động tới từ Ukraina đã đóng góp 6,6 tỷ korun cho nền kinh tế Séc, trong khi đó nhà nước Séc chỉ bỏ ra khoảng 4 tỷ Korun để hỗ trợ cho toàn bộ số người Ukraina đang tị nạn tại đây.

Số liệu thống kê đầu tháng 4 năm 2025 cho thấy phần lớn người tị nạn trên lãnh thổ Séc hiện nay là những người trong độ tuổi lao động tạo ra kinh tế từ 18 đến 65 tuổi. Tổng cộng nhóm tuổi này có hơn 261 ngàn người, trong đó có khoảng 155 ngàn phụ nữ và 106 ngàn nam giới. Gần 89 ngàn người tị nạn Ukraina dưới 18 tuổi, trong khi gần 16 ngàn người trên 65 tuổi.

Hàng trăm ngàn người tị nạn tới từ Ukraine đã giúp lấp đầy những công việc còn trống, thường là những công việc mà người Séc từ chối làm. Nếu họ về nước với số lượng lớn, chẳng hạn sau khi cuộc xâm lược của Nga kết thúc, thì nền kinh tế Séc sẽ chịu hậu quả rất nghiêm trọng. Ví dụ, trong ngành điều dưỡng spa, người lao động Ukraine chiếm tới 20 phần trăm nhân viên trong các dịch vụ hỗ trợ, chẳng hạn như dọn phòng hoặc rửa bát, và ở một số khu vực, con số này lên tới 50 phần trăm. Không chỉ có đại diện của ngành điều dưỡng spa thúc giục nhà nước Séc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người tị nạn có thể ở lại nước này trong thời gian dài, mà nhiều lĩnh vực khác cũng có kiến nghị như vậy.

"Nếu người Ukraine rời đi với số lượng lớn, toàn bộ Cộng hòa Séc về cơ bản sẽ rơi vào tình trạng bế tắc", ông Tomáš Prouza, chủ tịch Hiệp hội Thương mại và Du lịch Séc, khẳng định.

"Đa số người Ukraina làm việc trong ngành xây dựng và sản xuất công nghiệp, nhưng cũng khá nhiều người thường làm việc trong bệnh viện hoặc trong các trung tâm dịch vụ xã hội và chăm sóc sức khỏe. Nếu những người này rời đi, khi đó, phần lớn bệnh viện hoặc viện dưỡng lão sẽ không có nhân viên hỗ trợ", ông Prouza mô tả.

"Những người Ukraina chấp nhận làm những công việc mà người Séc không còn muốn làm nữa. Họ không ngại làm việc thủ công, thậm chí phụ nữ Ukraine cũng quen với việc làm ở những vị trí mà chúng tôi cho là thường dành cho nam giới, chẳng hạn như những người vận hành xe nâng", ông Prouza nói thêm.

Ông Eduard Bláha, chủ tịch Hiệp hội điều dưỡng và trị liệu Spa cho biết: "Ngành khách sạn, du lịch và spa gần đây đã phụ thuộc rất nhiều vào lao động nước ngoài, nhất là nguồn lao động tới từ Ukraina, đặc biệt là các ngành nghề phụ trợ. Điều này bao gồm việc dọn phòng, rửa bát đĩa hoặc làm công việc hỗ trợ trong bếp, nơi mà người đó không cần phải có trình độ ngôn ngữ cao hơn mức trung bình".

 

[hoviba]

Vì có đội tù nhân vào làm trong nhà máy nên điện thoại di động của công nhân bắt buộc phải để lại ở khu vực thuộc quản lý của bảo vệ. Lý do là để hạn chế đội tù nhân tìm cơ hội để liên lạc trái phép. Thế nên đội sinh viên Ukraina mới vào xưởng làm chưa quen, nhất là vào những giờ giải lao. Họ thường nằm nghỉ hoặc trò chuyện tán gẫu với nhau.

Em có tham khảo các thanh niên này về quan điểm của họ với cuộc chiến hiện tại, thì đa số nói rằng giờ họ chỉ mong chiến tranh sớm kết thúc, dù Ukraina có thể phải mất phần đất phía Đông cho Nga. Nhiều người họ vẫn có bố mẹ và anh chị em đang sống ở Ukraina. Tuy mới chỉ trải qua có 3 năm chiến tranh ngắn ngủi, nhưng họ cũng đã có được những cảm nhận về đau thương và mất mát do cuộc chiến này đem lại. Em cũng chỉ mong hỗ trợ họ được phần nào trong công việc. Nhiều cậu nhà thuê ở xa, cuối tuần lại vắng xe công cộng, nên tiện đường em cho họ quá giang để về.

 

[BMW X11]

Ca đêm thứ 6 ngày hôm qua, cả xưởng nơi em làm việc chỉ có toàn bộ là người Ukraina, từ quản đốc cho tới người đứng chuyền. Chỉ có công ty bảo vệ thì là mấy người Slovakia. Còn lại không có 1 người Séc nào cả, ngoài em là 1 người Việt Nam duy nhất. Đội tù nhân cuối tuần không đi làm nên nhóm sinh viên tới từ Ukraina phải được huy động thêm để vào xưởng hỗ trợ.

Có một thực tế mà những nhà quản lý Séc đều thấy, sự thật là những người tị nạn chiến tranh đến từ Ukraina đã có thể được coi là đang hòa nhập vào xã hội Séc, họ đóng góp công sức không nhỏ cho sự phát triển và ổn định của nhà nước Séc. Mặc dù cộng đồng này cũng bị nhiều người Séc phê phán, nhưng không thể phủ nhận sự ảnh hưởng của họ với xã hội Séc hiện này.

Theo thống kê, trong quý IV năm 2024, những người lao động tới từ Ukraina đã đóng góp 6,6 tỷ korun cho nền kinh tế Séc, trong khi đó nhà nước Séc chỉ bỏ ra khoảng 4 tỷ Korun để hỗ trợ cho toàn bộ số người Ukraina đang tị nạn tại đây.

Số liệu thống kê đầu tháng 4 năm 2025 cho thấy phần lớn người tị nạn trên lãnh thổ Séc hiện nay là những người trong độ tuổi lao động tạo ra kinh tế từ 18 đến 65 tuổi. Tổng cộng nhóm tuổi này có hơn 261 ngàn người, trong đó có khoảng 155 ngàn phụ nữ và 106 ngàn nam giới. Gần 89 ngàn người tị nạn Ukraina dưới 18 tuổi, trong khi gần 16 ngàn người trên 65 tuổi.

Hàng trăm ngàn người tị nạn tới từ Ukraine đã giúp lấp đầy những công việc còn trống, thường là những công việc mà người Séc từ chối làm. Nếu họ về nước với số lượng lớn, chẳng hạn sau khi cuộc xâm lược của Nga kết thúc, thì nền kinh tế Séc sẽ chịu hậu quả rất nghiêm trọng. Ví dụ, trong ngành điều dưỡng spa, người lao động Ukraine chiếm tới 20 phần trăm nhân viên trong các dịch vụ hỗ trợ, chẳng hạn như dọn phòng hoặc rửa bát, và ở một số khu vực, con số này lên tới 50 phần trăm. Không chỉ có đại diện của ngành điều dưỡng spa thúc giục nhà nước Séc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người tị nạn có thể ở lại nước này trong thời gian dài, mà nhiều lĩnh vực khác cũng có kiến nghị như vậy.

"Nếu người Ukraine rời đi với số lượng lớn, toàn bộ Cộng hòa Séc về cơ bản sẽ rơi vào tình trạng bế tắc", ông Tomáš Prouza, chủ tịch Hiệp hội Thương mại và Du lịch Séc, khẳng định.

"Đa số người Ukraina làm việc trong ngành xây dựng và sản xuất công nghiệp, nhưng cũng khá nhiều người thường làm việc trong bệnh viện hoặc trong các trung tâm dịch vụ xã hội và chăm sóc sức khỏe. Nếu những người này rời đi, khi đó, phần lớn bệnh viện hoặc viện dưỡng lão sẽ không có nhân viên hỗ trợ", ông Prouza mô tả.

"Những người Ukraina chấp nhận làm những công việc mà người Séc không còn muốn làm nữa. Họ không ngại làm việc thủ công, thậm chí phụ nữ Ukraine cũng quen với việc làm ở những vị trí mà chúng tôi cho là thường dành cho nam giới, chẳng hạn như những người vận hành xe nâng", ông Prouza nói thêm.

Ông Eduard Bláha, chủ tịch Hiệp hội điều dưỡng và trị liệu Spa cho biết: "Ngành khách sạn, du lịch và spa gần đây đã phụ thuộc rất nhiều vào lao động nước ngoài, nhất là nguồn lao động tới từ Ukraina, đặc biệt là các ngành nghề phụ trợ. Điều này bao gồm việc dọn phòng, rửa bát đĩa hoặc làm công việc hỗ trợ trong bếp, nơi mà người đó không cần phải có trình độ ngôn ngữ cao hơn mức trung bình".

Gớm, đội địch về nước, cũng không nghiêm trọng lắm đâu bác.
Dân Cxech không làm, thì nâng lương cao lên, khắc có người làm.
Lương cao thì Giá bán đồ ăn hay phòng ở hay dịch vụ khác cao lên tương ứng, hoặc ông chủ bớt đi chút lãi hoặc cả hai, vậy thôi bác.

 

[hoviba]

Chiều thứ 6 nhóc lớn đi tập về, em thấy nhóc khá phấn khởi. Hỏi ra thì biết ban huấn luyện cho nhóc bắt chính trong trận đấu vòng 21 trên sân khách vào thứ 7. Em cũng thấy vui lây với nhóc, kể cả là kết quả có như thế nào. Trận đấu ngày hôm qua, đội của nhóc thua 2-1 trước đối thủ đang đứng thứ 6 trên bảng xếp hạng. Nhóc hơi buồn nhưng cho rằng nhóc cũng đã thi đấu khá tốt, dù có để lọt lưới 2 bàn.

Nhóc bé nhà em thì lại được gia đình bạn học mời tới nhà chơi ngày thứ 7, rồi ngày Chúa Nhật đi chơi xa cùng gia đình họ. Người bạn học này và bố mẹ bạn ấy rất quý mến nhóc bé nhà em. Nhóc nhỡ nhà em ở trường cũng có mấy người bạn học tốt, chơi khá thân thiết với nhau. Thấy mấy nhóc có bạn học tốt khiến tụi em cũng vui và an tâm. Nhiều lúc căng thẳng trong công việc, nhưng cứ nhìn thấy tụi nhỏ vui vẻ đam mê trong cuộc sống, là tất cả mọi phiền muộn trong lòng đều tan biến.